تأخیر صدا و تصویر در تماس؛ علت‌ها و راه‌حل‌های عملی

تأخیر صدا و تصویر در تماس یعنی حرف شما چند لحظه دیرتر به گوش طرف مقابل می‌رسد، یا لب‌هایش با صدایش هم‌خوانی ندارد. بیشتر وقت‌ها مقصر یکی از این‌هاست: اینترنت ناپایدار، مسیر طولانی داده بین دو نفر، شلوغی شبکه‌ی وای‌فای یا گوشی‌ای که زیر بار برنامه‌های دیگر نفس‌نفس می‌زند. در این راهنما اول یاد می‌گیرید نوع تأخیر را تشخیص بدهید، بعد قدم‌به‌قدم سراغ علت‌ها می‌روید و آخر می‌بینید فینگت برای کم‌کردن لگ چه می‌کند و چه کارهایی از دست خودتان برمی‌آید.

بروزرسانی: زمان مطالعه حدود ۱۳ دقیقه نوشته‌ی تیم فنی فینگت

تأخیر صدا و تصویر در تماس دقیقاً چیست و چقدرش عادی است؟

تأخیر، زمانی است که یک بسته‌ی صوتی یا تصویری طول می‌کشد تا از دهان شما به گوش طرف مقابل برسد. هیچ تماس اینترنتی تأخیر صفر ندارد، چون داده باید از گوشی شما بگذرد، از مسیر چند شبکه عبور کند و در گوشی مقابل پخش شود. سؤال این است که این فاصله چقدر باشد تا حس نشود.

به‌طور کلی تا حدود صدوپنجاه میلی‌ثانیه در یک‌طرفه برای گفت‌وگو قابل‌قبول است و بیشتر آدم‌ها متوجهش نمی‌شوند. وقتی از حدود ۲۵۰ میلی‌ثانیه بالاتر برود، دو طرف شروع می‌کنند به روی حرف هم پریدن و بعد مکث‌های ناجور و عذرخواهی. بالای نیم ثانیه هم تماس تقریباً شبیه بی‌سیم می‌شود. اینها اعداد تقریبی و رایج‌اند، نه حکم قطعی؛ حس شما و طرف مقابل مهم‌تر از هر آستانه‌ای است.

دو چیز را با هم قاطی نکنید

بعضی‌ها هر مشکلی را «تأخیر» می‌نامند، ولی علت‌ها فرق دارند. تأخیر یعنی همه‌چیز سالم است و فقط دیر می‌رسد. افت بسته یعنی تکه‌هایی از صدا اصلاً نمی‌رسد و صدا بریده‌بریده می‌شود. جیتر یعنی بسته‌ها با فاصله‌های نامنظم می‌رسند و صدا می‌پرد. اگر بیشتر شبیه دومی است، راهنمای تصویر و صدای پرشی را ببینید؛ اگر قطع‌وصل است، راهنمای قطع‌شدن تماس مفیدتر است.

تأخیر با کندی تصویر فرق دارد: تأخیر در همه‌ی چیزها به یک اندازه است، ولی افت کیفیت فقط تصویر را خراب می‌کند.

اول نوع مشکل را تشخیص بدهید: پنج نشانه و معنی هر کدام

پیش از تغییر هر تنظیمی، ببینید دقیقاً چه چیزی را می‌بینید و می‌شنوید. این جدول کمک می‌کند ظرف یک دقیقه جهت درست را پیدا کنید.

نشانهمعنی محتملاولین کار
جواب دادن طرف مقابل با ثانیه‌ها فاصله و روی هم افتادن حرف‌هاتأخیر شبکه یا مسیر طولانیتماس را به وای‌فای دیگر یا داده‌ی همراه ببرید
لب‌ها جلوتر یا عقب‌تر از صدا هستندصدا و تصویر هم‌زمان نیست؛ معمولاً تصویر دیرتر می‌رسددوربین را خاموش و روشن کنید، هدست بلوتوث را بردارید
صدا ناگهان چند ثانیه می‌ایستد و بعد با شتاب جلو می‌رودجیتر یا بافر پر شدهاز شبکه‌ی شلوغ خارج شوید، برنامه‌های پس‌زمینه را ببندید
فقط من صدای دیرتر می‌شنوممشکل در گوشی یا هدست منهدست را عوض کنید یا با بلندگو امتحان کنید
فقط او من را دیر می‌شنودمشکل در شبکه‌ی او یا گوشی اواز او بخواهید همین فهرست را مرور کند

