جلوگیری از sms bombing؛ نگذارید دکمه‌ی «ارسال کد» اعتبار پیامک شما را خالی کند

جلوگیری از sms bombing یعنی سایت نگذارد کسی با فرستادن پشت‌سرهم درخواست «ارسال کد»، یا پیامک بارانی به شماره‌ی یک نفر بسازد، یا اعتبار پنل پیامک شما را تمام کند. راه اصلی، محدودیت‌های لایه‌ای در سمت سرور است: فاصله‌ی بین دو ارسال، سقف برای هر شماره، آی‌پی و دستگاه، سقف روزانه و پایش. این صفحه نشان می‌دهد حمله چطور کار می‌کند و هر لایه را چطور تنظیم کنید.

بروزرسانی: زمان مطالعه حدود ۱۲ دقیقه نوشته‌ی تیم فنی فینگت

sms bombing چیست و چرا سایت شما هم هدف می‌شود؟

sms bombing (بمباران پیامکی) یعنی فرستادن تعداد زیادی پیامک در زمان کوتاه. در بحث سایت‌ها، مهاجم لازم نیست خودش پیامک بفرستد؛ کافی است صفحه‌ی ثبت‌نام یا ورود شما را وادار کند بفرستد. هر سایتی که فرم «شماره‌ات را بنویس تا کد بفرستیم» دارد، یک دکمه‌ی پیامک‌ساز در دست غریبه‌ها گذاشته است.

دلیل جذابیتش برای مهاجم ساده است: ساختن ده هزار درخواست نیم‌دقیقه کار دارد و هر پیامک یا به‌حساب سایت شما می‌رود یا شماره‌ی قربانی را اذیت می‌کند. بسیاری از سایت‌ها نه تا وقتی اعتبارشان صفر شود متوجه می‌شوند و نه تا وقتی کاربری شکایت کند.

سه هدف متفاوت پشت یک حمله

  • مزاحمت: مهاجم می‌خواهد شماره‌ی یک نفر را زیر پیامک‌های کد بگیرد.
  • سوزاندن اعتبار: رقیب یا شخص ناراضی می‌خواهد پنل پیامک شما را تمام کند تا ورود و ثبت‌نام از کار بیفتد.
  • سوءاستفاده از هزینه: بعضی حمله‌ها شماره‌هایی را پر می‌کنند که از مسیر پیامک‌های ارسالی سود می‌برند؛ در دنیا به این الگو «SMS pumping» می‌گویند و سایت قربانی هزینه‌ی تمام پیامک‌ها را می‌دهد.

در هر سه حالت راه مقابله یکی است: درخواست «ارسال کد» نباید بی‌حساب و کتاب پذیرفته شود.

مهاجم از کجای سایت وارد می‌شود؟ مسیر حمله قدم‌به‌قدم

جلوگیری از sms bombing از شناخت مسیر حمله شروع می‌شود. حمله به نقطه‌ی ارسال کد کار پیچیده‌ای نیست. چون برنامه‌ی مهاجم دکمه را نمی‌بیند و مستقیم به نشانی API درخواست می‌دهد، همه‌ی محدودیت‌هایی که فقط در ظاهر صفحه گذاشته‌اید دور زده می‌شود.

  1. پیدا کردن نشانی ارسال کد

    مهاجم با باز کردن ابزار توسعه‌ی مرورگر می‌بیند وقتی «ارسال کد» می‌زند چه درخواستی به سرور می‌رود. نشانی و ساختار را همان‌جا می‌خواند.

  2. تکرار خودکار درخواست

    با یک اسکریپت کوچک همان درخواست را صدها یا هزاران بار می‌فرستد؛ گاهی همه برای یک شماره، گاهی برای فهرست بزرگی از شماره‌ها.

  3. عوض کردن هویت ظاهری

    اگر سایت فقط آی‌پی را بشمارد، مهاجم با تغییر آی‌پی و عوض کردن مرورگر و هدرها هر بار خودش را آدم تازه‌ای نشان می‌دهد.

