جلوگیری از ثبت نام فیک؛ ربات و شماره‌ی جعلی بیرون بمانند، کاربر واقعی نه

جلوگیری از ثبت نام فیک با یک قفل بزرگ انجام نمی‌شود؛ چند مانع کوچک پشت هم کار را سخت و گران می‌کنند، به‌طوری که ساختن حساب‌های ساختگی دیگر به صرفه نباشد. مانع‌ها هم باید طوری چیده شوند که کاربر واقعی کمتر از همه متوجه‌شان شود. این صفحه توضیح می‌دهد ثبت‌نام جعلی از کجا می‌آید، هر مانع چه چیزی را متوقف می‌کند و چه هزینه‌ای برای کاربر دارد، و بعد از ورود حساب‌های مشکوک چطور پاکسازی شوند.

بروزرسانی: زمان مطالعه حدود ۱۲ دقیقه نوشته‌ی تیم فنی فینگت

ثبت نام فیک چیست و چرا کسی آن را می‌سازد؟

ثبت نام فیک یعنی حسابی که کسی با نیت واقعی استفاده از سایت نساخته است. یا ربات آن را ساخته، یا فردی با شماره‌ی الکی یا شماره‌ی دیگران. هدف‌ها هم متفاوت است و دانستن آن‌ها کمک می‌کند مانع درست را انتخاب کنید.

انگیزه‌های رایج

  • گرفتن جایزه، کد تخفیف یا اعتبار هدیه‌ی ثبت‌نام، چند بار با شماره‌های مختلف.
  • رزرو یا خالی کردن موجودی کالای کم‌یاب و پرتقاضا.
  • فرستادن نظر، لینک تبلیغاتی یا پیام ناخواسته از حساب‌های تازه.
  • امتحان‌کردن ترکیب شماره و رمز دزدیده‌شده از جایی دیگر روی سایت شما.
  • سوءاستفاده از ثبت‌نام برای فرستادن انبوه پیامک به شماره‌ی یک قربانی، که در صفحه‌ی بمباران پیامکی توضیح داده شده است.

اگر سایت شما هیچ‌کدام از این جایزه‌ها را ندارد، باز هم ممکن است هدف قرار بگیرد. ربات‌های عمومی بدون این‌که سایت را بشناسند، فرم‌های باز را پیدا و پر می‌کنند. به همین دلیل جلوگیری از ثبت نام فیک فقط برای فروشگاه‌های بزرگ نیست؛ هر فرم ثبت‌نام بی‌مانع دیر یا زود پر از حساب ساختگی می‌شود.

همه‌ی این‌ها یک ویژگی مشترک دارند: مهاجم می‌خواهد هر حساب را تا حد ممکن ارزان بسازد. پس هر کاری که هزینه‌ی ساختن یک حساب را بالا ببرد، جلوی بخشی از ماجرا را می‌گیرد.

شما نمی‌توانید همه‌ی ثبت‌نام‌های جعلی را متوقف کنید، ولی می‌توانید ساختنشان را آن‌قدر گران کنید که برای بیشتر مهاجم‌ها ارزش نداشته باشد.

نشانه‌های کاربر جعلی؛ چطور بفهمیم کدام حساب ساختگی است؟

پیش از انتخاب مانع، باید بدانید چه چیزی را دنبال می‌کنید. هیچ نشانه‌ای به‌تنهایی قطعی نیست؛ ترکیب چند نشانه است که شک را جدی می‌کند.

سرعت غیرانسانی

فرم در کمتر از یک ثانیه پر می‌شود یا چند ثبت‌نام در یک دقیقه از یک مبدأ می‌آید. آدم واقعی اینقدر سریع تایپ نمی‌کند.

الگوی شماره‌ها

شماره‌های پشت‌سرهم، تکراری یا با ارقام تکراری، مثلاً ۰۹۱۲۰۰۰۰۰۰۱ و ۰۹۱۲۰۰۰۰۰۰۲، معمولاً شماره موبایل جعلی هستند.

نام و ایمیل بی‌معنا

ترکیب حروف تصادفی، نام کوتاه یک‌حرفی یا ایمیل‌هایی که همه از یک دامنه‌ی ناشناخته آمده‌اند.

یک مبدأ، چند حساب

چندین حساب از یک نشانی شبکه یا یک دستگاه در مدت کوتاه. خانه یا شرکت هم ممکن است نشانی مشترک داشته باشند، پس تنها این نشانه کافی نیست.

فعالیت صفر بعد از ثبت‌نام

حسابی که ساخته می‌شود و هرگز وارد نمی‌شود، سفارش نمی‌دهد و پیامی را باز نمی‌کند.

