نوتیفیکیشن چیست؟ توضیح ساده برای کسی که از صفر شروع می‌کند

نوتیفیکیشن چیست؟ پیام کوتاهی است که گوشی یا کامپیوتر بیرون از خود برنامه نشان می‌دهد؛ مثلاً در نوار بالای صفحه یا روی صفحه‌ی قفل. هدفش این است که کاربر بدون باز کردن هیچ برنامه‌ای از یک اتفاق مهم باخبر شود. در فارسی به آن «اعلان» هم می‌گویند. این صفحه از صفر شروع می‌کند: نوتیفیکیشن از کجا می‌آید، چند نوع دارد، چه کسی اجازه‌ی نمایشش را می‌دهد و چرا بعضی وقت‌ها نمی‌رسد.

بروزرسانی: زمان مطالعه حدود ۱۰ دقیقه نوشته‌ی تیم فنی فینگت

نوتیفیکیشن چیست؟ تعریف در یک دقیقه

اگر می‌پرسید نوتیفیکیشن چیست، ساده‌ترین جواب این است: یک پیام کوتاه که از طرف یک برنامه یا یک سایت روی دستگاه شما ظاهر می‌شود، حتی وقتی آن برنامه باز نیست. معمولاً سه چیز دارد: نام یا آیکون فرستنده، یک عنوان و یک یا دو خط متن. با لمس آن، همان برنامه باز می‌شود و شما را به صفحه‌ی مربوط می‌برد.

مثال‌های هر روزه را حتماً دیده‌اید: «بسته‌ی شما در راه است»، «پیام تازه از علی»، «یادآوری: ساعت ۱۶ جلسه دارید» یا «اپلیکیشن شما به‌روزرسانی شد». در همه‌ی این‌ها، اطلاعات به سراغ شما آمده و شما مجبور نبوده‌اید سراغش بروید.

چه چیزی نوتیفیکیشن نیست؟

پیامک از شبکه‌ی اپراتور و به شماره‌ی سیم‌کارت می‌رسد. ایمیل در صندوق ایمیل می‌ماند. نوتیفیکیشن اما از سیستم‌عامل دستگاه نمایش داده می‌شود و لازم نیست شماره یا ایمیل کسی را بدانید. این تفاوت ساده، پایه‌ی تمام بحث‌های بعدی است.

اگر فقط یک جمله را به خاطر بسپارید: نوتیفیکیشن پیامی است که دستگاه شما نشان می‌دهد، نه شبکه‌ی تلفن و نه صندوق ایمیل.

نوتیفیکیشن چگونه کار می‌کند؟ از فرستنده تا صفحه‌ی گوشی

پاسخ کوتاه به این‌که نوتیفیکیشن چگونه کار می‌کند این است: یک برنامه به سیستم‌عامل می‌گوید «این متن را نشان بده» و سیستم‌عامل، اگر کاربر مجاز کرده باشد، آن را نمایش می‌دهد. تفاوت انواع اعلان فقط در این است که پیام از کجا شروع می‌شود.

  1. برنامه رویدادی را می‌فهمد

    یا خود برنامه روی گوشی چیزی را تشخیص می‌دهد، مثل رسیدن ساعت آلارم، یا سرور فرستنده‌ای در اینترنت تصمیم می‌گیرد پیامی بفرستد، مثل تغییر وضعیت سفارش.

  2. پیام به سیستم‌عامل می‌رسد

    اگر پیام از سرور آمده باشد، از یک سرویس واسط عبور می‌کند. این سرویس برای اندروید معمولاً سرویس خود گوگل و برای مرورگرها سرویس سازنده‌ی همان مرورگر است.

  3. سیستم‌عامل تنظیمات را می‌سنجد

    آیا کاربر اجازه داده؟ حالت «مزاحم نشوید» روشن است؟ اعلان‌های آن برنامه خاموش شده؟ این‌ها را خود سیستم‌عامل چک می‌کند، نه فرستنده.

