نمونه: وضعیت
آموزشگاهی فرضی ثبتنامهای زیادی دارد ولی بسیاری از کسانی که صفحهی دوره را دیدهاند، ثبتنام نمیکنند. فهرستی از شمارهها نیز دارد، چون ثبتنام برای آزمون تعیین سطح شماره میگیرد.
بازاریابی مجدد یعنی پیامدادن دوباره به کسانی که قبلاً با کسبوکار شما تماس داشتهاند: سایت را دیدهاند، سبد ساختهاند، ثبتنام کردهاند یا خرید کردهاند. در فارسی گاهی به آن ریمارکتینگ هم میگویند. ایده ساده است؛ کسی که یک بار آمده، از کسی که هرگز نیامده به شما نزدیکتر است. ولی «ساده» به معنای «بیدردسر» نیست: همین نزدیکی اگر بد مدیریت شود، به مزاحمت تبدیل میشود. در این صفحه میبینیم مخاطبان سایت را چطور دستهبندی کنید، برای هر دسته چه پیامی بفرستید، کانال را چطور انتخاب کنید و حد مزاحمت کجاست.
بازاریابی مجدد شیوهای است که در آن بهجای دنبالکردن مخاطب ناآشنا، به مخاطبی برمیگردید که قبلاً نشانهای از علاقه داده است. نشانه میتواند سادهترین چیز باشد: صفحهی یک کالا را دیده، فرم را نیمهکاره گذاشته، سبد ساخته یا یک بار خرید کرده است.
دو معنای نزدیک به هم در بازار وجود دارد و بهتر است جدا شوند. معنای اول، که بیشتر در تبلیغات آنلاین شنیده میشود، نمایش آگهی به بازدیدکنندگان قبلی در سایتها و شبکههای دیگر است. معنای دوم، که این صفحه بیشتر دربارهی آن است، ارتباط مستقیم با مشتریان قبلی از راه پیام است: پیامک، ایمیل، اعلان و پیامرسان. هر دو بر یک اصل بنا شدهاند: دادهی رفتار مخاطب را نگه دارید و بعداً به کار ببرید.
نه کاملاً. بازگرداندن مشتریان قدیمی روی کسانی تمرکز دارد که خرید کردهاند و ساکت شدهاند. بازاریابی مجدد دایرهی بزرگتری است: شامل کسانی میشود که هنوز خرید نکردهاند ولی نشانهای دادهاند، کسانی که تازه خریدهاند و باید خرید بعدی را ببینند و کسانی که مدتهاست ساکتاند. بازگرداندن مشتری یکی از زیرمجموعههای بازاریابی مجدد است.
بازاریابی مجدد را با یک سؤال بسنجید: این مخاطب پیشتر چه کاری کرده که الان حق دارد از من این پیام را بگیرد؟
اشتباه رایج این است که همهی کسانی را که روزی به سایت آمدهاند در یک فهرست بریزند و برایشان یک پیام بفرستند. دستهبندی سادهی زیر پایهی هر کار جدی است و با دادهای که احتمالاً همین حالا دارید ساخته میشود.
صفحهای را دیده ولی چیزی نخواسته. اگر او را نمیشناسید، راهی جز آگهی ندارید.
حساب ساخته ولی سفارش نداده. این گروه را بشناسید و میتوانید پیام مستقیم بدهید.
کالا انتخاب کرده و نخریده. نزدیکترین گروه به خرید است؛ برایش سبد خرید رها شده را ببینید.
یک بار خرید کرده. موقع مناسبی برای پیشنهاد مکمل یا درخواست نظر است.
چند بار خرید کرده. پیام باید قدردان و ویژه باشد، نه فروشمحور.
مدتی است نخریده. با پیامهای متفاوت از بقیه سراغش بروید.
هر دسته به دادهی متفاوتی نیاز دارد. دستهی اول فقط با شناسهی ناشناس مرورگر مشخص میشود و دستههای بعد به حساب کاربری یا شمارهی تأییدشده وابستهاند. هر چه مشتری را زودتر بشناسید، گزینههای ارتباط شما بیشتر است؛ به همین دلیل جمعآوری شمارهی مشتری پایهی بسیاری از این کارهاست.