شکل رفتار متفاوت

ورود فقط از طریق مسیر مخفی فرم، بدون بارگذاری صفحه‌ی اصلی، با ترتیبی که کاربر واقعی نمی‌رود.

قوی‌ترین مانع برای جلوگیری از ثبت نام فیک؛ اثبات مالکیت شماره

مؤثرترین مانع، تایید شماره‌ی واقعی است: کاربر باید کدی را که به شماره‌اش فرستاده شده وارد کند. ساختن هر حساب فیک حالا به یک سیم‌کارت فعال نیاز دارد و آن هزینه و زحمت دارد. برای ربات ساده، همین کار را بی‌صرفه می‌کند.

ولی حواستان باشد که کد پیامکی خودش هم هزینه دارد و می‌تواند هدف حمله شود. اگر هر کسی بتواند هر تعداد پیامک را به هر شماره‌ای بفرستد، مهاجم از سایت شما برای اذیت دیگران استفاده می‌کند. پس این مانع باید همراه سقف ارسال باشد. جزئیات فنی در تایید شماره موبایل کاربران و بخش ارسال پیامک در ارسال کد تأیید پیامکی آمده است.

یک نکته‌ی عملی: پیش از فرستادن پیامک، قالب شماره را بسنجید و شماره‌های آشکارا ساختگی را همان‌جا رد کنید. هر پیامکی که برای شماره‌ی الکی نرود، هم پول را حفظ می‌کند و هم اعتبار خط ارسال شما را. اگر شماره‌ی واردشده قبلاً در سایت با حساب دیگری تایید شده، پیش از ارسال کد به کاربر بگویید و راه ورود به همان حساب را نشان دهید.

چه چیزی را ثابت نمی‌کند؟

کد پیامکی ثابت می‌کند فرد در آن لحظه به سیم‌کارت دسترسی دارد، نه این‌که آدم بی‌نیتی است. کسی که چند سیم‌کارت دارد یا از شماره‌ی موقت استفاده می‌کند، از این مانع رد می‌شود. پس به‌تنهایی کافی نیست و باید لایه‌های بعدی را هم داشته باشید.

لایه‌های جلوگیری از ثبت نام فیک؛ مانع‌ها را به چه ترتیبی بگذاریم؟

ترتیب مهم است: ارزان‌ترین و نامحسوس‌ترین مانع‌ها اول می‌آیند و گران‌ترین‌ها، که به کاربر زحمت می‌دهند، فقط وقتی فعال می‌شوند که شک وجود دارد.

  1. فیلد تله‌ای که انسان نمی‌بیند

    یک فیلد پنهان در فرم می‌گذارید که کاربر واقعی هرگز پر نمی‌کند. رباتی که همه‌ی فیلدها را پر می‌کند، همان‌جا مشخص می‌شود. هیچ زحمتی برای کاربر ندارد.

  2. بررسی زمان پر کردن فرم

    زمان نمایش فرم را در سرور ثبت می‌کنید. ثبت‌نامی که چند ثانیه‌ی غیرممکن بعد ارسال شده، رد می‌شود.

  3. سقف تعداد در بازه‌ی زمانی

    تعداد تلاش ثبت‌نام و درخواست کد را برای هر مبدأ و هر شماره محدود می‌کنید.

  4. اعتبارسنجی قالب شماره

    شماره‌ی ناممکن یا آشکارا ساختگی را پیش از ارسال هر پیامک رد می‌کنید و پول خرج نمی‌کنید.

  5. کد تایید پیامکی

    شماره‌ی واقعی را ثابت می‌کنید. این‌جا تعداد درخواست کد برای هر شماره باید محدود باشد.

  6. مانع تکمیلی فقط برای مشکوک‌ها

    اگر نشانه‌های رفتاری شک را بالا برد، یک آزمون ساده‌تر یا تاخیر اضافه می‌گیرید؛ نه برای همه.

شروع از لایه‌های نامرئی برای کاربر واقعی هزینه‌ای ندارد. وقتی هر لایه را اضافه کردید، آمار ثبت‌نام را نگاه کنید: اگر نرخ تکمیل ثبت‌نام افت کرد، مانع بیش از حد سخت بوده است.

مقایسه‌ی مانع‌ها؛ چه چیزی را می‌گیرند و چه هزینه‌ای دارند؟

هر مانع یک فایده و یک هزینه دارد. این جدول کمک می‌کند هزینه‌ی کاربر واقعی را در کنار فایده‌ی مانع ببینید و فقط چیزی را بگذارید که می‌ارزد.