  4. اعلان نمایش داده می‌شود

    اگر مانعی نباشد، پیام در نوار اعلان یا صفحه‌ی قفل می‌نشیند و بسته به تنظیم گوشی صدا یا لرزش هم دارد.

  5. لمس اعلان

    کاربر روی پیام می‌زند و برنامه، ترجیحاً مستقیم در صفحه‌ای که به پیام مربوط است، باز می‌شود.

نکته‌ی مهم این است که فرستنده هرگز مستقیم به گوشی «دست نمی‌زند». همیشه سیستم‌عامل میان فرستنده و کاربر ایستاده است و حرف آخر را کاربر می‌زند.

انواع نوتیفیکیشن: چهار دسته‌ای که باید بشناسید

انواع نوتیفیکیشن را بهتر است بر اساس این‌که پیام از کجا شروع می‌شود دسته‌بندی کنید، نه بر اساس شکل ظاهری آن. چهار دسته‌ی زیر بیشتر چیزهایی را که در عمل می‌بینید پوشش می‌دهند.

نوتیفیکیشن محلی

پیامی که خود برنامه روی همان گوشی می‌سازد و نیازی به اینترنت ندارد. آلارم، یادآور تقویم و تایمر آشپزخانه از این نوع‌اند.

نوتیفیکیشن پوش

پیامی که از سرور فرستنده می‌آید و از راه اینترنت به گوشی می‌رسد، حتی وقتی برنامه بسته است. اعلان سفارش فروشگاه‌های اینترنتی معمولاً همین است.

پیام داخل برنامه

بنری یا پنجره‌ای که فقط وقتی برنامه باز است می‌بینید. چون بیرون از برنامه نمایش داده نمی‌شود، از نظر فنی اعلان سیستم‌عامل حساب نمی‌شود.

اعلان‌های هم‌خانواده

ایمیل و پیامک هم کار «خبر دادن» را می‌کنند و گوشی برایشان صدا و بنر نشان می‌دهد، ولی مسیرشان جداست: صندوق ایمیل و شبکه‌ی اپراتور.

جزئیات پوش، از مسیر سرویس واسط تا تفاوت پوش اپلیکیشن و مرورگر، در صفحه‌ی پوش نوتیفیکیشن آمده است. این صفحه فقط تصویر کلی را می‌دهد.

مجوز نوتیفیکیشن: چرا اول باید از کاربر اجازه گرفت؟

مجوز نوتیفیکیشن، اجازه‌ای است که کاربر به یک برنامه یا یک سایت می‌دهد تا اعلان نشان دهد. بدون این اجازه، هیچ پیامی روی صفحه ظاهر نمی‌شود، هر قدر هم فرستنده تلاش کند.

در اندروید قدیمی‌تر، اعلان به‌طور پیش‌فرض آزاد بود و کاربر بعداً می‌توانست خاموشش کند. در نسخه‌های جدیدتر اندروید و در آیفون، برنامه باید صریحاً بپرسد. در مرورگر هم سایت با یک پنجره‌ی کوچک از شما اجازه می‌خواهد.

اجازه همیشه قابل پس گرفتن است

کاربر می‌تواند هر وقت خواست از تنظیمات گوشی اعلان یک برنامه را خاموش کند. فرستنده از این خاموش شدن خبردار نمی‌شود و فقط می‌بیند پیام‌هایش بی‌نتیجه مانده‌اند. به همین دلیل، فرستنده‌ی عاقل اجازه را مثل اعتماد مشتری نگه می‌دارد، نه مثل یک حق ثابت.

اجازه‌ی کلی در برابر اجازه‌ی نوع پیام

خیلی از برنامه‌ها اعلان را به چند دسته تقسیم می‌کنند: مثلاً «وضعیت سفارش» و «تخفیف‌ها». کاربر ممکن است اولی را بخواهد و دومی را نه. اگر دسته‌بندی نباشد، کاربر برای خلاص شدن از تبلیغ، کل اعلان‌ها را خاموش می‌کند و پیام‌های ضروری هم از دست می‌روند.