  4. تکرار برای شماره‌های مختلف

    اگر سقف فقط برای هر شماره باشد، او سراغ شماره‌های متفاوت می‌رود و اعتبار شما را بدون این‌که یک شماره بالا برود، خالی می‌کند.

  5. فشار روی خط ارسال

    حجم ناگهانی ممکن است باعث شود پنل پیامک یا اپراتور خط شما را مشکوک ببیند؛ این موضوع می‌تواند کد کاربران واقعی را هم دیر کند یا متوقف کند.

نتیجه‌ی مهم این است که هیچ لایه‌ای به‌تنهایی کافی نیست. شمارش آی‌پی با چرخاندن آی‌پی دور می‌خورد، شمارش شماره با شماره‌ی متنوع، و کپچا با سرویس‌های حل خودکار. به همین دلیل چند لایه‌ی ساده را با هم می‌گذاریم.

نشانه‌های شروع حمله در داشبورد پنل پیامک و لاگ سرور

جلوگیری از sms bombing بدون دیدن حمله ممکن نیست؛ برای واکنش سریع باید بدانید «حالت عادی» سایتتان چه شکلی است. اگر هرکدام از این نشانه‌ها را دیدید، حمله احتمال جدی دارد.

  • تعداد پیامک ارسالی در ساعت چند برابر معمول است، ولی تعداد ورودها و ثبت‌نام‌های موفق بالا نرفته است.
  • نسبت «کد ارسال‌شده» به «کد تأییدشده» ناگهان افت کرده؛ یعنی کدها فرستاده می‌شود ولی کسی واردش نمی‌کند.
  • تعداد زیادی شماره با پیش‌شماره‌ی مشابه یا شماره‌های پشت‌سرهم در فهرست ارسال هست.
  • یک آی‌پی، یک نوع مرورگر یا یک الگوی زمان‌بندی (مثلاً دقیقاً هر چند ثانیه یک‌بار) بیش از حد تکرار می‌شود.
  • ارسال به شماره‌های خارج از کشور یا بازه‌هایی که مشتری شما نیستند افزایش یافته است.
  • چند کاربر شکایت می‌کنند که پیامک‌های کد ناخواسته می‌گیرند.
  • اعتبار پنل سریع‌تر از معمول کم می‌شود یا شرکت پیامکی به شما هشدار می‌دهد.

چهار لایه برای محدودیت ارسال کد تأیید

جلوگیری از sms bombing سامانه‌ی گران نمی‌خواهد. برای محدودیت ارسال کد تأیید لازم نیست چیز پیچیده‌ای بخرید. چهار لایه‌ی زیر، به‌ترتیب ارزانی و اثر، بیشتر حمله‌های معمولی را متوقف می‌کند.

لایهچه چیزی را می‌گیردضعف آنناراحتی کاربر واقعی
فاصله‌ی بین دو ارسال (cooldown)ارسال پشت‌سرهم به یک شمارهبا شماره‌های متنوع دور زده می‌شودخیلی کم؛ فقط چند ثانیه انتظار
سقف برای هر شماره، آی‌پی و دستگاهبمباران یک نفر و تکرار از یک منبعآی‌پی عوض‌کن و شماره‌های متنوعکم، اگر عدد را بالاتر از رفتار عادی بگذارید
کپچا یا چالش مشابهرباتِ ساده و اسکریپتسرویس‌های حل خودکار و نیروی انسانی ارزانمتوسط؛ بهتر است فقط در حالت مشکوک نشان داده شود
سقف روزانه و پایشخالی شدن کل اعتبارخودش جلوی حمله را نمی‌گیرد، فقط خسارت را محدود می‌کندندارد؛ فقط وقتی سقف پر شود اثر دارد

ستون آخر مهم است. دفاعی که کاربر واقعی را اذیت کند، دیر یا زود برداشته می‌شود. به همین دلیل بهتر است محدودیت‌های ملایم همیشه فعال باشند و چالش‌های سخت‌تر فقط وقتی دیده شوند که رفتار مشکوک است.

