شروع
فرض کنید یک سایت خبری کوچک دکمهای زیر هر مقاله گذاشته است: «وقتی مطلب تازهی همین موضوع آمد، خبرم کن». این دکمه همان لحظه پنجرهی مرورگر را باز نمیکند؛ اول توضیح میدهد چه چیزی ارسال میشود.
وب پوش (web push) روشی است که یک سایت با آن، حتی وقتی تب سایت بسته است، از طریق مرورگر روی صفحهی کاربر اعلان نشان میدهد. برای کار کردنش سه چیز لازم است: یک اسکریپت پسزمینه به نام سرویس ورکر، اجازهی صریح کاربر و آدرس HTTPS. در این صفحه میبینید هر قطعه چه نقشی دارد، چه مرورگرهایی پشتیبانی میکنند، روی آیفون چه محدودیتی هست، راهاندازی از کجا شروع میشود و چرا پیامها گاهی نمیرسند.
وب پوش استانداردی در مرورگرهاست که اجازه میدهد سایت، در غیاب کاربر هم، پیام کوتاهی روی صفحهی او نشان دهد. کاربر لازم نیست اپلیکیشنی نصب کند؛ همینکه یک بار در مرورگر «اجازه» را بزند، سایت میتواند بعداً برایش اعلان بفرستد.
نوتیفیکیشن وبسایتها را حتماً دیدهاید. وارد یک سایت خبری میشوید و بالای صفحه میپرسد «اجازه میدهید اعلان بفرستیم؟». اگر قبول کنید، روزهای بعد خبر تازه روی صفحهی کامپیوتر یا گوشیتان نشان داده میشود. این همان وب پوش است.
در هر دو، پیام از یک سرور میآید و سیستمعامل یا مرورگر آن را نمایش میدهد. تفاوت در گیرنده است: پوش اپلیکیشن به یک برنامهی نصبشده میرسد و وب پوش به یک مرورگر. مقایسهی کامل را در تفاوت پوش اپلیکیشن و وب میتوانید ببینید و توضیح عمومی خود پوش در پوش نوتیفیکیشن آمده است.
وب پوش یعنی «اعلان از طریق مرورگر». به نصب اپ نیاز ندارد، ولی به مرورگر، مجوز و HTTPS نیاز دارد.
اعلان وب پوش از چهار قطعه ساخته میشود. اگر یکی از آنها کار نکند، پیام نمیرسد؛ پس شناختنشان برای عیبیابی هم لازم است.
اسکریپت کوچکی که مرورگر در پسزمینه نگه میدارد. وقتی پیام برسد، همین اسکریپت بیدار میشود و اعلان را نشان میدهد. تب سایت لازم نیست باز باشد.
بعد از اجازهی کاربر، مرورگر یک «اشتراک» میسازد؛ یعنی یک نشانی منحصربهفرد که میگوید پیام این کاربر را کجا بفرستید. سایت باید این نشانی را روی سرور خودش ذخیره کند.
جفتکلیدی که سرور سایت با آن خودش را به سرویس پوش مرورگر معرفی میکند. با آن، کسی نمیتواند به نام سایت شما پیام بفرستد.
هر سازندهی مرورگر سرویس خودش را دارد و پیامها را میان سرور سایت و دستگاه کاربر جابهجا میکند. سایت مستقیم به مرورگر وصل نمیشود.
اگر با واژهی توکن آشنا هستید، «اشتراک مرورگر» همان نقش توکن دستگاه در اپلیکیشن را دارد. تفاوت این است که اشتراک وقتی کاربر دادههای مرورگر را پاک کند یا اجازه را پس بگیرد باطل میشود.
ترتیب ماجرا در همهی مرورگرهای پشتیبان تقریباً یکی است. این پنج مرحله را یک بار با دقت بخوانید؛ بقیهی صفحه روی همین زنجیره ساخته میشود.