علت‌های اصلی لگ صدا و تاخیر ویدیو کال

لگ صدا از یک‌جا نمی‌آید. چند لایه بین دهان شما و گوش مقابل وجود دارد و هر لایه می‌تواند چند ده میلی‌ثانیه اضافه کند. شناخت این لایه‌ها نصف راه‌حل است.

شبکه‌ی شما: وای‌فای و داده‌ی همراه

وای‌فای شلوغ شاید بزرگ‌ترین مقصر باشد. وقتی چند نفر در خانه فیلم می‌بینند یا فایل دانلود می‌کنند، مودم بسته‌ها را در صف می‌گذارد و بسته‌ی تماس شما باید منتظر نوبت بماند. این انتظار همان تاخیر در تماس است، حتی وقتی سرعت دانلود بالاست. فاصله از مودم و دیوار بتنی هم سیگنال را ضعیف می‌کند و گوشی مجبور می‌شود بسته‌ها را چند بار بفرستد. داده‌ی همراه هم بسته به آنتن و ازدحام نزدیک‌ترین دکل، گاهی عالی و گاهی بسیار ناپایدار است. در این باره مقایسه‌ی وای‌فای و داده‌ی همراه در تماس را بخوانید.

مسیر بین دو نفر

داده از خانه‌ی شما تا خانه‌ی طرف مقابل از چند ارائه‌دهنده می‌گذرد. هر چه این مسیر طولانی‌تر و پرپیچ‌وخم‌تر باشد، زمان رفت‌وبرگشت بیشتر می‌شود. در تماس بین‌شهری یا بین‌المللی، فاصله‌ی فیزیکی هم کم‌کم خودش را نشان می‌دهد. اینجا تا حدی کاری از دست شما برنمی‌آید؛ فقط می‌توانید با عوض‌کردن نوع اتصال مسیر دیگری امتحان کنید.

گوشی و برنامه‌ها

گوشی‌ای که حافظه‌اش پر است یا چند برنامه‌ی سنگین باز دارد، نمی‌رسد تصویر را سریع فشرده و ارسال کند. نتیجه، تصویری است که ثانیه‌ای دیرتر از صدا می‌رسد. گوشی داغ‌شده هم عملکردش را عمداً کم می‌کند تا خنک بماند.

هدست بلوتوث

بلوتوث خودش بین چند ده تا چند صد میلی‌ثانیه تأخیر اضافه می‌کند و این تأخیر در بعضی مدل‌ها بیشتر است. اگر لب‌ها و صدا هم‌خوان نیستند و هدست بلوتوث دارید، اولین مظنون خود هدست است. جزئیاتش در راهنمای هدست بلوتوث در تماس آمده است.

وی‌پی‌ان و فیلترشکن

ترافیک از طریق یک سرور واسط در جای دیگر دنیا می‌گذرد و مسیر را طولانی می‌کند. اگر برای تماس لازم نیست، آن را خاموش کنید؛ گاهی تأخیر یک‌دفعه نصف می‌شود.

راه‌حل تأخیر صدا و تصویر در تماس: ده قدم به ترتیب اثر

این قدم‌ها را به همین ترتیب انجام دهید. آسان‌ترها و پراثرترها در ابتدا هستند و بعد از هر قدم چند ثانیه صبر کنید تا اثرش پیدا شود.

  1. تماس صوتی کوتاه بگیرید

    اگر در تماس صوتی تأخیر نیست و فقط ویدیو دیر می‌رسد، مشکل از حجم تصویر است نه مسیر. اگر در صدا هم هست، سراغ شبکه بروید.

