وضع قبلی
نمونه: یک فروشگاه اینترنتی لوازم باغبانی فقط یک ایمیل «سفارش ثبت شد» میفرستد و بعد از آن تا رسیدن بسته هیچ خبری نمیدهد. بیشتر تماسهای پشتیبانی هم همان «بسته کجاست؟» است.
خرید با زدن دکمهی پرداخت تمام نمیشود؛ برای مشتری، نگرانی تازه همان لحظه شروع میشود: «پرداخت رفت؟ سفارشم ثبت شد؟ کی میرسد؟». اطلاع رسانی بعد از خرید یعنی جواب این پرسشها را پیش از آنکه مشتری بپرسد، در لحظهی درست و از کانالی که واقعاً میخواند، بدهید. در این صفحه میبینید بعد از خرید کدام پیامها لازم است، هر کدام را از چه کانالی بفرستید، متن را چطور بنویسید، چه اشتباههایی مشتری را عصبانی میکند و اعلان فینگت در این مسیر چه جایی دارد و چه جایی ندارد.
بیشتر فروشگاهها تمام تلاششان را روی لحظهی قبل از خرید میگذارند: عکس بهتر، قیمت بهتر، دکمهی خرید بزرگتر. اما تجربهی مشتری بعد از پرداخت شروع میشود و همان تجربه تعیین میکند دوباره از شما خرید کند یا نه. کسی که ساعتها بعد از پرداخت هیچ خبری نگیرد، دو کار میکند: به پشتیبانی زنگ میزند یا ناامید میشود و تصمیم میگیرد دیگر برنگردد.
اطلاع رسانی بعد از خرید درواقع یک وعدهی کوچک و تکراری است: «ما سفارش شما را دیدهایم و بیخبرتان نمیگذاریم». هر پیام این وعده را تازه میکند. وقتی مشتری با یک نگاه به صفحهی گوشی میفهمد سفارشش در چه مرحلهای است، دیگر لازم نیست وارد سایت شود، شمارهی تلفن پیدا کند یا در شبکههای اجتماعی پیام بگذارد.
پیام بعد از خرید تبلیغ نیست؛ یک خدمت است. همین باعث میشود مشتری آن را باز کند و به فرستنده اعتماد کند.
هر فروشگاه مراحل ویژهی خودش را دارد، ولی اسکلت کلی بیشتر کالاهای فیزیکی شبیه هم است. فهرست زیر نقطههایی را نشان میدهد که مشتری معمولاً منتظر خبر است. لازم نیست برای همهی آنها پیام جدا بفرستید؛ مهم این است که هر بازهی خاموش طولانی را پر کنید.
کوتاهترین و مهمترین پیام. شمارهی سفارش، مجموع مبلغ و یک جملهی روشن که «پرداخت با موفقیت انجام شد». اگر پرداخت ناموفق یا ناقص بود، همینجا باید گفته شود.
برای فروشگاههایی که سفارش را دستی بستهبندی میکنند، یک پیام «در حال آمادهسازی» نشان میدهد سفارش در صف است و فراموش نشده.
با نام روش ارسال و، اگر دارید، کد رهگیری. این پیام بیشترین ارزش را برای مشتری دارد، چون حالا میتواند خودش پیگیری کند.
تأخیر، آدرس ناقص یا نیاز به تماس. پیام باید پیش از آن برسد که مشتری خودش بفهمد چیزی درست نیست.
برای پیک شهری، یک پیام نزدیک زمان تحویل («پیک تا یک ساعت دیگر میرسد») بهتر از پیام کلی است.
بعد از آنکه مشتری فرصت دیدن کالا را داشت، یک پیام کوتاه برای نظر، یا اگر کالا نیاز به راهنما دارد، لینک آموزش.
اگر از ووکامرس استفاده میکنید، بیشتر این مرحلهها با وضعیتهای سفارش ووکامرس یکی است؛ نگاشت دقیق وضعیتها به پیام را در راهنمای اطلاعرسانی سفارش ووکامرس بخوانید.
