ارسال پیامک از اکسل؛ چطور فایل شماره‌ها را آماده کنیم و بدون خطا در پنل بفرستیم؟

ارسال پیامک از اکسل رایج‌ترین راه برای کسانی است که فهرست مشتریانشان در یک فایل جمع شده و دنبال ابزار پیچیده نیستند. بیشتر پنل‌ها آپلود فایل اکسل یا CSV را می‌پذیرند. اما خطاهای متداول از خود پنل نمی‌آید؛ از فایل می‌آید: صفر اول شماره که اکسل حذف کرده، ارقام فارسی و انگلیسی مخلوط، شماره‌های تکراری، ردیف‌های خالی و ستونی که قالبش بین ردیف‌ها فرق دارد. این صفحه نشان می‌دهد پیش از آپلود چه چیزهایی را بررسی کنید، چطور پیام شخصی‌سازی‌شده بسازید و چطور یک فایل کثیف را با فرمول یا یک اسکریپت کوتاه تمیز کنید. اصول رضایت و لغو را هم فراموش نمی‌کنیم.

بروزرسانی: زمان مطالعه حدود ۱۰ دقیقه نوشته‌ی تیم فنی فینگت

ارسال پیامک از اکسل چطور کار می‌کند؟

ایده ساده است: فهرست مخاطبان را در یک فایل دارید، آن را به پنل پیامک می‌دهید، متن را می‌نویسید و پنل برای هر شماره‌ی فایل یک پیام می‌فرستد. پنل‌ها معمولاً دو روش دارند. روش اول آپلود فایل مخاطبان به‌عنوان یک «گروه» یا «دفترچه‌ی تلفن» است و بعد ارسال به آن گروه. روش دوم ارسال انبوه همان لحظه از فایل بدون ذخیره‌ی دائمی است. اسم دقیق گزینه‌ها در هر پنل فرق دارد و ما آن‌ها را حدس نمی‌زنیم.

مزیت این روش این است که برای شروع هیچ برنامه‌نویسی و ابزار گران لازم نیست. محدودیتش هم این است که فایل با گذشت زمان کهنه می‌شود و باید دستی به‌روز بماند: لغوها، شماره‌های تازه و اصلاح‌ها. اگر ارسال‌های شما زیاد شد، به‌جای فایل بهتر است فهرست مرکزی یا اتصال مستقیم به پنل داشته باشید.

فایل اکسل فقط حامل شماره است؛ مجوز ارسال نیست. هر شماره‌ی فایل باید رضایت دریافت تبلیغ داشته باشد و لغوشدگان باید از آن حذف شوند.

برای نگاه بزرگ‌تر به این کار، ارسال پیامک انبوه و مدیریت پیامک تبلیغاتی را ببینید.

قالب فایل؛ شماره‌ها چه شکلی باشند؟

بیشتر خطاهای ارسال پیامک از اکسل به ستون شماره برمی‌گردد. اکسل شماره‌ی موبایل را مثل عدد می‌بیند و صفر ابتدایی را حذف می‌کند؛ 09123456789 تبدیل می‌شود به 9123456789 و پنل آن را شماره‌ی نامعتبر می‌داند.

شکل‌هایی که باید یکدست شوند

  • شماره‌ی استاندارد داخلی: ۱۱ رقم با 09 اول، مثل 09123456789. بیشتر پنل‌ها همین را راحت‌تر می‌پذیرند.
  • شماره‌ی بدون صفر: ۱۰ رقم که با 9 شروع می‌شود، مثل 9123456789. حاصل حذف صفر توسط اکسل است.
  • شماره‌ی بین‌المللی: با پیش‌شماره‌ی کشور، مثل 989123456789 یا 98+. بعضی پنل‌ها آن را می‌پذیرند و بعضی نه.
  • ارقام فارسی یا عربی: ۰۹۱۲… یا ٠٩١٢… که باید به انگلیسی تبدیل شوند.
  • فاصله، خط تیره و پرانتز: «0912 345 6789» یا «0912-345-6789» که باید حذف شوند.

قاعده‌ی عملی: ستون شماره را در اکسل به‌صورت «متن» فرمت کنید و یک قالب را برای همه‌ی ردیف‌ها نگه دارید. پیش از آن، ببینید پنل شما کدام قالب را می‌خواهد.

