کشف مشکل
صاحب یک فروشگاه فرضی متوجه میشود بیشتر سبدها در صفحهی انتخاب روش ارسال رها میشوند. با بررسی صفحه میبیند هزینهی ارسال فقط همانجا ظاهر میشود و برای شهرهای دور قابل توجه است.
سبد خرید رها شده سبدی است که مشتری کالا را در آن گذاشته ولی به پرداخت نرسیده است. بخشی از این سبدها طبیعیاند، چون خیلیها فقط قیمت را میسنجند یا سبد را مثل فهرست علاقهمندی استفاده میکنند. بخش دیگر نتیجهی مانعهایی است که خود فروشگاه ساخته: هزینهی ارسال غافلگیرکننده، ثبتنام اجباری، کد تأییدی که نمیرسد یا درگاهی که خطا میدهد. این راهنما اول دلیلها را دستهبندی میکند، بعد نشان میدهد کدام را میشود پیش از رفتن مشتری برطرف کرد و در آخر، یک برنامهی یادآوری محترمانه برای برگرداندن بقیه میچیند.
سبد خرید رها شده به هر سبدی گفته میشود که دستکم یک کالا دارد و صاحبش بدون تکمیل پرداخت از سایت رفته است. اهمیتش در این است که این مشتری از همهی مرحلههای سخت عبور کرده: فروشگاه را پیدا کرده، کالا را پسندیده و تصمیم اولیه را گرفته است. جذب یک بازدیدکنندهی تازه معمولاً پرهزینهتر از برگرداندن کسی است که تا یک قدمی خرید آمده بود.
نرخ رها کردن سبد از این رابطه به دست میآید: تعداد سبدهایی که ساخته شده ولی به سفارش پرداختشده نرسیده، تقسیم بر کل سبدهای ساختهشده در همان بازه. این عدد را برای هر هفته یا ماه جدا ثبت کنید و مهمتر از خود عدد، روند آن را بعد از هر تغییر در سایت دنبال کنید.
دو اشتباه رایج در این محاسبه وجود دارد. اول، شمردن سبدهای رباتها و موتورهای جستوجو که عدد را بیدلیل بالا میبرد. دوم، یکی گرفتن «سبد رهاشده» و «پرداخت ناموفق». مشتریای که به درگاه رفته و پرداختش خطا داده، مشکل دیگری دارد و پیگیری دیگری لازم دارد.
هر سبد خرید رها شده یک پیام است: مشتری میخواست بخرد، ولی چیزی جلویش را گرفت. اول آن چیز را پیدا کنید، بعد سراغ یادآوری بروید.
دلیلهای ترک سبد خرید را میشود در دو دسته گذاشت: دلیلهایی که به قصد خود مشتری برمیگردد و دلیلهایی که فروشگاه ساخته است. دستهی دوم همان جایی است که بیشترین کار از دست شما برمیآید.
هزینهی ارسال، بستهبندی یا مالیات که فقط در قدم آخر ظاهر میشود، حس فریب خوردن میدهد.
مشتری آمده بخرد، نه حساب بسازد. فرم عضویت پیش از پرداخت برای خیلیها نقطهی توقف است.
اگر ورود یا ثبت سفارش به پیامک وابسته باشد و پیامک دیر بیاید، مشتری صبرش را از دست میدهد.
قطع شدن ارتباط با بانک یا برگشت ناموفق از درگاه، مشتری را بلاتکلیف و نگران پولش میگذارد.
وقتی معلوم نیست کالا کی میرسد، خرید چیزی که فوری لازم است به جای دیگری میرود.
نبود نماد اعتماد، راه تماس یا سیاست مرجوعی روشن، مشتری تازه را در قدم پرداخت مردد میکند.
گاهی مشتری فقط قیمت را دیده، میخواهد با همسرش مشورت کند یا منتظر حقوق است. اینها مانع نیستند، فرصت یادآوریاند.
تماس تلفنی، تمام شدن شارژ گوشی یا قطعی اینترنت؛ مشتری قصد رفتن نداشت ولی رشتهی خرید پاره شد.