هیچ کانالی همهی کارها را بهتر از بقیه انجام نمیدهد. اطلاع رسانی خرید معمولاً از ترکیب دو یا سه کانال ساخته میشود که هرکدام جای خودشان را دارند.
| کانال | نقطهی قوت | نقطهی ضعف | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| ایمیل | متن بلند، فاکتور و جدول اقلام را میشود در آن گذاشت و بایگانی میماند | بسیاری از مشتریها ایمیل را کم نگاه میکنند؛ ممکن است در پوشهی هرزنامه بنشیند | فاکتور، رسید رسمی، جزئیات اقلام |
| پیامک | بدون نیاز به اپ و اینترنت دیده میشود | برای هر پیام هزینه دارد و برای ارسال به خط و پنل نیاز است؛ طول متن محدود است | کد رهگیری، خبر فوری، مشتری بدون اپ |
| اعلان اپ | کوتاه، فوری، با لینک مستقیم به صفحهی سفارش و بدون هزینهی جداگانهی هر پیام | فقط به مشتریای میرسد که اپ را نصب کرده و اجازه داده | تغییر وضعیتهای روتین و یادآوری |
| صفحهی سفارش در حساب کاربری | همیشه بهروز و قابل مراجعه | مشتری باید خودش وارد شود؛ فعال به او خبر نمیدهد | مرجع نهایی که پیامها به آن لینک میدهند |
| تماس تلفنی | گرم و شخصی، مناسب مشکلهای پیچیده | کند، پرهزینه و برای حجم بالا ناممکن | سفارش گران یا مشکلدار |
یک قاعدهی ساده کمک میکند: پیامی که ارزشش به سرعت رسیدن است (در راه، رسید) سراغ کانال فوری برود و پیامی که باید بماند (فاکتور) سراغ ایمیل یا صفحهی سفارش. برای هزینهی مقایسهای پیامک و اعلان، مقایسهی پیامک و پوش را ببینید و برای ارسال کد رهگیری از طریق پیامک، راهنمای پیامک کد رهگیری را.
پیام بعد از خرید حتی در بهترین حالت چند ثانیهی توجه میگیرد. اگر بخواهید در این چند ثانیه همهچیز را بگویید، هیچچیز گفته نمیشود. این شش جزء را بهعنوان اسکلت پیام نگه دارید و هر پیام فقط آن بخشهایی را بردارد که برای همان مرحله لازم است.
شمارهی سفارش را در اولین خط بنویسید تا مشتری با یک نگاه پیام را به خریدش وصل کند. بهویژه برای کسی که چند سفارش همزمان دارد.
یک جملهی روشن: «پرداخت دریافت شد»، «سفارش به پست تحویل شد». از واژههای داخلی انبار مثل «در انتظار بررسی» که برای مشتری معنا ندارد دوری کنید.
مشتری باید بداند بعد چه میشود: «حدود دو روز کاری دیگر به دستتان میرسد». حتی اگر زمان دقیق ندارید، بازهی منطقی بگویید.
لینک مستقیم به صفحهی همان سفارش، نه صفحهی اصلی سایت. هر کلیک اضافه، یک تماس پشتیبانی احتمالی است.
اگر مشکلی بود مشتری کجا بپرسد؟ یک راه تماس واحد و واقعی بگذارید، نه چند شمارهی پراکنده.
با نام مشتری شروع کنید و بدون شعار تبلیغاتی بنویسید. پیام «با تشکر از خرید شما» بدون اطلاعات واقعی، نویز است.
متنهای زیر فقط قالباند؛ آنها را با لحن و اطلاعات فروشگاه خودتان بازنویسی کنید. نکتهی مشترک همهی آنها این است که کوتاهاند، اول شمارهی سفارش میآید و فقط یک خبر دارند.
«سفارش ۱۲۴۰ ثبت شد و پرداخت شما دریافت شد. آمادهسازی از فردا صبح شروع میشود؛ هر تغییری را همینجا خبر میدهیم.»
«سفارش ۱۲۴۰ امروز به پست تحویل شد. کد رهگیری: ۲۳۴۵۶۷۸. معمولاً ۳ تا ۵ روز کاری طول میکشد.»
«برای سفارش ۱۲۴۰ یک کالا دیرتر از برنامه به انبار میرسد. بقیهی اقلام امروز ارسال میشود؛ اگر ترجیح میدهید سفارش یکجا برسد، همینجا بنویسید.»
«امیدواریم سفارش ۱۲۴۰ سالم رسیده باشد. اگر مشکلی بود تا ۷ روز میتوانید درخواست مرجوعی بدهید؛ اگر راضی بودید، یک جمله نظر شما برای دیگران راهنماست.»