مانعچه چیزی را متوقف می‌کندهزینه برای کاربر واقعینقطه‌ی ضعف
فیلد تله‌ی پنهانربات‌های ساده و فرم‌پرکنهیچربات هوشمندتر آن را نادیده می‌گیرد.
سقف تعداد و زمان‌بندیثبت‌نام و درخواست کد پشت‌سرهمتقریباً هیچاگر خیلی سخت باشد کاربران پشت یک شبکه‌ی مشترک هم مسدود می‌شوند.
کد پیامکیشماره‌ی ساختگی و ربات بدون سیم‌کارتچند ثانیه انتظار و یک مرحله‌ی اضافهسیم‌کارت‌های متعدد و شماره‌های موقت.
تایید با اپ یا حساب معتبرساخت انبوه حسابیک تأیید سادهکاربر باید آن اپ را داشته باشد.
آزمون انسان‌بودنربات‌های سادهزحمت و کاهش نرخ تکمیلبرخی ربات‌ها و سرویس‌های حل‌گر عبور می‌کنند.

در عمل، برای جلوگیری از ثبت نام فیک ترکیب دو یا سه لایه بهتر از تکیه بر یک لایه‌ی خیلی سخت‌گیرانه است، چون هر کدام ضعف متفاوتی دارد.

چطور ثبت نام ربات را بدون آزار کاربر واقعی کم کنیم؟

تصمیم‌گیری دشوار این‌جاست که سخت‌گیری تا کجا؟ قاعده‌ی ساده این است: مانع را متناسب با ارزش چیزی که حساب فیک می‌تواند بگیرد بگذارید، نه بیشتر.

سخت‌گیری بیشتر می‌ارزد وقتی

  • ثبت‌نام جایزه، اعتبار یا کد تخفیف می‌دهد و ارزش مالی دارد.
  • حساب بعداً به ارسال پیامک یا اعلان انبوه دسترسی پیدا می‌کند.
  • موجودی محدود کالا را می‌توان با چند سفارش ساختگی خالی کرد.
  • سایت جایی برای نظر و پیام عمومی دارد.

سخت‌گیری کمتر کافی است وقتی

  • ثبت‌نام فقط برای دیدن محتوا یا ذخیره‌ی علاقه‌مندی‌هاست و ارزش مالی ندارد.
  • کاربران اغلب موبایلی هستند و هر مرحله‌ی اضافه‌ی ثبت‌نام را رها می‌کنند.
  • مهاجم هیچ سودی از حساب فیک نمی‌برد.

اگر نمی‌دانید کجا ایستاده‌اید، از نامحسوس‌ترین مانع‌ها شروع کنید و بعد از چند هفته آمار حساب‌های بدون فعالیت را بسنجید. اگر هنوز زیاد بود، لایه‌ی بعدی را اضافه کنید. روی خود تجربه‌ی ثبت‌نام هم در ترک ثبت‌نام و افزایش ثبت‌نام سایت می‌توانید بیشتر بخوانید.

نشانه‌های رفتاری؛ چه چیزی را بعد از ثبت‌نام زیر نظر بگیریم؟

جلوگیری از ثبت نام فیک فقط روی فرم تمام نمی‌شود. بعضی حساب‌های فیک از همه‌ی موانع رد می‌شوند. برای آن‌ها باید بعد از ثبت‌نام هم نگاه کرد. این فهرست را به‌صورت یک امتیاز ساده پیاده کنید: هر نشانه امتیازی می‌گیرد و فقط وقتی مجموع از حدی گذشت، حساب بررسی می‌شود.

  • چند حساب با رفتار مشابه چند حساب که همزمان و با الگوی یکسان کار می‌کنند، مثلاً همه یک کد تخفیف را می‌گیرند و همان لحظه ناپدید می‌شوند.
  • اولین کار غیرعادی حسابی که تنها کارش استفاده از جایزه یا کد تخفیف است.
  • نرخ بالای خطا تعداد زیاد ورود ناموفق یا درخواست کد پشت‌سرهم.
  • شماره‌ی بازگشتی یا بی‌پاسخ پیامک‌هایی که مدام به آن شماره تحویل نمی‌شوند یا هرگز پاسخی نمی‌گیرند.
  • اطلاعات تکراری چند حساب با نشانی تحویل یکسان ولی نام و شماره‌ی متفاوت.
  • تعداد زیاد حساب برای یک شماره یا دستگاه مثلاً چند حساب جدید که همه با یک مرورگر و یک شبکه ساخته شده‌اند.