صفحهی سایت فایل سرویس ورکر را به مرورگر معرفی میکند. مرورگر آن را دانلود و نصب میکند. این کار فقط روی آدرس HTTPS (یا لوکالهاست در زمان توسعه) ممکن است.
سایت با یک فراخوان استاندارد از کاربر اجازه میخواهد و مرورگر پنجرهی خودش را نشان میدهد. کاربر میپذیرد، رد میکند یا پنجره را میبندد.
اگر کاربر بپذیرد، مرورگر یک اشتراک تازه از سرویس پوش خودش میگیرد و به سایت میدهد.
سایت اشتراک را به سرور خودش میفرستد و کنار حساب یا شناسهی آن بازدیدکننده ذخیره میکند.
وقتی خبری باشد، سرور پیام رمزنگاریشده را به سرویس پوش میدهد. مرورگر پیام را میرساند، سرویس ورکر بیدار میشود و اعلان را نشان میدهد؛ لمس آن همان صفحهای را که مدنظر بوده باز میکند.
| محیط | وضعیت وب پوش | نکته |
|---|---|---|
| کروم و مرورگرهای مشابه روی ویندوز و مک | پشتیبانی میشود | مرورگر باید باز یا حداقل در پسزمینه فعال باشد |
| فایرفاکس روی کامپیوتر | پشتیبانی میشود | سرویس پوش جداگانهی خودش را دارد |
| اندروید با کروم و مرورگرهای مبتنی بر آن | پشتیبانی میشود | تنظیمات باتری گوشی روی رسیدن پیام اثر میگذارد |
| آیفون و آیپد | فقط با شرط | سایت باید به صفحهی اصلی گوشی اضافه شده باشد و نسخهی سیستمعامل به اندازهی کافی جدید باشد |
| مرورگرهای قدیمی یا بسیار سبک | اغلب پشتیبانی نمیشود | پیش از قول دادن، روی مرورگر هدف آزمایش کنید |
وضعیت پشتیبانی با هر نسخهی تازهی مرورگر و سیستمعامل ممکن است عوض شود. قبل از تصمیم، یک بار در مستندات رسمی مرورگر یا روی خود دستگاههای هدفتان آزمایش کنید.
در آیفون، نوتیفیکیشن وبسایت فقط وقتی نمایش داده میشود که کاربر سایت را از منوی اشتراکگذاری به «صفحهی اصلی» اضافه کرده و از همان آیکون باز کند. یعنی بازدیدکنندهی معمولی که فقط در سافاری صفحهای را دیده، اعلان نمیگیرد. این محدودیت از سوی سیستمعامل است و سایت کاری نمیتواند بکند.
اگر صاحب سایت وردپرسی هستید، سادهترین مسیر معمولاً یک افزونه یا سرویس آماده است. اگر برنامهنویس دارید، میتوانید خودتان بسازید. در هر دو حالت ترتیب کارها همین است.
گواهی امنیتی سایت باید معتبر باشد. وب پوش روی آدرس ناامن کار نمیکند.
یک جفت کلید عمومی و خصوصی بسازید. کلید خصوصی را فقط روی سرور نگه دارید.
فایل را در ریشهی سایت قرار دهید تا بر کل سایت اختیار داشته باشد.
یک دکمه یا پیام ساده بگذارید که قبل از پنجرهی مرورگر، دلیل اعلان را بگوید.
هر اشتراک را با تاریخ ثبت و شناسهی بازدیدکننده ذخیره کنید و اشتراکهای باطل را حذف کنید.
روی مرورگر خودتان و یک گوشی آزمایش کنید و رفتار لمس اعلان را هم ببینید.
کد زیر فقط اسکلت کار را نشان میدهد؛ ساخت کلیدها و ارسال از سمت سرور به یک کتابخانهی سروری وب پوش نیاز دارد که اینجا آورده نشده است. هدف فقط فهمیدن جای هر قطعه است.