مراحل آماده‌سازی فایل پیش از آپلود

  1. از فایل اصلی نسخه بگیرید

    قبل از هر تغییر فایل را کپی کنید. بعد از پاک‌سازی دیگر نمی‌توانید ببینید چه چیزی حذف شده است.

  2. ستون‌ها را مشخص کنید

    حداقل یک ستون شماره. اگر شخصی‌سازی می‌خواهید، ستون نام یا ستون دلخواه دیگر هم بسازید. سطر اول عنوان ستون‌ها باشد.

  3. شماره‌ها را یکدست کنید

    ارقام را انگلیسی کنید، فاصله و خط تیره را بردارید و قالب 09 را با فرمول یا اسکریپت به‌دست آورید.

  4. شماره‌های نامعتبر را جدا کنید

    شماره‌ای که ۱۱ رقم نیست یا با 09 شروع نمی‌شود را در یک ستون یا برگه‌ی جدا بگذارید و بررسی کنید.

  5. شماره‌های تکراری را حذف کنید

    اگر یک شماره دو بار باشد، مشتری دو پیام می‌گیرد و هزینه هم دو برابر می‌شود. از ابزار «حذف موارد تکراری» استفاده کنید.

  6. لغوها را کم کنید

    فهرست لغو و شماره‌هایی که رضایت ندارند را از فایل حذف کنید.

  7. به CSV تبدیل کنید

    خروجی را با کدگذاری UTF-8 ذخیره کنید تا نام‌های فارسی خراب نشوند. اگر پنل اکسل می‌پذیرد، همان را هم می‌توانید بدهید.

  8. با تعداد کم آزمایش کنید

    ابتدا فایلی با ده شماره‌ی خودتان و همکارانتان آپلود کنید و شکل پیام و شماره‌ها را ببینید.

فرمول‌های اکسل برای تمیز کردن شماره

اگر ترجیح می‌دهید همه‌چیز را در خود اکسل انجام دهید، چند فرمول ساده کمک می‌کند. فرض کنید شماره‌ی خام در ستون A است و نتیجه را در ستون B می‌خواهید. نام توابع انگلیسی‌اند و در بعضی نسخه‌های اکسل جداکننده‌ی آرگومان «;» است.

حذف فاصله و خط تیره از شماره
=SUBSTITUTE(SUBSTITUTE(SUBSTITUTE(A2;" ";"");"-";"");"+";"")
افزودن صفر اول اگر شماره ۱۰ رقمی و با 9 شروع می‌شود
=IF(AND(LEN(B2)=10;LEFT(B2;1)="9");"0"&B2;B2)
علامت‌گذاری شماره‌های معتبر موبایل ایران
=IF(AND(LEN(C2)=11;LEFT(C2;2)="09");"معتبر";"بررسی شود")

در این فرمول‌ها فرض شده ارقام انگلیسی‌اند. اگر فایل ارقام فارسی دارد، اول با «جای‌گزینی» (Replace) ارقام را به انگلیسی تبدیل کنید یا از اسکریپت بخش بعد استفاده کنید. برای حذف تکراری‌ها از Data، سپس Remove Duplicates روی ستون شماره استفاده کنید.

اسکریپت پاک‌سازی فایل CSV با Node.js

برای فهرست‌های بزرگ، دست‌کاری با فرمول خسته‌کننده و پرخطاست. اسکریپت زیر یک فایل CSV با ستون «phone» و «name» را می‌خواند، ارقام را انگلیسی می‌کند، شماره را به قالب 09 می‌رساند، تکراری و نامعتبر را جدا می‌کند و فهرست تمیز می‌نویسد. به کتابخانه‌ی خارجی نیاز ندارد و فرض می‌کند سلول‌ها داخل خود ویرگول یا نقل‌قول ندارند.

clean-phones.mjs
import { readFileSync, writeFileSync } from 'node:fs'

const FA = '۰۱۲۳۴۵۶۷۸۹'
const AR = '٠١٢٣٤٥٦٧٨٩'