متن بالا فقط نمونه است. بازهی مرجوعی، روش ارسال و زمانها را با قوانین واقعی خودتان جایگزین کنید.
بیشتر نارضایتی از پیامهای بعد از خرید ناشی از کم بودن پیام نیست؛ ناشی از پیام اشتباه، تکراری یا بیموقع است. این چند الگو را بشناسید.
مشتری برای اطلاع از سفارش منتظر پیام شماست. اگر همان پیام را با تخفیف و کمپین پر کنید، مجبور میشود اعلانها را خاموش کند و دیگر پیام ارسال را هم نمیبیند. پیام خدماتی را از پیام تبلیغاتی جدا نگه دارید.
چند روز بیخبری، حتی اگر فروشگاه واقعاً در حال کار باشد، برای مشتری مثل رها شدن است. اگر مرحلهی میانی ندارید، حداقل یک پیام «در حال آمادهسازی» بگذارید.
گاهی هم ایمیل، هم پیامک و هم اعلان یک خبر را سه بار میرسانند. برای هر وضعیت یک کانال اصلی تعیین کنید و کانال دیگر را فقط برای حالتهای مهم بگذارید.
مبلغ کامل، آدرس دقیق یا شمارهی کارت را در متن پیامی که روی صفحهی قفل دیده میشود نیاورید.
نوشتن «فردا میرسد» وقتی مطمئن نیستید، بدتر از ننوشتن است. بازهی واقعبینانه بگویید.
لینک پیام به صفحهی ورود یا صفحهی اصلی برود، مشتری را سردرگم میکند. لینک باید سفارش همان پیام را باز کند.
اگر پرداخت ناموفق بود ولی مبلغ از حساب مشتری کم شده، باید زود و صریح توضیح بدهید که چه میشود. این پیام اگر دیر برسد، اعتماد را از بین میبرد.
اگر پیام بعد از خرید را در سایت خودتان میسازید، دو مشکل همیشه پیش میآید: یک رویداد چند بار اجرا میشود و مشتری یک پیام را دوبار میگیرد؛ یا نتیجهی ارسال هیچجا ثبت نمیشود. قطعهی زیر در ووکامرس هنگام کامل شدن سفارش یک بار متن پیام را میسازد، در یادداشت خصوصی سفارش ثبت میکند و علامتی میگذارد که دوباره اجرا نشود. محل ارسال واقعی را با کانال خودتان پر کنید.
<?php
add_action('woocommerce_order_status_completed', function ($order_id) {
$order = wc_get_order($order_id);
if (!$order || $order->get_meta('_post_purchase_notified')) {
return; // قبلاً پیام ساخته شده
}
$name = $order->get_billing_first_name() ?: 'مشتری گرامی';
$text = sprintf(
'%s عزیز، سفارش %s تحویل شد. اگر مشکلی بود تا ۷ روز میتوانید با ما تماس بگیرید.',
$name,
$order->get_order_number()
);
// اینجا متن را به کانال خودتان بدهید (ایمیل، اعلان، ...).
// مثال ساده: ثبت در یادداشت خصوصی سفارش برای پیگیری پشتیبانی.
$order->add_order_note('پیام بعد از خرید: ' . $text, false);
$order->update_meta_data('_post_purchase_notified', 1);
$order->save();
}, 10, 1);نکتهی اصلی کد، علامت «ارسال شد» است: بدون آن، هر بار که وضعیت سفارش دستی عوض شود یا افزونهای رویداد را دوباره اجرا کند، مشتری همان پیام را از نو میگیرد.
نمونه: یک فروشگاه اینترنتی لوازم باغبانی فقط یک ایمیل «سفارش ثبت شد» میفرستد و بعد از آن تا رسیدن بسته هیچ خبری نمیدهد. بیشتر تماسهای پشتیبانی هم همان «بسته کجاست؟» است.
نمونه: فروشگاه سه نقطه را مشخص میکند: تأیید پرداخت، تحویل به پست و تحویل شد. برای هر کدام یک متن کوتاه با شمارهی سفارش و لینک پیگیری مینویسد و کد رهگیری را فقط در پیام ارسال میآورد.
نمونه: پیام تأخیر به فهرست اضافه میشود. هر وقت کالایی دیرتر برسد، قبل از آنکه مشتری سؤال کند، خبر میرود و گزینهی «ارسال یکجا» یا «ارسال جداگانه» پیشنهاد میشود.