عددهای محدودیت ارسال otp را از کجا بیاوریم؟

عدد جادویی وجود ندارد؛ هر سایت رفتار کاربر خودش را دارد. بهترین کار این است که عدد را از لاگ سایت بیرون بکشید. اگر کسی قبل از وارد کردن کد دوباره درخواست می‌دهد چون پیامک دیر رسیده، سقف شما باید این کاربر عادی را هم تحمل کند.

روش سه‌مرحله‌ای برای تعیین سقف

  • از لاگ یک هفته‌ی عادی استخراج کنید که یک کاربر واقعی در یک ساعت حداکثر چند بار کد خواسته است.
  • سقف را کمی بالاتر از آن عدد بگذارید؛ مثلاً اگر بیشتر کاربران حداکثر دو بار می‌خواهند، سه تا پنج بار برای هر شماره در ساعت معقول است.
  • برای آی‌پی و دستگاه عدد را بزرگ‌تر بگیرید، چون یک آی‌پی می‌تواند چند کاربر واقعی را پشت خودش داشته باشد؛ مثلاً شبکه‌ی یک شرکت یا اینترنت همراه چندین نفر.

سقف روزانه را هم از هزینه‌ی خودتان بسازید: اگر هر روز حدود هزار ورود موفق دارید و هر ورود معمولاً یک یا دو پیامک لازم دارد، سقف روزانه چند برابر آن شاید معقول باشد، به‌شرط این‌که هزینه‌ی آن بالاترین حد را بتوانید تحمل کنید. روش محاسبه‌ی هزینه را در هزینه‌ی پیامک سایت ببینید.

فاصله‌ی ارسال دوباره را همان‌قدر بگذارید که کاربر عادی برای رسیدن پیامک صبر می‌کند، مثلاً یک تا دو دقیقه. کوتاه‌تر از آن، ربات را آزاد می‌گذارد و بلندتر از آن، کاربر واقعی را خسته می‌کند.

نمونه‌ی کد ریت لیمیت کد تایید با لایه‌های پشت‌سرهم

نمونه‌ی زیر به زبان پایتون و مستقل از هر چارچوب نوشته شده تا فقط منطق را ببینید. شمارنده‌ها را در یک ذخیره‌ساز مشترک (مثل Redis یا پایگاه داده) نگه دارید، نه در حافظه‌ی یک پردازش، تا با چند سرور هم درست کار کند. تابع `incr_with_ttl` یک شمارنده را بالا می‌برد و بعد از مدت مشخص می‌بندد؛ آن را با ذخیره‌ساز خودتان جایگزین کنید.

تصمیم‌گیری پیش از هر ارسال کد؛ هر لایه جداگانه پاسخ می‌دهد
# عددها نمونه‌اند؛ از لاگ خودتان بسازید
LIMITS = {
    "phone_hour": 3,     # هر شماره در ساعت
    "ip_hour": 20,       # هر آی‌پی در ساعت
    "device_hour": 6,    # هر دستگاه (شناسه‌ی کوکی یا نصب) در ساعت
    "global_day": 5000,  # کل پیامک‌های کد در روز؛ سقف بودجه
}
COOLDOWN_SEC = 90

def may_send_code(store, phone, ip, device_id):
    # ۱) فاصله بین دو ارسال برای این شماره
    if store.exists(f"cd:{phone}"):
        return False, "wait"

    # ۲) سقف‌های ساعتی؛ شمارنده قبل از ارسال بالا می‌رود
    if store.incr_with_ttl(f"p:{phone}", 3600) > LIMITS["phone_hour"]:
        return False, "limit_phone"
    if store.incr_with_ttl(f"i:{ip}", 3600) > LIMITS["ip_hour"]:
        return False, "limit_ip"
    if device_id and store.incr_with_ttl(f"d:{device_id}", 3600) > LIMITS["device_hour"]:
        return False, "limit_device"