// هر شکل شماره را به 09xxxxxxxxx تبدیل می‌کند؛ اگر نشد null
function normalize(raw) {
  let s = String(raw)
    .replace(/[۰-۹]/g, (d) => FA.indexOf(d))
    .replace(/[٠-٩]/g, (d) => AR.indexOf(d))
    .replace(/\D/g, '')
  if (s.startsWith('0098')) s = '0' + s.slice(4)
  else if (s.startsWith('98')) s = '0' + s.slice(2)
  else if (/^9\d{9}$/.test(s)) s = '0' + s
  return /^09\d{9}$/.test(s) ? s : null
}

const [input, output = 'clean.csv'] = process.argv.slice(2)
const text = readFileSync(input, 'utf8').replace(/^\uFEFF/, '')
const lines = text.split(/\r?\n/).filter((l) => l.trim())
const sep = lines[0].includes(';') ? ';' : ','
const header = lines[0].split(sep).map((h) => h.trim().toLowerCase())
const pi = header.indexOf('phone')
const ni = header.indexOf('name')
if (pi < 0) throw new Error('ستون phone در سطر اول پیدا نشد')

const seen = new Set()
const good = []
const bad = []
for (const line of lines.slice(1)) {
  const cells = line.split(sep)
  const phone = normalize(cells[pi])
  if (!phone) bad.push(line)
  else if (!seen.has(phone)) {
    seen.add(phone)
    good.push(phone + sep + (ni >= 0 ? (cells[ni] || '').trim() : ''))
  }
}

writeFileSync(output, '\uFEFFphone' + sep + 'name\n' + good.join('\n') + '\n')
console.log('معتبر و یکتا:', good.length, '| نامعتبر:', bad.length)
if (bad.length) console.log('بررسی کنید:\n' + bad.join('\n'))
اجرا
node clean-phones.mjs customers.csv clean.csv

خروجی با BOM ذخیره می‌شود تا اکسل فارسی آن را درست باز کند. پیش از ارسال حتماً فایل تمیز را یک بار باز کنید و چند شماره را با فایل اصلی تطبیق دهید. اسکریپت نمی‌داند کدام شماره رضایت دارد؛ آن بخش مسئولیت شماست.

شخصی‌سازی پیام با ستون‌های فایل

بیشتر پنل‌ها اجازه می‌دهند در متن، به‌جای نام یا مقدار، یک متغیر بگذارید که برای هر ردیف از ستون فایل پر شود؛ مثلاً «{name}» یا «[name]». شکل دقیق متغیر را از راهنمای پنل بخوانید. شخصی‌سازی پیام اگر درست انجام شود، پیام را از متن عمومی صمیمی‌تر می‌کند.

  • نام را فقط وقتی استفاده کنید که مطمئن هستید درست و کامل در فایل ثبت شده است. «عزیز» جای نام خالی بهتر از یک سلام ناقص است.
  • برای سلول‌های خالی متن جایگزین تعیین کنید، وگرنه پیام با فاصله‌ی خالی یا خود متغیر می‌رود.
  • طول متن را بعد از جایگذاری حساب کنید. نام‌های بلند ممکن است پیام را به بخش‌های بیشتری تقسیم کنند و هزینه را بالا ببرند.
  • ستون‌های دیگر مثل شهر یا آخرین خرید را فقط وقتی لازم است در متن بیاورید؛ دانستن زیاد از مشتری می‌تواند مزاحم به نظر برسد.

نمونه‌هایی برای نوشتن متن کوتاه و شفاف در متن پیامک تبلیغاتی هست. نکته‌ی هزینه را هم در قیمت پنل پیامک ببینید.

پس از ارسال؛ گزارش را با فایل تطبیق دهید

ارسال پیامک از اکسل با زدن دکمه‌ی ارسال تمام نمی‌شود. پنل معمولاً گزارشی از وضعیت هر شماره می‌دهد: تحویل‌شده، ناموفق یا در انتظار. این گزارش را کنار فایل اصلی بگذارید و بررسی کنید.

  • شماره‌های ناموفق را در ستونی جدا ثبت کنید. اگر یک شماره چند بار ناموفق بود، آن را از فهرست خارج کنید.
  • ببینید تعداد ردیف فایل با تعداد پیام‌های ثبت‌شده در پنل می‌خواند یا نه؛ اختلاف نشانه‌ی ردیف‌های نامعتبر یا خالی است.
  • لغوهای جدید را همان روز به فایل اصلی اضافه کنید تا در ارسال بعدی دوباره نیایند.
  • نتیجه‌ی کمپین را بنویسید: تعداد ارسال، هزینه، نرخ لغو و نتیجه‌ی فروش. همین یادداشت‌ها از ماه سوم به بعد ارزشمند می‌شود.