پاکسازی حساب کاربری فیک؛ مرحله‌به‌مرحله و بدون عجله

حذف فوری هر حساب مشکوک خطرناک است، چون ممکن است یک کاربر واقعی را اشتباه حذف کنید. روش محتاطانه این است که اول وضعیت را تغییر دهید و بعد کم‌کم قطعی کنید.

  1. روز اول

    علامت‌گذاری

    حساب‌های مشکوک را حذف نکنید؛ فقط با یک برچسب «مشکوک» مشخص کنید و جایزه یا دسترسی خاص را متوقف کنید.

  2. چند روز بعد

    تماس یا درخواست تایید

    از طریق راه ارتباطی ثبت‌شده یک پیام بفرستید و تایید دوباره بخواهید. کاربر واقعی جواب می‌دهد.

  3. یک تا دو هفته بعد

    تعلیق

    اگر جوابی نیامد، حساب را تعلیق کنید؛ یعنی ورود ممکن نباشد ولی داده‌ها پاک نشود.

  4. ماه بعد

    حذف قطعی

    حساب‌های بی‌پاسخ را طبق سیاست مشخص حذف کنید و دلیل را برای خودتان ثبت کنید.

  5. همیشه

    یادگیری

    الگوی حساب‌های حذف‌شده را بنویسید تا قاعده‌ی تشخیص دقیق‌تر شود.

پیش از پاکسازی از داده‌ی کاربران نسخه‌ی پشتیبان بگیرید و اگر حساب سفارش یا پرداخت دارد، آن را با مسئول مالی بررسی کنید. حساب دارای سابقه‌ی خرید را هرگز بدون بررسی انسانی حذف نکنید.

اشتباه‌هایی که کاربر واقعی را از ثبت‌نام می‌راند

آزمون سخت برای همه

تصویر یا پازل برای همه‌ی بازدیدکننده‌ها، نرخ تکمیل ثبت‌نام را پایین می‌آورد. اگر لازم است فقط برای موارد مشکوک باشد.

مسدود کردن کل یک شبکه

خانه‌ها، دانشگاه‌ها و شرکت‌ها اغلب یک نشانی مشترک دارند. مسدود کردن با نشانی به‌تنهایی کاربر واقعی را هم قطع می‌کند.

رد شماره‌ی معتبر به‌خاطر قالب سخت‌گیرانه

اگر شماره با فاصله، خط تیره یا ارقام فارسی نوشته شود و رد شود، مشتری واقعی را از دست می‌دهید. شماره را پیش از بررسی یکدست کنید.

پیام خطای مبهم

وقتی کاربر نمی‌داند چرا رد شده، رها می‌کند. دلیل و راه حل را روشن بگویید.

مجازات بی‌دلیل

تعلیق خودکار حساب بر مبنای یک نشانه‌ی تنها. همیشه برای اشتباه، یک راه تماس و اعتراض بگذارید.

فراموش کردن موبایل

مانعی که فقط روی کامپیوتر خوب کار می‌کند، برای کاربر موبایلی ناامیدکننده است؛ ثبت‌نام را روی گوشی هم امتحان کنید.

سناریوی نمونه؛ هدیه‌ی ثبت‌نام و حساب‌های تکراری

سناریوی نمونه

فروشگاه لوازم خانگی

فرض کنید فروشگاهی برای هر ثبت‌نام جدید کد تخفیف می‌دهد. بعد از مدتی صاحب فروشگاه متوجه می‌شود تعداد زیادی حساب فقط یک‌بار وارد می‌شوند، تخفیف را مصرف می‌کنند و دیگر برنمی‌گردند. او اول فیلد پنهان و بررسی زمان فرم را اضافه می‌کند که هزینه‌ای برای کاربر ندارد. بعد کد پیامکی را فقط برای دریافت کد تخفیف می‌خواهد، نه برای دیدن سایت. در پایگاه داده هم یک شماره‌ی تاییدشده فقط به یک حساب تعلق می‌گیرد. نتیجه‌ی منطقی این است که ساختن حساب تازه برای گرفتن تخفیف نیازمند یک سیم‌کارت جدید می‌شود و بیشتر سوءاستفاده‌کننده‌ها دست می‌کشند. کاربران عادی هم فقط یک مرحله‌ی کوتاه می‌بینند.

جلوگیری از ثبت نام فیک با شماره‌ی تاییدشده‌ی فینگت

بخش بزرگی از کار این است که مطمئن شوید پشت هر حساب یک شماره‌ی واقعی و تاییدشده هست. در «ورود با فینگت»، کاربر شماره‌اش را یک بار هنگام ثبت‌نام در اپ فینگت با کد پیامکی تایید می‌کند و بعد برای هر سایت فقط با یک تأیید روی گوشی وارد می‌شود. سایت شما شماره‌ی تاییدشده، نام و یک شناسه‌ی پایدار را دریافت می‌کند.