هیچ پیام یادآوریای نمیتواند صفحهی پرداخت خراب را جبران کند. اگر مشتری را برگردانید و دوباره به همان مانع بخورد، این بار برای همیشه میرود. این فهرست را قدمبهقدم روی فرایند خرید خودتان امتحان کنید، ترجیحاً روی گوشی و با اینترنت معمولی:
بعد از هر تغییر، نرخ رها کردن سبد را دوباره بسنجید. تغییری که عدد را جابهجا نکرده، شاید مشکل اصلی نبوده است و باید سراغ مورد بعدی رفت.
این نکتهای است که در بیشتر راهنماها جا میافتد: بازیابی سبد خرید یعنی تماس دوباره با مشتری، و تماس فقط وقتی ممکن است که بدانید او کیست. بازدیدکنندهی ناشناسی که کالا را در سبد گذاشته و رفته، نه ایمیلی از او دارید، نه شمارهای و نه راهی برای فرستادن پیام. تنها ابزار شما برای او تبلیغات بازاریابی مجدد است که هزینهی جداگانه دارد.
پس بخشی از برنامهی بازیابی، شناختن مشتری پیش از رفتن است. چند راه رایج برای این کار وجود دارد:
اینکه شمارهی مشتری را دارید، به این معنی نیست که هر پیامی بفرستید پذیرفتنی است. مشتریای که شمارهاش را برای ثبت سفارش وارد کرده، انتظار پیام مربوط به همان سفارش را دارد، ولی ممکن است پیام تبلیغاتی را مزاحمت بداند. اگر یادآوری شما کد تخفیف یا پیشنهاد فروش دارد، آن را پیام تبلیغاتی حساب کنید و فقط برای کسانی بفرستید که اجازهاش را دادهاند.
ثبتنام آسانتر دقیقاً همینجا به فروش وصل میشود؛ مشتریای که حساب دارد، سبدش گم نمیشود و میشود به او یادآوری کرد. راههای این بخش در صفحهی افزایش ثبت نام کاربران سایت آمده است.
یادآوری سبد خرید وقتی اثر دارد که کوتاه، بهموقع و محدود باشد. ترتیب زیر یک نقطهی شروع منطقی است، نه قانونی ثابت؛ فاصلهها را با رفتار مشتریان خودتان بیازمایید و تنظیم کنید.
پیامی کوتاه که میگوید سبد هنوز ذخیره است و با یک لینک مستقیم به همان سبد برمیگرداند. بدون تخفیف و بدون فشار؛ بسیاری از مشتریها فقط کارشان قطع شده بود.
پیام دوم به سؤالهای احتمالی جواب میدهد: زمان ارسال، شرایط مرجوعی، راه تماس با پشتیبانی. اگر موجودی کالا محدود است و این واقعیت دارد، گفتنش منصفانه است.
اگر سیاست تخفیف دارید و مشتری اجازهی پیام تبلیغاتی داده، اینجا جای آن است. اگر نه، یک پیام کوتاه که سبد تا چه زمانی نگه داشته میشود کافی است.
بعد از پیام سوم یا بهمحض اینکه مشتری خرید کرد یا سبد را خالی کرد، زنجیره باید فوراً قطع شود.
دو قاعده در هر ترتیبی ثابت است. اول، پیش از فرستادن هر پیام بررسی کنید مشتری در این فاصله خرید نکرده باشد؛ پیام «سبدت منتظر است» برای کسی که دیروز پرداخت کرده، بیاعتمادی میسازد. دوم، پیام را در ساعت مناسب بفرستید؛ نیمهشب یا صبح خیلی زود، برای هیچ پیامی زمان خوبی نیست.