اگر رویدادهای سایت را ثبت میکنید، دستهبندی بالا را میشود با یک تابع کوچک ساخت. نمونهی زیر با Node.js و بدون کتابخانهی خارجی اجرا میشود. ساختار رویدادها فرضی است و باید با ثبت رویدادهای خودتان هماهنگ شود.
const events = [
{ user: 'u1', type: 'view_product', at: '2026-11-10' },
{ user: 'u1', type: 'add_to_cart', at: '2026-11-10' },
{ user: 'u2', type: 'view_product', at: '2026-11-11' },
{ user: 'u3', type: 'add_to_cart', at: '2026-11-09' },
{ user: 'u3', type: 'purchase', at: '2026-11-09' },
]
function buildAudiences(list) {
const byUser = new Map()
for (const e of list) {
if (!byUser.has(e.user)) byUser.set(e.user, new Set())
byUser.get(e.user).add(e.type)
}
const audiences = { abandoned: [], buyers: [], viewersOnly: [] }
for (const [user, types] of byUser) {
if (types.has('purchase')) audiences.buyers.push(user)
else if (types.has('add_to_cart')) audiences.abandoned.push(user)
else audiences.viewersOnly.push(user)
}
return audiences
}
console.log(buildAudiences(events))
// { abandoned: [ 'u1' ], buyers: [ 'u3' ], viewersOnly: [ 'u2' ] }در عمل رویدادها از پایگاه داده یا یک ابزار تحلیل میآیند و هر دسته یک بازهی زمانی هم دارد؛ مثلاً «سبد رهاشده در هفت روز گذشته». ولی اصل کار همین است: رفتار را به یک دستهی روشن تبدیل کنید و بعد برای هر دسته یک پیام بنویسید.
| کانال | چه کسی را میرساند | نیازمند | ملاحظه |
|---|---|---|---|
| آگهی بازهدفگیری در شبکههای تبلیغاتی | بازدیدکنندهی ناشناس هم | ابزار تبلیغات و بودجهی روزانه | هزینهی هر نمایش یا کلیک؛ مخاطب ممکن است آگهی تکراری را آزاردهنده بداند |
| پیامک | هر کسی که شمارهاش پیش شماست | پنل پیامکی و اجازهی گیرنده | قاعدههای پیامک تبلیغاتی و هزینهی هر پیام |
| ایمیل | کسی که ایمیل داده | سرویس ارسال ایمیل | نرخ دیدهشدن در ایران پایینتر است |
| اعلان اپ | کاربران اپ | ابزار اعلان و اجازهی کاربر | فقط کسانی که اپ را دارند |
| پیام در همان سایت | کسی که دوباره به سایت میآید | کد در سایت | مخاطب باید خودش برگردد |
انتخاب کانال را مخاطب تعیین میکند، نه شما. اگر مشتریتان بیشتر در پیامرسان است، آنجا؛ اگر شمارهی تلفن همهچیز است، پیامک. تفاوت پیامک و اعلان را در این مقایسه بخوانید.
بازاریابی مجدد بیشتر شبیه یک گفتوگوی چندمرحلهای است تا یک اعلان. این ترتیب برای فروشگاه اینترنتی رایج است و برای کسبوکارهای دیگر هم با کمی تغییر کار میکند.
اگر شناختهشده است، پیامی مرتبط با همان کالا یا دسته بفرستید؛ نه یک پیام عمومی. اگر ناشناس است، فقط آگهی ملایم.
یک یادآوری کوتاه و بدون فشار همان روز یا روز بعد؛ در صورت لزوم دومی با دلیل تازه.
اول تشکر و اطلاع از وضعیت سفارش؛ چند روز بعد، درخواست نظر؛ سپس پیشنهاد مکمل.
یادآوری مرتبط با زمان طبیعی خرید بعدی و دلیل جدید، مثلاً کالای تازه.
اطلاع زودهنگام از موجودی تازه، بهجای تخفیف مدام؛ دلیلی برای اینکه احساس کند ویژه است.
پیامهای بعد از خرید گاهی بیش از بقیه نادیده گرفته میشوند، حال آنکه مشتری تازهخریده بیشترین توجه را دارد. اگر وضعیت سفارش را از قبل به شکل خودکار اطلاع میدهید، این پیامها خودشان بخشی از رابطهاند؛ اطلاعرسانی بعد از خرید را ببینید.