برای سایت شما یعنی ساختن حساب‌های انبوه ساختگی سخت‌تر می‌شود، چون هر حساب به یک اپ نصب‌شده و یک شماره‌ی تاییدشده وابسته است. بدون فرستادن پیامک برای هر ورود، هزینه‌ی کد و خطر سوءاستفاده از ارسال پیامک هم از سایت شما کم می‌شود. همچنین هر کاربر در هر سایت یک شناسه‌ی ثابت دارد، پس می‌توانید حساب‌های تکراری را راحت‌تر بشناسید.

یک مثال از کار روزمره

فرض کنید کاربری با ربات یا با دست، ده بار پشت‌سرهم با شماره‌های مختلف ثبت‌نام می‌کند. هر ده بار با یک گوشی و یک شبکه انجام شده است. با فینگت این ده حساب باید هرکدام یک اپ جدا یا یک شماره‌ی تاییدشده‌ی جدا داشته باشند و روی گوشی تأیید شوند. سقف تعداد در سمت سایت، از این الگو هم زود خبردار می‌شود. این چیزی است که یک فرم ساده‌ی ثبت‌نام نمی‌تواند به‌تنهایی نشان دهد.

فینگت سد کامل نیست. کسی که چند سیم‌کارت و چند گوشی دارد هنوز می‌تواند چند حساب بسازد. برای همین لایه‌های رفتاری و سقف تعداد را هم نگه دارید.

اگر سایتتان وردپرس یا ووکامرس است، افزونه‌ی فینگت دکمه را در فرم ورود قرار می‌دهد و کاربران با همان شماره به حساب‌های موجود وصل می‌شوند؛ روش فنی ثبت‌نام در ووکامرس در ثبت‌نام ووکامرس هم آمده است. برای شروع، صفحه‌ی دانلود اپ را ببینید.

پرسش‌های متداول درباره جلوگیری از ثبت نام فیک

ساده‌ترین راه جلوگیری از ثبت نام فیک چیست؟

ترکیب یک فیلد پنهان، بررسی زمان پر کردن فرم و سقف تعداد تلاش. این سه لایه برای کاربر واقعی نامرئی‌اند و جلوی بخش بزرگی از ربات‌های ساده را می‌گیرند.

آیا کد پیامکی برای جلوگیری از شماره موبایل جعلی کافی است؟

به‌تنهایی نه. ثابت می‌کند شماره فعال است و در دست فرد است، ولی کسی که چند سیم‌کارت دارد از آن رد می‌شود. باید با سقف ارسال و نشانه‌های رفتاری ترکیب شود.

چطور بدون آزار کاربر واقعی ثبت نام ربات را کم کنم؟

اول مانع‌های نامرئی را بگذارید و مانع‌های دردسرساز را فقط برای رفتار مشکوک فعال کنید. بعد نرخ تکمیل ثبت‌نام را زیر نظر بگیرید تا اگر افت کرد، سخت‌گیری را کم کنید.

حساب‌های فیک موجود را چطور پاک کنم؟

اول علامت‌گذاری و توقف مزایا، بعد درخواست تایید، بعد تعلیق و در آخر حذف. حساب‌هایی که سابقه‌ی خرید دارند را فقط با بررسی انسانی حذف کنید و پیش از هر کار پشتیبان بگیرید.

مسدود کردن نشانی شبکه کار درستی است؟

فقط برای حمله‌ی مشخص و کوتاه‌مدت. بسیاری از کاربران واقعی نشانی مشترک دارند و مسدودسازی دائمی آن‌ها را هم قطع می‌کند. سقف تعداد در بازه‌ی زمانی انتخاب بهتری است.

فینگت چطور به کم شدن کاربر جعلی کمک می‌کند؟

هر کاربر یک بار شماره‌اش را در اپ تایید کرده و ورود هر سایت نیاز به تأیید او روی گوشی دارد. ساخت انبوه حساب سخت‌تر می‌شود، ولی لایه‌های دیگر مثل سقف تعداد هم لازم است.

یک شماره چند حساب می‌تواند داشته باشد؟

تصمیم با شماست، اما در بیشتر سایت‌ها یک شماره‌ی تاییدشده فقط یک حساب دارد. اگر چند حساب لازم است، دلیلش را روشن کنید و محدودیت یکتایی را در پایگاه داده اعمال کنید.