فرق نوتیفیکیشن، پیامک و ایمیل در یک نگاه

ویژگینوتیفیکیشنپیامکایمیل
چه چیزی لازم استبرنامه یا مرورگر و اجازه‌ی کاربرفقط شماره‌ی موبایلآدرس ایمیل
اینترنت لازم است؟برای پیام‌های سرور، بلهخیربرای خواندن، بله
هزینه‌ی هر پیاممعمولاً نداردداردمعمولاً ناچیز یا ندارد
طول متنخیلی کوتاهکوتاههر اندازه
اگر گوشی خاموش باشدتا مدت کوتاهی در صف می‌مانداپراتور معمولاً نگه می‌دارددر صندوق می‌ماند
مناسب برایخبر فوری و کوتاه برای کاربر فعالپیام مهم برای هر شمارهمتن طولانی و سند

هیچ‌کدام از این سه «بهتر» از بقیه نیست؛ هر کدام جای خودش را دارد. اگر می‌خواهید فرق پوش و پیامک را برای تصمیم‌گیری هزینه و کارکرد دقیق ببینید، به مقایسه‌ی پوش نوتیفیکیشن و پیامک سر بزنید.

واژه‌هایی که کنار نوتیفیکیشن زیاد می‌شنوید

وقتی درباره‌ی اعلان صحبت می‌شود، چند واژه مدام تکرار می‌شود. معنای ساده‌ی آن‌ها را بدانید تا در جلسه با برنامه‌نویس یا مشاور گم نشوید.

اعلان و نوتیفیکیشن
دو اسم برای یک چیز. «اعلان» فارسی و «نوتیفیکیشن» همان واژه‌ی انگلیسی است که در گفت‌وگو رایج شده.
پوش
یعنی پیام از سمت سرور به سمت دستگاه «هل داده می‌شود». برعکسش «پول» است که دستگاه خودش مدام می‌پرسد خبری هست یا نه.
بنر
نوار کوچکی که چند ثانیه بالای صفحه می‌آید و می‌رود. اگر لمسش نکنید، در فهرست اعلان‌ها می‌ماند.
نشان یا بج
عدد کوچک روی آیکون برنامه که نشان می‌دهد چند مورد دیده‌نشده دارید.
کانال اعلان
دسته‌بندی پیام‌ها در اندروید. هر کانال را کاربر جداگانه روشن یا خاموش می‌کند.
مزاحم نشوید
حالتی که صدای اعلان‌ها را قطع می‌کند. پیام‌ها معمولاً می‌رسند ولی بی‌صدا در فهرست می‌مانند.
اپت‌این
رضایت صریح کاربر برای گرفتن نوع مشخصی از پیام، مخصوصاً پیام تبلیغاتی.

کاربرد نوتیفیکیشن چیست و برای چه کارهایی مفید است؟

اعلان وقتی ارزش دارد که پیام برای همان کاربر و همان لحظه معنا داشته باشد. این فهرست موارد پرکاربرد را نشان می‌دهد؛ اگر پیام شما در این دسته‌ها نمی‌گنجد، شاید کانال دیگری مناسب‌تر باشد.

  • خبر وضعیت سفارش ارسال شد، درخواست پشتیبانی پاسخ گرفت، پرداخت تأیید شد.
  • یادآوری زمان‌دار نوبت پزشک، سررسید اشتراک، شروع وبینار.
  • هشدار حساب ورود از دستگاه جدید، تغییر مشخصات حساب.
  • تأیید یک کار تأیید ورود به سایت یا تأیید یک عملیات حساس با یک لمس.
  • پیشنهاد خواسته‌شده تخفیف یا خبر محصولی که کاربر خودش دنبال کرده است.

در مقابل، ارسال پیام تبلیغاتی عمومی و بی‌ربط، سریع‌ترین راه برای این است که کاربر اعلان‌ها را خاموش کند و دیگر هیچ پیامی از شما نبیند.