  2. یک تست ساده‌ی شمارش انجام دهید

    با طرف مقابل از یک تا ده بشمارید و هر بار فقط یک نفر عدد بگوید. اگر عددها دیر برسند یا روی هم بیفتند، تأخیر واقعی است و فقط تصور نیست.

  3. به مودم نزدیک شوید یا نوع اتصال را عوض کنید

    از اتاق دور به اتاقی نزدیک مودم بروید، یا وای‌فای را رها کنید و با داده‌ی همراه امتحان کنید. این ساده‌ترین راه برای دور زدن یک مسیر شلوغ است.

  4. دیگران را از اینترنت کنار بگذارید

    از اعضای خانه بخواهید چند دقیقه دانلود و پخش فیلم را متوقف کنند. صف مودم که خالی شود، تأخیر معمولاً بلافاصله کم می‌شود.

  5. هدست بلوتوث را بردارید

    با هدست سیم‌دار یا خود گوشی تماس بگیرید. اگر تأخیر از بین رفت، بلوتوث مقصر بوده است.

  6. برنامه‌های پس‌زمینه را ببندید

    برنامه‌هایی که همگام‌سازی یا پخش آنلاین دارند، هم پهنای باند می‌گیرند و هم پردازنده. همه را از لیست برنامه‌های اخیر ببندید.

  7. وی‌پی‌ان را خاموش کنید

    در صورت امکان بدون وی‌پی‌ان تماس بگیرید و تفاوت را بسنجید. اگر ناچار به استفاده‌اید، سرور نزدیک‌تر انتخاب کنید.

  8. اشتراک صفحه یا دوربین را کم کنید

    اگر هم‌زمان صفحه نشان می‌دهید و دوربین روشن است، یکی را خاموش کنید. حجم کمتر یعنی صف کوتاه‌تر.

  9. گوشی را خنک و آزاد کنید

    اگر گوشی داغ است، کاور را بردارید و چند دقیقه استراحتش بدهید. حافظه‌ی پر را هم خالی کنید.

  10. تماس را قطع و دوباره برقرار کنید

    گاهی مسیر انتخاب‌شده بد است. با تماس تازه، مسیر دیگری ساخته می‌شود که ممکن است سریع‌تر باشد.

چرا صدا و تصویر هم‌زمان نیست و لب‌ها با صدا نمی‌خواند؟

صدا و تصویر هم‌زمان نیست چون این دو جریان جدا فشرده، ارسال و دوباره پخش می‌شوند. صدا کم‌حجم است و سریع می‌رسد؛ تصویر سنگین‌تر است و پردازش بیشتری می‌خواهد. برنامه‌ی تماس باید این دو را با هم هماهنگ کند، و اگر شبکه یا گوشی زیر فشار باشد، این هماهنگی از دست می‌رود.

معمولاً در شبکه‌ی ضعیف تصویر عقب می‌افتد و صدا جلو می‌ماند. اگر ببینید لب‌ها چند لحظه بعد از صدا حرکت می‌کنند، یعنی راه سنگین‌تر از ظرفیت شبکه است. خاموش‌کردن دوربین یا کم‌کردن کیفیت این شکاف را بسته می‌کند. اگر عکس آن را می‌بینید، یعنی صدا دیرتر می‌آید، معمولاً هدست بلوتوث یا پردازش صدای گوشی در کار است.

پس اگر می‌پرسید چرا تأخیر صدا و تصویر در تماس گاهی فقط یک طرف را اذیت می‌کند، جواب معمولاً در گوشی و شبکه‌ی همان طرف است. در موارد کم‌شمار هم صدای بازگشتی یا اکو، تأخیر را بدتر حس می‌کند چون صدای خودتان را با فاصله می‌شنوید. اگر چنین چیزی دارید، راهنمای اکو در تماس را ببینید.