    # ۳) سقف روزانه‌ی کل؛ وقتی پر شد، هشدار بدهید و ارسال را متوقف کنید
    if store.incr_with_ttl("g:day", 86400) > LIMITS["global_day"]:
        alert_team("سقف روزانه‌ی پیامک کد پر شد")
        return False, "budget"

    store.set_with_ttl(f"cd:{phone}", 1, COOLDOWN_SEC)
    return True, "ok"

سه نکته‌ی عملی برای جلوگیری از sms bombing در پیاده‌سازی. اول، به کاربر فقط پیام ملایم و کلی بدهید («چند دقیقه دیگر دوباره تلاش کنید») و مشخص نکنید کدام شمارنده پر شده؛ هرچه مهاجم کمتر بداند بهتر است. دوم، سقف روزانه را روی کل سایت بگذارید تا بدترین حالت هم از بودجه‌ی شما بیرون نزند. سوم، جواب «ارسال شد» را برای شماره‌ی ثبت‌نشده و ثبت‌شده یکسان بدهید تا کسی نتواند از جواب سایت بفهمد چه شماره‌هایی حساب دارند. این بحث از زاویه‌ی کاهش هزینه هم در کاهش هزینه otp آمده و ساختار بررسی کد را در امنیت otp می‌بینید.

کپچا و چالش‌ها را کجا و چگونه بگذارید؟

کپچا نباید همیشه جلوی کاربر باشد، چون ورود را کند می‌کند. بهتر است آن را در شرایطی فعال کنید که حدس می‌زنید خبری است: چند ارسال پیاپی از یک آی‌پی، شماره‌ی خارج از بازه‌ی عادی یا رد شدن از سقف نرم.

اگر سایت وردپرسی دارید و ورود با شماره را از افزونه گرفته‌اید، اول ببینید همین تنظیم‌ها در خود افزونه هست یا نه. بسیاری از افزونه‌ها فاصله‌ی ارسال و سقف را دارند ولی پیش‌فرض آن‌ها ملایم یا خاموش است؛ راهنمای ورود با شماره‌ی موبایل در وردپرس از این زاویه نگاه کرده است.

کدام چالش برای چه موقعی؟

  • چالش سبک (مثلاً یک کپچای نامرئی یا امتیازدهی رفتار): بگذارید همه‌ی درخواست‌های ارسال کد از آن عبور کنند؛ کاربر عادی نمی‌فهمد.
  • چالش بصری یا کلیکی: فقط بعد از رد شدن از سقف نرم یا رفتار مشکوک نشان دهید.
  • بلاک موقت: برای آی‌پی یا دستگاهی که بارها از سقف رد شده و الگوی ربات دارد، مدتی ارسال را ببندید.

کپچا فقط یک لایه است و یک مهاجم مصمم می‌تواند دورش بزند. از آن به‌عنوان مانعی برای ربات‌های ساده استفاده کنید و تنها نقطه‌ی اتکا نکنید.

اگر حمله شروع شد، در یک ساعت اول چه کنیم؟

وقتی نشانه‌ها را دیدید، وقتتان کم است چون هر دقیقه اعتبار می‌سوزد. ترتیب زیر ساده است و بدون تغییر کد بزرگ هم اجرا می‌شود.

  1. ارسال را موقتاً سخت‌تر کنید

    سقف‌ها را پایین بیاورید، فاصله را چند برابر کنید و کپچا را برای همه‌ی درخواست‌های ارسال کد فعال کنید. اگر راهی برای خاموش کردن موقت ارسال دارید، آن را برای مبدأهای مشکوک استفاده کنید.

  2. منبع را پیدا کنید

    در لاگ، گروه‌هایی را که بیشترین درخواست را دارند (آی‌پی، دستگاه، پیش‌شماره) پیدا کنید و آن‌ها را موقتاً ببندید.

  3. با شرکت پیامکی هماهنگ کنید

    خبر بدهید و بپرسید می‌توانند ارسال به بازه‌های خاص را ببندند یا سقف روزانه‌ی حساب شما را بگذارند. این کار بخشی از انتخاب پنل پیامک است که قبل از ثبت‌نام باید بپرسید.