چرا گاهی نوتیفیکیشن نمی‌رسد؟

نرسیدن اعلان معمولاً دلیل ساده دارد. پیش از هر چیز، این چند مورد را بررسی کنید.

اعلان آن برنامه خاموش است

در تنظیمات گوشی، بخش اعلان‌ها، مطمئن شوید برنامه‌ی موردنظر مجاز است و کانال مربوط روشن است.

صرفه‌جویی باتری

بعضی گوشی‌ها برنامه‌هایی را که مدتی باز نشده‌اند محدود می‌کنند و اعلان با تأخیر می‌رسد.

اینترنت یا سرویس‌های گوگل

پیام‌های سرور بدون اتصال پایدار به اینترنت نمی‌رسند. بعضی گوشی‌ها هم اصلاً سرویس‌های گوگل ندارند.

حالت مزاحم نشوید

پیام آمده اما بی‌صدا در فهرست نشسته است.

نصب مجدد برنامه

بعد از پاک و نصب دوباره، شناسه‌ی دستگاه عوض می‌شود و باید دوباره اجازه داده شود.

برای پیام‌هایی که نرسیدنشان آسیب جدی می‌زند، مثل کد ورود، فقط به اعلان تکیه نکنید و یک راه دوم هم کنارش داشته باشید.

سناریوی نمونه: یک روز با اعلان‌های یک خریدار

سناریوی نمونه

صبح

فرض کنید سارا شب قبل از یک فروشگاه آنلاین لباس خریده است. صبح، اعلان گوشی به او خبر می‌دهد سفارشش به پست تحویل شده. سارا بدون باز کردن سایت یا زنگ زدن به پشتیبانی، فقط نگاهی به صفحه‌ی قفل می‌اندازد.

سناریوی نمونه

ظهر

او در جلسه است و حالت «مزاحم نشوید» روشن است. اعلان رسیدن بسته بی‌صدا در فهرست می‌نشیند. چیزی از دست نرفته؛ فقط صدایش قطع شده.

سناریوی نمونه

عصر

فروشگاه یک پیام تخفیف می‌فرستد. سارا برای دریافت پیشنهادها اجازه نداده بود، پس این پیام اصلاً به او نمی‌رسد. او فقط پیام‌های سفارش را می‌گیرد و به همین دلیل اعلان‌ها را خاموش نمی‌کند.

چطور اعلان گوشی را مرتب و کم‌مزاحمت کنیم؟

اگر اعلان گوشی شما شلوغ شده یا برعکس، پیام مهم را از دست می‌دهید، چند دقیقه وقت برای مرتب کردنش کافی است. مراحل زیر در بیشتر گوشی‌های اندروید شبیه‌اند، هرچند اسم منوها کمی فرق می‌کند.

  1. فهرست برنامه‌ها را ببینید

    در تنظیمات گوشی وارد بخش اعلان‌ها شوید و ببینید کدام برنامه‌ها بیشتر از همه پیام می‌فرستند.

  2. پرسر و صداها را کنترل کنید

    اعلان برنامه‌های بازی و خرید را به حالت بی‌صدا ببرید یا کانال تبلیغاتی‌شان را خاموش کنید.

  3. مهم‌ها را روشن نگه دارید

    پیام‌رسان، بانک و برنامه‌هایی که برایتان کد یا هشدار می‌فرستند باید صدادار و مجاز بمانند.

  4. ساعت آرامش تعریف کنید

    حالت مزاحم نشوید را برای شب برنامه‌ریزی کنید تا خواب شما با اعلان بی‌اهمیت به هم نخورد.

  5. باتری را فراموش نکنید

    اگر اعلان یک برنامه‌ی مهم دیر می‌رسد، محدودیت باتری را برای همان برنامه بردارید.

این کار برای صاحب سایت هم درس دارد: کاربری که اعلان‌ها را مرتب می‌کند، اولین چیزی را که حذف می‌کند پیام‌های بی‌فایده است. پس هر پیامی که می‌فرستید باید ارزش دیده شدن داشته باشد.