فینگت برای کم‌کردن تأخیر چه می‌کند و چه نمی‌تواند بکند؟

تماس‌های فینگت بر پایه‌ی WebRTC ساخته شده‌اند و مسیر ترجیحی آن مستقیم بین دو گوشی است. اتصال مستقیم معمولاً کوتاه‌ترین مسیر است و واسطه‌ای ندارد که تأخیر اضافه کند. اگر شبکه اجازه ندهد، تماس از سرور رله‌ی TURN خود فینگت عبور می‌کند؛ این مسیر کمی طولانی‌تر است ولی تماس را برقرار نگه می‌دارد. تفاوت این دو حالت در مقایسه‌ی تماس مستقیم و تماس از طریق سرور توضیح داده شده است.

صدا با کدک Opus منتقل می‌شود که با تنظیم تحمل خطا (FEC) در شبکه‌ی ناپایدار هم قابل‌فهم می‌ماند. وقتی اینترنت خیلی ضعیف شود، فینگت تصویر را موقتاً مکث می‌دهد و صدا را حفظ می‌کند تا فاصله‌ی صدا و تصویر بیشتر نشود. روی صفحه هم نوار کیفیت زنده و هشدار «اینترنت شما یا مخاطب ضعیف است» دیده می‌شود تا بدانید مشکل از کدام طرف است. پس از پایان تماس هم می‌توانید به کیفیت آن امتیاز بدهید.

صادقانه بگوییم: فینگت نمی‌تواند فاصله‌ی فیزیکی یا کندی اینترنت شما را از بین ببرد. هیچ اپی نمی‌تواند. کاری که از اپ برمی‌آید این است که مسیر را تا حد ممکن کوتاه نگه دارد، صدا را در اولویت بگذارد و وضعیت شبکه را نشانتان بدهد تا خودتان تصمیم درست بگیرید.

فینگت اطلاعات فنی تماس مانند زمان، مدت، وضعیت و آمار کیفیت (تأخیر و افت بسته) را برای نگهداری و عیب‌یابی ثبت می‌کند؛ محتوای صدا و تصویر ضبط یا ذخیره نمی‌شود.

نمونه: دو برادر، یک تماس شبانه و یک هدست بلوتوث

دو نمونه‌ی فرضی را ببینید تا روند تشخیص در عمل روشن شود.

سناریوی نمونه

پیمان و تأخیر دوربین

پیمان با برادرش در شهر دیگر تماس تصویری می‌گیرد. هر دو از وای‌فای خانه استفاده می‌کنند و مدام روی حرف هم می‌پرند. پیمان از برادرش می‌خواهد تماس را موقتاً صوتی کند. حالا مکالمه روان است، پس مسیر سالم است و مشکل از حجم تصویر بود. پیمان به مودم نزدیک‌تر می‌شود، پخش فیلم همسرش را متوقف می‌کند و دوربین را دوباره روشن می‌کند. این‌بار فاصله‌ی صدا و تصویر کمتر شده است. اگر باز هم لب‌ها عقب می‌ماندند، می‌توانستند تصویر را فقط برای نشان‌دادن چیز مهم روشن کنند.

سناریوی نمونه

سارا و هدست بلوتوث

سارا در تماس کاری حس می‌کند صدای خودش هم کمی دیر می‌رسد و همکارش جمله‌هایش را قطع می‌کند. با تست شمارش می‌فهمد فاصله حدود یک ثانیه است. هدست بلوتوث را درمی‌آورد و با بلندگوی گوشی امتحان می‌کند؛ مشکل از بین می‌رود. نتیجه می‌گیرد هدست قدیمی‌اش تأخیر اضافه می‌کرده و برای تماس مهم هدست سیم‌دار برمی‌دارد.

اشتباه‌های رایجی که تأخیر را بدتر می‌کنند

گاهی کارهایی که به نظر منطقی می‌آیند، مسئله را عوض نمی‌کنند یا بدتر هم می‌کنند.

اعتماد به سرعت‌سنج

سرعت‌سنج عدد دانلود را نشان می‌دهد و به تأخیر و ثبات کاری ندارد. می‌شود سرعت عالی و تماس لگ‌دار داشت. برای تماس، پایداری مهم‌تر از مگابیت است.

بالابردن بلندی صدا به‌جای حل مشکل

کم‌شدن شنیدن با تأخیر فرق دارد. بلندتر شدن صدا چیزی از فاصله‌ی زمانی کم نمی‌کند.