  4. به کاربران آسیب‌دیده توضیح بدهید

    اگر شماره‌ی کاربری بمباران شده، به او اطلاع بدهید که از سمت شما محدودیت گذاشته شده و دلیلش را کوتاه بگویید.

  5. بعد از فروکش کردن، سقف‌های ثابت بسازید

    اتفاق را به درس تبدیل کنید: عددهای کلیدی را ثبت کنید، هشدار خودکار برای افزایش ناگهانی بگذارید و سقف روزانه را همیشه فعال نگه دارید.

اشتباه‌های رایج در جلوگیری از اسپم otp

محدودیت فقط در مرورگر

غیرفعال کردن دکمه یا شمارنده‌ی ثانیه در صفحه فقط برای کاربر عادی است. ربات به صفحه کاری ندارد؛ محدودیت باید در سرور باشد.

شمارش فقط بر اساس آی‌پی

یک آی‌پی می‌تواند ده‌ها کاربر واقعی را پشت خودش داشته باشد، مخصوصاً در اینترنت همراه. اگر فقط آی‌پی را محدود کنید یا خیلی سخت می‌گیرید و کاربر واقعی را می‌بندید، یا خیلی نرم می‌گیرید و ربات رد می‌شود.

افشای وضعیت شماره

اگر جواب سایت فرق کند که شماره حساب دارد یا ندارد، مهاجم فهرست شماره‌های مشتری شما را درمی‌آورد. پاسخ همه‌ی شماره‌ها باید یکسان باشد.

ارسال به هر شماره‌ی جهانی

اگر مشتری شما فقط ایرانی است، ارسال به پیش‌شماره‌های بین‌المللی را ببندید یا حساس‌تر کنید. این ساده‌ترین مانع در برابر سوءاستفاده‌ی هزینه‌ای است.

نداشتن هشدار

محدودیت بدون خبر دادن به شما کار نیمه‌کاره است. اگر سقف بارها پر می‌شود، باید خودتان زود بفهمید، نه از روی اعتبار صفر.

سخت‌گیری بی‌دلیل به کاربر واقعی

سقفی که کاربری را که دو بار اشتباه شماره زده بلاک کند، سایت را بی‌دلیل عقب می‌اندازد. همیشه برای «اصلاح شماره» راه کوتاه بگذارید؛ نکات این بخش در راهنمای نرسیدن کد هم هست.

سناریوی نمونه: فروشگاه فرضی با اعتبار پیامکی که یک شبه تمام شد

سناریوی نمونه

شب اول

فرض کنید یک فروشگاه هر روز حدود چند صد پیامک کد می‌فرستد. یک شب، نمودار ارسال ناگهان چند برابر می‌شود و صبح فردا اعتبار پنل صفر است. ورودهای موفق همان روزهای عادی است، پس نسبت کد ارسال‌شده به کد تأییدشده خیلی پایین آمده.

سناریوی نمونه

بررسی

لاگ نشان می‌دهد درخواست‌ها از چند آی‌پی می‌آید و به شماره‌های متنوع، با پیش‌شماره‌های مشابه، می‌رود. فروشگاه فقط فاصله‌ی ارسال برای هر شماره داشت و برای آی‌پی و کل روز سقفی نبود.

سناریوی نمونه

اصلاح

فروشگاه سقف ساعتی برای آی‌پی و دستگاه، سقف روزانه‌ی کل، کپچای سبک و هشدار پر شدن سقف را اضافه می‌کند. بعد از آن اگر دوباره حمله شود، حداکثر خسارت همان سقف روزانه است و تیم همان ساعت خبردار می‌شود. این مثال فرضی است و برای نشان دادن منطق دفاع لایه‌ای آمده، نه گزارش یک سایت واقعی.