نوتیفیکیشن در فینگت چه شکلی دارد؟

فینگت یک سرویس ورود بدون رمز عبور برای سایت‌هاست و اعلان‌هایش را داخل اپ اندرویدی خود فینگت نشان می‌دهد. کاربری که یک بار با فینگت به سایتی وصل شده، می‌تواند پیام‌های همان سایت، مثل وضعیت سفارش، را روی گوشی ببیند.

این اعلان‌ها برای بازدیدکننده‌ی ناشناس سایت نیست؛ فقط به کاربری می‌رسد که اپ را دارد و خودش به آن سایت وصل شده است. هر سایت هم فقط کاربران خودش را می‌بیند. پیام تبلیغاتی و کد تخفیف فقط برای کسانی ارسال می‌شود که برای همان سایت اجازه داده‌اند و می‌توانند اجازه را پس بگیرند. ارسال اعلان هزینه‌ی جداگانه‌ی هر پیام ندارد؛ جزئیاتش در ارسال اعلان رایگان آمده است.

اگر صاحب فروشگاه ووکامرسی هستید، اعلان سفارش ووکامرس نشان می‌دهد تغییر وضعیت سفارش چطور خودکار به اپ مشتری می‌رسد. اپ فعلاً فقط برای اندروید است و از صفحه‌ی دانلود گرفته می‌شود.

پرسش‌های متداول درباره نوتیفیکیشن چیست

نوتیفیکیشن چیست و فرقش با اعلان چیست؟

فرقی ندارند. «اعلان» معادل فارسی و «نوتیفیکیشن» همان واژه‌ی انگلیسی است. هر دو یعنی پیام کوتاهی که دستگاه بیرون از برنامه به کاربر نشان می‌دهد.

نوتیفیکیشن بدون اینترنت هم می‌رسد؟

اعلان محلی، مثل آلارم، بله؛ چون از خود گوشی ساخته می‌شود. اما پیامی که از سرور می‌آید به اینترنت نیاز دارد. اگر گوشی کوتاه‌مدت آفلاین باشد، پیام ممکن است در صف بماند و بعد برسد.

برای دریافت نوتیفیکیشن باید شماره‌ام را بدهم؟

لزوماً نه. نوتیفیکیشن به دستگاه یا مرورگر می‌رسد، نه به شماره‌ی سیم‌کارت. البته برنامه‌ای که شما در آن حساب دارد ممکن است شماره‌تان را بداند و اعلان را برای حساب شما بفرستد.

چطور اعلان یک برنامه را خاموش کنم؟

در اندروید به تنظیمات گوشی، بخش برنامه‌ها یا اعلان‌ها بروید و برنامه‌ی موردنظر را انتخاب کنید. می‌توانید همه‌ی اعلان‌های آن را یا فقط یک کانال را خاموش کنید.

نوتیفیکیشن هزینه دارد؟

برای کاربر معمولاً هزینه‌ای جز مصرف ناچیز اینترنت ندارد. برای فرستنده هم بسته به ابزار فرق می‌کند. در فینگت ارسال اعلان به کاربران وصل‌شده‌ی یک سایت، هزینه‌ی هر پیام ندارد.

آیا فینگت به همه‌ی بازدیدکنندگان سایت من نوتیفیکیشن می‌فرستد؟

نه. فینگت وب پوش برای بازدیدکنندگان ناشناس ندارد. اعلان فقط در اپ اندرویدی فینگت و برای کاربرانی نمایش داده می‌شود که با فینگت به سایت شما وصل شده‌اند.

مجوز نوتیفیکیشن را چه زمانی بپرسیم؟

وقتی کاربر دلیلش را می‌فهمد؛ مثلاً بعد از ثبت سفارش. پرسیدن در ثانیه‌ی اول ورود معمولاً به «نه» ختم می‌شود.