// فقط وقتی مرورگر از وب پوش پشتیبانی میکند ادامه بده
if ('serviceWorker' in navigator && 'PushManager' in window) {
const reg = await navigator.serviceWorker.register('/sw.js')
// این فراخوان را فقط بعد از لمس یک دکمه صدا بزنید، نه هنگام بارگذاری صفحه
const permission = await Notification.requestPermission()
if (permission === 'granted') {
const sub = await reg.pushManager.subscribe({
userVisibleOnly: true,
applicationServerKey: PUBLIC_VAPID_KEY, // کلید عمومی که از سرور گرفتهاید
})
// اشتراک را برای ذخیره به سرور خودتان بفرستید
await fetch('/api/push-subscriptions', {
method: 'POST',
headers: { 'Content-Type': 'application/json' },
body: JSON.stringify(sub),
})
}
}// وقتی پیام برسد، اعلان را نشان بده
self.addEventListener('push', (event) => {
const data = event.data ? event.data.json() : {}
event.waitUntil(
self.registration.showNotification(data.title || 'پیام جدید', {
body: data.body || '',
data: { url: data.url || '/' },
}),
)
})
// با لمس اعلان، صفحهی مربوط را باز کن
self.addEventListener('notificationclick', (event) => {
event.notification.close()
event.waitUntil(clients.openWindow(event.notification.data.url))
})نرسیدن اعلان وب پوش تقریباً همیشه به یکی از این دلیلها برمیگردد. از بالا به پایین بررسی کنید؛ سادهترینها اول آمدهاند.
اگر کاربر یک بار «مسدود کردن» را زده باشد، سایت دیگر نمیتواند دوباره بپرسد. باید کاربر از تنظیمات مرورگر، اجازه را دستی روشن کند.
روی HTTP سرویس ورکر ثبت نمیشود و پنجرهی مجوز هم نمیآید.
پاک کردن دادههای مرورگر یا حذف سایت از تنظیمات، اشتراک را از کار میاندازد. سرور باید پاسخ خطای سرویس پوش را بخواند و اشتراک مرده را حذف کند.
در بعضی سیستمها پیام وقتی مرورگر اصلاً در حال اجرا نباشد نمیرسد یا با تأخیر میرسد.
سیستمعامل اعلان مرورگر را بیصدا یا مخفی میکند.
اگر فایل در یک پوشهی داخلی باشد، فقط همان بخش از سایت را کنترل میکند.
اگر دسترسی به سرویس پوش مرورگر از شبکهی کاربر قطع باشد، پیام نمیرسد؛ این مشکل در بعضی شبکهها پیش میآید.
وب پوش «تحویل مطمئن» نیست. اگر پیامی برای کار حساس مثل کد ورود میفرستید، یک مسیر دوم هم کنارش داشته باشید.
مرورگرها سایتهایی را که زیاد رد میشوند به حالت درخواست بیصدا میبرند. این چند قاعده جلوی بدنام شدن سایت شما را میگیرد.
فرض کنید یک سایت خبری کوچک دکمهای زیر هر مقاله گذاشته است: «وقتی مطلب تازهی همین موضوع آمد، خبرم کن». این دکمه همان لحظه پنجرهی مرورگر را باز نمیکند؛ اول توضیح میدهد چه چیزی ارسال میشود.
خوانندهای که موضوع را دنبال میکند دکمه را میزند و اجازه میدهد. سایت اشتراک او را همراه نام همان موضوع ذخیره میکند، نه برای کل سایت.
چند روز بعد مقالهی تازهای در همان موضوع منتشر میشود. فقط کسانی که آن موضوع را انتخاب کردهاند اعلان میگیرند. چون پیام به سلیقهی خودشان مربوط است، کمتر اعلان را خاموش میکنند.
پیش از آنکه دکمهی اعلان را جلوی همهی بازدیدکنندگان بگذارید، چند آزمایش ساده جلوی بیشتر مشکلات را میگیرد.