نمونه: چون شمار تماسهای «بسته کجاست؟» برای تیم قابل شمارش است، فروشگاه چند هفته بعد میتواند ببیند این نوع تماسها کم شده یا نه. نکته این است که نتیجه را اندازه بگیرید، نه اینکه از پیش فرض کنید.
بدون اندازهگیری، هر تغییر در پیامها یک حدس است. نیازی به ابزار پیچیده نیست؛ همین چند شمارش ساده کافی است.
فینگت یک اپ اندرویدی رایگان است که کاربر با آن، بدون رمز عبور و بدون کد پیامکی، وارد سایتهای متصل میشود. وقتی مشتری فروشگاه شما یک بار با فینگت وارد شده، اپ فینگت کانالی هم برای رسیدن پیامهای فروشگاه به او میشود. افزونهی فینگت برای ووکامرس تغییر وضعیت سفارش و یادداشتهای مشتری را خودکار به اعلان تبدیل میکند. عنوان و متن اعلان هر وضعیت قابل ویرایش است و پیام یک دکمهی «مشاهده سفارش» یا «پرداخت سفارش» دارد.
فینگت پنل پیامک نیست و پیامک نمیفرستد؛ برای مشتریای که اپ ندارد، ایمیل یا پیامک خودتان را نگه دارید. اپ فینگت فعلاً فقط برای اندروید منتشر شده و رسیدن هر اعلان به تنظیمات گوشی و اینترنت مشتری بستگی دارد. جزئیات فنی و گزینههای افزونه در راهنمای افزونهی اطلاعرسانی سفارش آمده است و برای دیدن چگونگی نمایش اعلان روی گوشی، صفحهی اعلان سفارش روی گوشی را بخوانید. اپ را از صفحهی دانلود میشود برداشت.
اگر فقط ایمیل ساده دارید یا مشتریهایتان بیشتر مهماناند، لازم نیست همهچیز را عوض کنید. این مقایسه کمک میکند ببینید کدام راه به کار شما میخورد.
اگر با تیم فنی یا یک سرویسدهنده دربارهی پیامهای خرید صحبت میکنید، این اصطلاحها زیاد تکرار میشوند.
برای فروشگاهی که روزی چند سفارش بیشتر دارد، پیام دستی هم ممکن است، ولی با رشد سفارشها خطا و فراموشی زیاد میشود. خودکار کردن وضعیتهای روتین (پرداخت، ارسال، تحویل) و نگه داشتن پیام دستی برای موارد خاص، تعادل خوبی است.
عدد ثابتی وجود ندارد. قاعده این است که هر پیام یک خبر جدید بدهد. سه تا پنج پیام در طول مسیر سفارش معمولاً قابلتحمل است، به شرط اینکه هیچکدام تکراری یا تبلیغاتی نباشد.
اگر مشتری اپ دارد، اعلان سریع و بیهزینه است. اگر نه، پیامک یا ایمیل مسیر مطمئنتری است. میتوانید هر دو را بگذارید: کانال اصلی برای همه و اعلان برای کسانی که اپ دارند. دقت کنید یک خبر دوباره و دوباره تکرار نشود.
فقط وقتی موبایل صورتحساب سفارش با موبایل تأییدشدهی یک کاربر فینگت یکی باشد. مشتریای که اصلاً فینگت ندارد، اعلان فینگت نمیگیرد و باید از ایمیل یا کانال دیگرتان خبر بگیرد.
بهتر است نه. پیام وضعیت سفارش را خالص نگه دارید. اگر میخواهید کالای مکمل یا تخفیف پیشنهاد دهید، آن را در پیامی جدا و فقط برای مشتریای بفرستید که رضایت داده باشد.
نرسیدن میتواند از خاموش بودن اعلان گوشی، قطع اینترنت یا حالت صرفهجویی باتری باشد. نتیجهی ارسال را در یادداشت سفارش ببینید و برای خبرهای مهم، همیشه یک راه دیگر، مثل صفحهی سفارش در حساب کاربری، در دسترس بگذارید.
کمی بعد از تحویل، وقتی مشتری فرصت دیدن و استفاده از کالا را داشته. برای کالای ساده چند روز و برای کالایی که نیاز به آزمون دارد بیشتر. فوراً بعد از تحویل پرسیدن معمولاً نتیجهی خوبی ندارد.