عوض‌کردن مداوم وای‌فای و داده در وسط تماس

هر جابه‌جایی یک قطع لحظه‌ای و بعد مسیر تازه می‌سازد. یکی را انتخاب کنید و ثابت نگه دارید.

روشن‌گذاشتن هم‌زمان چند ابزار تماس

اگر روی کامپیوتر و گوشی هم‌زمان در تماس باشید، پهنای باند و پردازنده تقسیم می‌شود. یک دستگاه کافی است.

سرزنش اپ پیش از بررسی شبکه

در بیشتر موارد مشکل در مسیر است نه اپ. پیش از حذف و نصب دوباره، با تماس صوتی و تست شمارش منبع را پیدا کنید.

چه وقت تأخیر قابل‌اصلاح نیست و باید برنامه را عوض کنید؟

ادامه‌ی تماس با کمی تأخیر معقول است

  • تأخیر کمتر از نیم ثانیه است و با کمی صبر در نوبت حرف‌زدن جواب می‌گیرید.
  • مکالمه خودمانی است و دقت لحظه‌ای لازم ندارد.
  • می‌توانید دوربین را خاموش کنید و با صدا ادامه دهید.

بهتر است تماس را عقب بیندازید یا ابزار دیگری بگیرید

  • قرار است موسیقی بنوازید یا هم‌خوانی کنید؛ هیچ تماس اینترنتی برای این کار مناسب نیست.
  • تأخیر بالای یک ثانیه است و هیچ‌کدام از قدم‌ها اثر نکرده.
  • گفت‌وگوی مهمی دارید که بدون دقت شنیدن آسیب می‌بیند؛ اول در جای دیگری با شبکه‌ی بهتر تماس بگیرید.

ابزارها و اصطلاح‌هایی که کمک می‌کنند مشکل را دقیق‌تر بگویید

تأخیر (Latency)
مدت‌زمان رسیدن داده از یک سر به سر دیگر؛ هر چه کمتر، بهتر.
پینگ
زمان رفت‌وبرگشت یک پیام کوچک؛ تقریباً دو برابر تأخیر یک‌طرفه. پینگ بالا در تماس یعنی مسیر کند است.
جیتر
نوسان در تأخیر؛ وقتی بسته‌ها با فاصله‌های نامنظم می‌رسند صدا می‌پرد.
افت بسته
گم‌شدن بخشی از داده در مسیر که صدا را بریده یا رباتی می‌کند.
بافر
صف کوچکی که اپ برای صاف‌کردن جیتر نگه می‌دارد؛ بافر بزرگ‌تر یعنی صدای هموارتر ولی تأخیر بیشتر.
P2P و TURN
اتصال مستقیم بین دو گوشی و سرور رله‌ای که اگر اتصال مستقیم ممکن نباشد واسطه می‌شود.

چک‌لیست پیش از هر تماس مهم

اگر تماس تصویری لگ می‌کند و از تکرارش خسته‌اید، پیش از تماس مهم دو دقیقه این فهرست را مرور کنید تا تأخیر صدا و تصویر در تماس به حداقل برسد.

  • به مودم نزدیک شدم یا از داده‌ی همراه با آنتن کامل استفاده می‌کنم.
  • دانلود و پخش آنلاین را در خانه متوقف کردم.
  • وی‌پی‌ان خاموش است، مگر لازمش داشته باشم.
  • اگر هدست بلوتوث دارم، با یک تماس کوتاه از سالم‌بودنش مطمئن شدم.
  • برنامه‌های اضافه بسته‌اند و گوشی داغ نیست.
  • می‌دانم اگر تأخیر زیاد شد، دوربین را خاموش می‌کنم و با صدا ادامه می‌دهم.
  • از تست دوربین و میکروفون قبل از جلسه برای اطمینان از سخت‌افزار استفاده کردم.