| کانال | نیاز به چه چیزی دارد | نقطهی قوت | محدودیت |
|---|---|---|---|
| ایمیل | نشانی ایمیل مشتری | جا برای عکس کالا، توضیح و چند لینک | در ایران بسیاری از خریداران ایمیل را مرتب چک نمیکنند |
| پیامک | شمارهی موبایل و پنل پیامکی | تقریباً همه پیامک را میخوانند | هزینهی هر ارسال، متن کوتاه و قواعد ارسال تبلیغاتی |
| اعلان اپ فروشگاه | اپ اختصاصی که مشتری نصب کرده | بدون هزینهی هر پیام | ساختن و نگهداری اپ برای بیشتر فروشگاهها صرفه ندارد |
| اعلان در اپ واسط مثل فینگت | مشتری با فینگت به سایت وصل شده باشد | بدون هزینهی هر پیام و بدون ساختن اپ | فقط به مشتریانی میرسد که اپ را دارند و وصل شدهاند |
| تبلیغات بازاریابی مجدد | حساب تبلیغاتی و کد رهگیری | به بازدیدکنندهی ناشناس هم میرسد | هزینه برای هر نمایش یا کلیک و کنترل کمتر روی پیام |
پیامک سبد خرید رایجترین انتخاب فروشگاههای ایرانی است، چون تقریباً همهی مشتریها شماره دارند. هزینهاش را اینطور تخمین بزنید: تعداد سبدهای رهاشدهای که شماره دارند، ضرب در تعداد پیامهای زنجیره، ضرب در تعداد بخشهای هر پیامک (متن فارسی طولانی چند بخش حساب میشود)، ضرب در تعرفهی پنل خودتان. اگر پیام جنبهی تبلیغاتی دارد، قواعد اپراتورها برای خطهای تبلیغاتی، مثل امکان لغو با «لغو ۱۱» و نرسیدن به شمارههای فهرست سیاه، را هم در نظر بگیرید. مقایسهی کاملتر دو کانال در مقایسه پیامک و نوتیفیکیشن و روش حساب هزینه در هزینه پیامک سایت آمده است.
پیام یادآوری خوب کوتاه است، نام فروشگاه را از همان کلمهی اول نشان میدهد و فقط یک کار از مشتری میخواهد: برگشتن به سبد. هر چیز اضافه، از توضیح بلند دربارهی برند تا چند لینک مختلف، تمرکز را از بین میبرد.
برای پیام اول چیزی در این حد کافی است: «فروشگاه نمونه: کفش ورزشی شما هنوز در سبد خرید است. برای تکمیل خرید از این لینک وارد شوید.» پیام دوم میتواند به یک تردید رایج جواب دهد: «سفارشهای امروز فردا ارسال میشوند و تا هفت روز امکان مرجوعی دارید.» البته فقط اگر این جملهها دربارهی فروشگاه شما درست باشند.
دادن کد تخفیف در اولین یادآوری وسوسهانگیز است، ولی مشتریها زود یاد میگیرند که اگر سبد را رها کنند، تخفیف میگیرند. تخفیف را اگر میدهید برای پیام آخر نگه دارید، مبلغش را محدود کنید و فقط برای مشتریانی بفرستید که اجازهی پیام تبلیغاتی دادهاند.
اگر سیستم یادآوری پیش از هر ارسال وضعیت سفارش را بررسی نکند، مشتری راضی پیامی میگیرد که نشان میدهد فروشگاه او را نمیشناسد.
مشتریای که باید دوباره کالا را پیدا کند و به سبد اضافه کند، معمولاً این کار را نمیکند. لینک باید سبد را با همان کالاها باز کند.
پیام چهارم و پنجم دیگر یادآوری نیست، مزاحمت است و احتمال لغو دریافت و شکایت را بالا میبرد.
وقتی هر سبد رهاشده به کد تخفیف ختم شود، رها کردن سبد به یک روش خرید ارزانتر تبدیل میشود.
پیام دارای تخفیف و پیشنهاد فروش، پیام تبلیغاتی است و باید فقط به کسانی برسد که آن را پذیرفتهاند.
اگر سبدها بهخاطر خطای درگاه یا هزینهی ارسال رها میشوند، یادآوری فقط مشتری را دوباره به همان دیوار میکوبد.