اشتراک مرورگر یک شناسهی فنی است، اما وقتی کنار حساب کاربر ذخیره شود، به دادهی شخصی تبدیل میشود و باید مراقبش باشید. فقط همانقدر نگه دارید که برای ارسال لازم است و وقتی کاربر اعلان را خاموش کرد، رکوردش را حذف کنید.
در متن مجوز بنویسید چه نوع پیامی میفرستید. اگر قرار است پیام تبلیغاتی هم بفرستید، جداگانه رضایت بگیرید و راه لغو را همانجا نشان دهید. اعلان روی صفحهی قفل دیده میشود؛ پس اطلاعات خصوصی، مثل مبلغ دقیق حساب، را در متنش ننویسید.
اگر سایت شما برای ورود و ثبتنام کاربران هم راه حلی میخواهد، افزایش ثبتنام سایت نشان میدهد چطور مرحلههای اضافه را کم کنید تا اعلانها به کاربرانی برسد که واقعاً وارد سایت شدهاند.
فینگت یک سرویس ورود بدون رمز عبور و بدون پیامک ورود است و وب پوش برای بازدیدکنندگان ناشناس سایت شما ندارد. اعلانهای فینگت در اپ اندرویدی فینگت نمایش داده میشوند و فقط به کاربرانی میرسند که خودشان با فینگت به سایت شما وصل شدهاند.
یعنی اگر هدفتان این است که هر بازدیدکنندهای که صفحهای را باز کرده بعداً اعلان مرورگر بگیرد، به یک ابزار جداگانهی وب پوش نیاز دارید. اگر هدفتان خبر دادن به کاربران وصلشدهی سایت است، مثلاً وضعیت سفارش، اعلان فینگت بدون هزینهی هر پیام کار میکند و پیام تبلیغاتی آن فقط به کاربری میرسد که برای همان سایت اجازه داده است.
اگر تصمیمگیری میان دو مسیر برایتان مبهم است، ارسال اعلان بدون نصب اپلیکیشن راههای بدون اپ را و ارسال اعلان رایگان هزینهی هر مسیر را روشنتر میکند. برای آشنایی با خود ورود بدون رمز هم میتوانید ورود بدون رمز عبور را بخوانید.
وب پوش اعلانی است که سایت از راه مرورگر میفرستد، حتی وقتی تب سایت بسته است. برای خبر محتوا، یادآوری، وضعیت سفارش و پیامهایی که کاربر اجازهی دریافتشان را داده کاربرد دارد.
بله. ثبت سرویس ورکر و درخواست مجوز فقط روی آدرس HTTPS کار میکند. تنها استثنا لوکالهاست در زمان توسعه است.
فقط با شرط. سایت باید از منوی اشتراکگذاری به صفحهی اصلی گوشی اضافه شده باشد و کاربر آن را از آیکون باز کند. در سافاری معمولی اعلان وبسایت نمیرسد.
اسکریپتی است که مرورگر در پسزمینه نگه میدارد. چون تب سایت بسته میشود، فقط این اسکریپت میتواند هنگام رسیدن پیام بیدار شود و اعلان را نشان دهد.
سایت نمیتواند اعلان بفرستد و اگر رد کردن صریح باشد، مرورگر اجازهی پرسیدن مجدد نمیدهد. فقط خود کاربر از تنظیمات مرورگر میتواند دوباره اجازه را روشن کند.
نه. فینگت وب پوش برای بازدیدکنندگان ناشناس سایت شما ارائه نمیدهد. اعلانهای فینگت در اپ اندرویدی نمایش داده میشوند و فقط به کاربران وصلشدهی سایت میرسند.
خود استانداردش رایگان است و مرورگرها سرویس پوش را بیدریافت وجه ارائه میدهند. هزینهی واقعی در زمان توسعه، سرور و در صورت استفاده از سرویس آماده، تعرفهی آن سرویس است.