نصب فینگت و دیدن وضعیت کیفیت در تماس

اگر هنوز فینگت را ندارید، نسخه‌ی اندروید را از صفحه‌ی دانلود فینگت بگیرید. ثبت‌نام فقط با شماره‌ی موبایل و کد پیامکی است و رایگان است. تماس‌های صوتی و تصویری یک‌به‌یک‌اند و هر دو طرف باید فینگت داشته باشند. برای آیفون هم نسخه‌ی وب در finget.ir/pwa/ وجود دارد و برای کامپیوتر پنل وب finget.ir/panel.

در هر تماس به نوار کیفیت زنده و هشدار شبکه نگاه کنید. اگر نشانه‌ی ضعف دیدید، اول دوربین را خاموش کنید و ببینید فاصله‌ی صدا کم می‌شود یا نه. بعد از تماس امتیاز کیفیت را ثبت کنید تا برای خودتان هم روشن شود کدام شبکه یا مکان بهتر کار می‌کند. برای تماس‌های بدون تصویر هم تماس صوتی رایگان فینگت گزینه‌ی کم‌تأخیرتری است، چون فقط صدا جابه‌جا می‌شود.

پرسش‌های متداول درباره تأخیر صدا و تصویر در تماس

چرا در تماس تصویری صدا دیرتر از تصویر می‌رسد یا برعکس؟

چون صدا و تصویر مسیر پردازش جدا دارند و هر کدام به شکلی عقب می‌افتد. معمولاً در شبکه‌ی ضعیف تصویر عقب می‌ماند، و اگر هدست بلوتوث در کار باشد ممکن است صدا دیرتر شود. خاموش‌کردن دوربین یا برداشتن هدست معمولاً مشخص می‌کند مشکل از کجاست.

تأخیر چند میلی‌ثانیه برای تماس خوب است؟

زیر حدود ۱۵۰ میلی‌ثانیه یک‌طرفه تقریباً حس نمی‌شود، تا حدود ۲۵۰ قابل‌تحمل است و بالاتر از آن گفت‌وگو ناراحت‌کننده می‌شود. این‌ها عددهای تقریبی‌اند و حس دو طرف مهم‌تر است.

سرعت اینترنتم خوب است ولی باز هم لگ دارم؛ چرا؟

سرعت دانلود تأخیر و ثبات را نشان نمی‌دهد. اینترنتی با سرعت بالا هم می‌تواند به‌خاطر صف شلوغ مودم، سیگنال ضعیف یا مسیر طولانی تأخیر زیاد داشته باشد. پایداری برای تماس مهم‌تر از عدد مگابیت است.

آیا هدست بلوتوث باعث تأخیر می‌شود؟

بله، می‌تواند. بلوتوث هنگام تبدیل و ارسال صدا مقداری تأخیر اضافه می‌کند و این مقدار بین مدل‌ها فرق دارد. اگر لب‌ها و صدا هم‌خوان نیستند، برای امتحان بلندگوی گوشی یا هدست سیم‌دار را به کار ببرید.

تماس مستقیم تأخیر کمتری دارد یا تماس از طریق سرور؟

معمولاً مستقیم کمتر دارد چون مسیر کوتاه‌تر است و واسطه‌ای ندارد. فینگت اول مسیر مستقیم را امتحان می‌کند و فقط اگر شبکه اجازه ندهد از سرور رله‌ی TURN خودش استفاده می‌کند. در آن حالت تأخیر کمی بیشتر است ولی تماس برقرار می‌ماند.

فینگت وقتی تأخیر زیاد می‌شود چه می‌کند؟

اگر اینترنت خیلی ضعیف شود، تصویر موقتاً مکث می‌کند و صدا حفظ می‌شود. هشدار «اینترنت شما یا مخاطب ضعیف است» و نوار کیفیت زنده هم نشان داده می‌شود تا بتوانید دوربین را خاموش کنید یا جایتان را عوض کنید.

تست ساده‌ی تشخیص تأخیر چیست؟

یک تماس صوتی بگیرید و با طرف مقابل نوبتی از یک تا ده بشمارید. اگر عددها دیر برسند یا روی هم بیفتند، تأخیر واقعی است. اگر در تماس صوتی نبود ولی در تصویری بود، دلیل حجم تصویر و ظرفیت شبکه است.