این روایت فرضی است و فقط ترتیب منطقی کارها را نشان میدهد؛ اعداد و نتیجهای در آن ادعا نمیشود.
صاحب یک فروشگاه فرضی متوجه میشود بیشتر سبدها در صفحهی انتخاب روش ارسال رها میشوند. با بررسی صفحه میبیند هزینهی ارسال فقط همانجا ظاهر میشود و برای شهرهای دور قابل توجه است.
هزینهی تقریبی ارسال و حد ارسال رایگان را به صفحهی محصول و سبد اضافه میکند و خرید مهمان را فعال میگذارد، ولی شمارهی موبایل را در اولین قدم صفحهی پرداخت میگیرد.
برای سبدهایی که شماره دارند، یک یادآوری ساده چند ساعت بعد و یک پیام رفع تردید روز بعد میفرستد. پیام سوم با کد تخفیف فقط برای کسانی است که اجازهی پیام تبلیغاتی دادهاند.
برای مشتریانی که با فینگت وارد شدهاند، یادآوری را بهصورت اعلان در اپ میفرستد و برای بقیه از پنل پیامکی استفاده میکند. زنجیره با ثبت سفارش یا خالی شدن سبد خودکار متوقف میشود.
فینگت ابزار بازیابی سبد نیست و جای افزونهها یا سرویسهای مخصوص این کار را نمیگیرد؛ در دو نقطه از این مسیر به کار میآید. نقطهی اول شناختن مشتری است: ورود با فینگت با یک تأیید روی گوشی انجام میشود و سایت نام، شمارهی موبایل تأییدشده و یک شناسهی ثابت مشتری را میگیرد. مشتریای که وارد شده، سبدش به حسابش بسته است و میشود به او یادآوری کرد.
نقطهی دوم، کانال پیام است. سایت شما میتواند از پنل یا از طریق API به کاربرانی که با فینگت به سایتش وصل شدهاند اعلان بفرستد و برای این اعلانها هزینهی هر پیام وجود ندارد. چند نکته را بدانید:
برای آشنایی بیشتر با این کانال، صفحهی ارسال نوتیفیکیشن و اطلاعرسانی خودکار سفارش در اعلان سفارش ووکامرس را ببینید.
در سبد رهاشده، مشتری به پرداخت نرسیده است. در پرداخت ناموفق، مشتری به درگاه رفته ولی تراکنش کامل نشده است. دومی معمولاً پیگیری فوریتر و توضیح دربارهی برگشت وجه لازم دارد.
زمان ثابتی برای همه وجود ندارد. شروع رایج یک پیام ساده چند ساعت بعد و یک پیام روز بعد است، ولی باید با مشتریان خودتان آزمایش و تنظیم شود.
یادآوری سادهی سبدی که خود مشتری ساخته به پیام خدماتی نزدیک است، ولی اگر کد تخفیف یا پیشنهاد فروش داشته باشد، تبلیغاتی است و باید قواعد ارسال تبلیغاتی و اجازهی مشتری را رعایت کند.
اگر هیچ راه تماسی از او ندارید، فقط تبلیغات بازاریابی مجدد میماند. برای همین گرفتن شماره در اولین قدم پرداخت و آسان کردن ورود، بخشی از برنامهی بازیابی سبد خرید است.
بهتر است نه. تخفیف همیشگی به مشتریان یاد میدهد سبد را رها کنند تا کد بگیرند. اگر تخفیف میدهید، آن را برای پیام آخر و مشتریانی که اجازهی پیام تبلیغاتی دادهاند نگه دارید.
نه. افزونه تغییر وضعیت سفارش و یادداشتهای مشتری را خودکار میفرستد. برای یادآوری سبد رهاشده باید منطق آن را سمت سایت داشته باشید و اعلان را با API یا از پنل بفرستید.
اعلانهای فینگت هزینهی هر پیام ندارند. فقط به مشتریانی میرسد که با فینگت به سایت شما وصل شدهاند و پیام تبلیغاتی فقط به کسانی که اجازه دادهاند.