اگر تعداد زیادی از پیام‌ها نرسیده بودند، قبل از ارسال دوباره علت را پیدا کنید. بخشی از دلایل در پیامک نرسیده آمده است و ارسال دوباره‌ی بی‌علت فقط هزینه را بالا می‌برد. با این روش، فایل اکسل شما از یک ابزار یک‌بارمصرف به یک دفتر زنده‌ی مشتریان تبدیل می‌شود.

مقایسه‌ی روش‌های رایج ارسال از روی فهرست

موضوعآپلود فایل اکسل یا CSVگروه در دفترچه‌ی پنلاتصال از طریق وب‌سرویس
سرعت شروعسریعکمی بیشتر؛ ساخت گروهکند؛ نیاز به برنامه‌نویسی
به‌روزرسانی فهرستدستی با هر فایلنیمه‌دستی در پنلخودکار از سایت
اجرای لغوخودتان از فایل حذف می‌کنیدبسته به پنلمی‌توانید خودکار بسازید
خطای قالبپرتکرارکمتر بعد از اولین آپلودقابل کنترل در کد
مناسب برایکمپین‌های کم‌تعدادکمپین‌های دوره‌ایرویدادهای زیاد و خودکار

اگر فایل شما از یک افزونه یا سیستم دیگر خروجی گرفته می‌شود، بهتر است همان را به پنل وصل کنید. شروع کار با وب‌سرویس پیامک را ببینید.

اشتباه‌های رایج در ارسال اس ام اس با اکسل

صفر اول گم شده

اکسل صفر را حذف کرده و پنل شماره‌ها را نامعتبر می‌خواند یا ارسال را رد می‌کند. ستون را متنی کنید.

شماره‌های تکراری

مشتری یک پیام را دو یا سه بار می‌گیرد و شکایت می‌کند. تکراری‌ها را پیش از ارسال حذف کنید.

فایل قدیمی

فایلی که ماه‌ها پیش ساخته شده و لغوها در آن اعمال نشده است.

اعداد فارسی و فاصله‌ها

پنل بعضی شماره‌ها را می‌پذیرد و بعضی را نه و نمی‌دانید کدام ناموفق بوده است.

فرمول به‌جای مقدار

اگر ستون شماره فرمول باشد، هنگام ذخیره‌ی CSV ممکن است مقدار درست نرود. قبل از ذخیره، «جای‌گذاری مقدار» (Paste Values) بزنید.

فایل با شماره‌ی بدون رضایت

فهرست خریداری‌شده یا جمع‌شده از جاهای نامعلوم؛ مشکل اصلی همین جاست، حتی اگر قالب کامل باشد.

نبود عبارت لغو

پیام تبلیغاتی بدون راه خروج. لغو 11 پیامک را ببینید.

فهرست کنترل پیش از آپلود

  • از فایل اصلی نسخه دارید پاک‌سازی روی کپی انجام شده است.
  • شماره‌ها یکدست‌اند همه 09 و ۱۱ رقم، با ارقام انگلیسی.
  • تکراری‌ها حذف شده‌اند هر شماره فقط یک بار در فایل است.
  • رضایت و لغو اعمال شده شماره‌ی بدون رضایت و لغوشده در فایل نیست.
  • متغیرها آزموده شده‌اند روی چند ردیف، نام و متن درست جایگزین می‌شود.
  • اعتبار کافی است شارژ پنل با تعداد شماره و بخش‌های پیام می‌خواند.
  • خط و ساعت درست‌اند نوع پیام با نوع خط جور است و ساعت ارسال مناسب است؛ بهترین زمان ارسال پیامک را ببینید.
  • ارسال آزمایشی انجام شده ده شماره‌ی کنترلی پیام را درست گرفته‌اند.