وقتی ورود اصلاً به ارسال کد نیاز نداشته باشد

بهترین جلوگیری از sms bombing این است که دکمه‌ی پیامک‌ساز اصلاً نباشد. بهترین دفاع در برابر دکمه‌ی پیامک‌ساز این است که دکمه‌ای در کار نباشد. اگر کاربران شما بتوانند بدون دریافت کد پیامکی وارد شوند، آن نقطه از سایت که مهاجم به آن حمله می‌کرد بسیار کم‌ترافیک‌تر می‌شود. «ورود با فینگت» همین کار را می‌کند: کاربر روی گوشی خودش در اپ تأیید می‌دهد و سایت شما برای ورود نیازی به فرستادن پیامک ندارد.

این به معنای حذف کامل ریسک نیست. اگر روش پیامکی را کنار ورود با فینگت نگه دارید (که توصیه می‌کنیم تا کاربرانی که اپ ندارند پشت در نمانند)، همه‌ی لایه‌های بالا همچنان لازم‌اند؛ فقط حجم ورودی که از مسیر پیامک می‌گذرد کمتر می‌شود و بنابراین هم هزینه و هم سطح حمله کوچک‌تر. اگر سایتتان وردپرس یا ووکامرس است، نصب افزونه دکمه را بدون کدنویسی می‌گذارد.

برای مقایسه‌ی کامل‌تر راه‌های جایگزین پیامک سراغ جایگزین پیامک برای ورود بروید، و اگر مشکل شما علاوه بر ارسال، ثبت‌نام‌های ساختگی است، جلوگیری از ثبت نام فیک لایه‌های مکملی دارد. برای شروع می‌توانید از صفحه‌ی دانلود اپ را ببینید و در صفحه‌ی راهکارها بقیه‌ی راه‌ها را مرور کنید.

پرسش‌های متداول درباره جلوگیری از sms bombing

sms bombing دقیقاً چیست؟

ارسال حجم زیادی پیامک در مدت کوتاه. در سایت‌ها معمولاً یعنی مهاجم دکمه‌ی «ارسال کد» را خودکار و پیاپی می‌زند تا کاربر را اذیت کند یا اعتبار پنل پیامک سایت را بسوزاند.

ساده‌ترین راه جلوگیری از sms bombing چیست؟

فاصله‌ی زمانی بین دو ارسال برای هر شماره و یک سقف ساعتی برای هر شماره و آی‌پی، همه در سمت سرور. بعد از آن سقف روزانه‌ی کل و هشدار پر شدن سقف را اضافه کنید.

آیا کپچا به‌تنهایی کافی است؟

نه. کپچا ربات‌های ساده را کند می‌کند ولی با سرویس‌های حل خودکار یا نیروی انسانی دور می‌خورد. آن را کنار سقف‌های سمت سرور و پایش به کار ببرید.

سقف مناسب برای هر شماره چند ارسال در ساعت است؟

بستگی به رفتار کاربران شما دارد. معمولاً سه تا پنج ارسال در ساعت برای هر شماره بیشتر از نیاز کاربر عادی است؛ ولی بهتر است عدد را از لاگ خودتان به دست بیاورید، نه این‌که از جایی کپی کنید.

اگر شماره‌ی یک کاربر بمباران شد چه کنم؟

ارسال به آن شماره را موقتاً ببندید، منبع درخواست‌ها را پیدا کنید و سقف‌ها را سخت‌تر کنید. به کاربر هم توضیح بدهید که از سمت سایت محدودیت گذاشته‌اید.

محدود کردن ارسال کد، کاربر واقعی را ناراحت نمی‌کند؟

اگر سقف را بالاتر از رفتار عادی بگذارید و پیام روشن بدهید، بسیار کم. بیشترین شکایت وقتی است که پیام فقط «خطا» باشد؛ بنویسید کاربر کی می‌تواند دوباره تلاش کند.

با ورود با فینگت دیگر نیازی به این محدودیت‌ها نیست؟

اگر کنار فینگت روش پیامکی هم دارید، همچنان لازم‌اند. ورود با فینگت درخواست ارسال کد را برای کاربرانی که از آن استفاده می‌کنند حذف می‌کند و سطح حمله را کوچک‌تر می‌کند، ولی هر نقطه‌ی ارسال کد که باقی بماند باید محافظت شود.