نمونه‌ی یک باشگاه ورزشی

سناریوی نمونه

اطلاع‌رسانی تغییر ساعت کلاس‌ها

این روایت فرضی است. مدیر یک باشگاه فهرست اعضا را در اکسل دارد: نام، شماره و تاریخ پایان اشتراک. شماره‌ها قالب‌های مختلف دارند. او فایل را کپی می‌کند، با اسکریپت یا فرمول شماره‌ها را به 09 تبدیل و تکراری‌ها را حذف می‌کند. بعد اعضایی را که اشتراکشان تمام شده جدا می‌کند و پیام «تغییر ساعت کلاس» را فقط برای اعضای فعال می‌فرستد. چون پیام درباره‌ی خدمتی است که مشتری دارد، با خط خدماتی می‌رود؛ و برای پیام تخفیف تمدید جداگانه فهرستی از کسانی را می‌سازد که دریافت تبلیغ را پذیرفته‌اند و عبارت لغو را اضافه می‌کند. نتیجه تعداد کم شماره‌های ناموفق و صفر شکایت دوباره‌ارسال است.

کجا فایل اکسل کافی نیست؟

فایل اکسل برای ارسال‌های گاه‌به‌گاه عالی است، ولی نظم دائمی نمی‌دهد. اگر هر هفته فایل می‌سازید، آن را دستی به‌روز می‌کنید و هر بار چند اشتباه پیدا می‌کنید، زمان آن است که فهرست را به یک پایگاه داده یا فروشگاه‌ساز منتقل کنید و لغو و رضایت را خودکار بگیرید.

فینگت پنل پیامک نیست و فایل شماره نمی‌گیرد. برای سایت‌هایی که ورود بدون رمز با فینگت دارند، پیام‌هایی که لازم نیست حتماً پیامک باشند می‌توانند به‌صورت اعلان به کاربرانِ پذیرنده بروند؛ اعلان نیازی به فایل شماره ندارد و کاربر خودش هر وقت بخواهد آن را خاموش می‌کند. برای کسانی که اپ ندارند، پیامک و فهرست آن همچنان لازم است. توضیح بیشتر در اعلان رایگان و مقایسه‌ی پیامک و اعلان است.

پرسش‌های متداول درباره ارسال پیامک از اکسل

ارسال پیامک از اکسل چطور انجام می‌شود؟

فایل شماره‌ها را به پنل پیامک آپلود می‌کنید، متن را می‌نویسید و پنل برای هر شماره پیام می‌فرستد. پیش از آن شماره‌ها را یکدست و بدون تکراری کنید و فقط شماره‌هایی که رضایت دارند را نگه دارید.

چرا صفر اول شماره در اکسل می‌پرد؟

چون اکسل ستون را عدد می‌داند و صفر ابتدایی را حذف می‌کند. ستون را از ابتدا «متن» فرمت کنید یا با فرمول، صفر را برگردانید. شماره‌ی 9123456789 را به 09123456789 تبدیل کنید.

فایل CSV بهتر است یا اکسل؟

برای ارسال، CSV با کدگذاری UTF-8 ساده‌تر و بدون قالب‌بندی اضافه است. اگر پنل اکسل را هم می‌پذیرد، هر دو ممکن است؛ ولی CSV معمولاً خطای کمتری دارد.

شماره‌های تکراری را چطور حذف کنم؟

در اکسل از Data و سپس Remove Duplicates روی ستون شماره استفاده کنید یا اسکریپتی مثل نمونه‌ی همین صفحه بنویسید. حذف تکراری از هزینه‌ی اضافه و شکایت جلوگیری می‌کند.

شخصی‌سازی پیام با نام مشتری ممکن است؟

در بیشتر پنل‌ها بله؛ با متغیر مربوط به ستون نام. شکل دقیق متغیر را از راهنمای پنل بخوانید و برای ردیف‌های بدون نام، متن جایگزین بگذارید.

با فایل شماره‌های خریداری‌شده می‌توانم تبلیغ بفرستم؟

توصیه نمی‌شود. رضایت گیرنده اصل اول پیامک تبلیغاتی است و شماره‌ی خریداری‌شده رضایت ندارد. جزئیات در قوانین پیامک تبلیغاتی آمده است.

فینگت می‌تواند از فایل اکسل پیامک بفرستد؟

نه. فینگت پنل پیامک نیست و فایل شماره نمی‌پذیرد. برای سایت‌های متصل فقط اعلان داخل اپ و مرورگر به کاربران پذیرنده دارد.