هیچ فرمول جهانی برای تعداد پیام وجود ندارد. ولی چند قاعدهی کلی کمک میکند. اگر مخاطب بعد از چند پیام پاسخ نداده، پیام بیشتر معمولاً به او فشار میآورد و کمکی نمیکند. پیامهای متوالی که فقط تخفیف را بلندتر میکنند، به مخاطب میآموزند منتظر بماند. و کسی که اشتراک پیام را لغو کرده، باید همان لحظه از همهی فهرستهای تبلیغاتی خارج شود.
برای هر کانال یک سقف داخلی بنویسید و آن را رعایت کنید؛ مثلاً «هر مشتری در هر هفته حداکثر یک پیام تبلیغاتی». این قاعده را در ابزارتان یا در برنامهی کاری تیم ثبت کنید تا هنگام شلوغی کمپینها فراموش نشود.
اگر چند کمپین جدا دارید، مثلاً یکی برای سبد رهاشده و یکی برای مشتری غیرفعال، ممکن است یک نفر در هر دو بیفتد. پیش از ارسال، فهرستها را مقایسه کنید و برای هر نفر فقط یک پیام را اولویت بدهید.
پیام تبلیغاتی را در ساعتهای نامناسب نفرستید. فاصلهی شب و سحر برای هیچ کانالی مناسب نیست. اگر شک دارید، بهترین زمان ارسال پیامک را ببینید.
بازاریابی مجدد با دادهی شخصی سروکار دارد، پس رعایت چند نکته ضروری است. قوانین دقیق بسته به کانال و مقررات متفاوت است؛ اگر دربارهی شرایط حقوقی مطمئن نیستید، از متخصص یا اپراتور و پنل پیامکی خود بپرسید.
این نمونه فرضی است و فقط ترتیب تصمیمها را نشان میدهد.
آموزشگاهی فرضی ثبتنامهای زیادی دارد ولی بسیاری از کسانی که صفحهی دوره را دیدهاند، ثبتنام نمیکنند. فهرستی از شمارهها نیز دارد، چون ثبتنام برای آزمون تعیین سطح شماره میگیرد.
سه دسته ساخته میشود: کسانی که آزمون سطح داده ولی ثبتنام نکردهاند، دانشجویان دورهی تمامشده و دانشجویان قدیمی که یک سال گذشته.
دستهی اول نتیجهی سطح و پیشنهاد دورهی متناسب را میگیرد. دستهی دوم اطلاع از دورهی بعدی را. دستهی سوم یک پیام ساده با نشاندادن دورهی تازه.
هر نفر در ماه حداکثر یک پیام تبلیغاتی میگیرد و هر پیام راه قطع دارد. نتیجه را از شمار ثبتنام بعد از هر پیام میسنجند.
مخاطبی که فقط بازدید کرده با مشتری وفادار فرق دارد؛ پیام باید فرق داشته باشد.
اگر کسی خرید کرده و هنوز همان آگهی را میبیند، آزرده میشود. فهرست خریداران را از فهرست آگهی کم کنید.
اگر شماره فقط تایپ شده باشد، شاید مال کس دیگری باشد و پیام تبلیغاتی به شخص اشتباه برسد. به شمارهی تأییدشده تکیه کنید.
کسی که گفته نمیخواهد، باید همانلحظه خارج شود.
اگر نمیدانید بعد از پیام چند نفر کار کردهاند، نمیتوانید بفهمید ارزشش را دارد یا نه.
اگر همهچیز فقط پیامک است و فیلتر یا قطع شود، رابطه قطع میشود. حداقل یک کانال دوم هم نگه دارید.
بدون سنجش، بازاریابی مجدد فقط یک عادت پرهزینه است. لازم نیست داشبوردهای پیچیده بسازید؛ برای هر دستهی مخاطب چند عدد ساده کافی است: چند نفر پیام را گرفتند، چند نفر دوباره به سایت آمدند، چند نفر سفارش دادند و چند نفر اشتراک پیام را لغو کردند.
بسیاری از مشتریان قبلی حتی بدون پیام شما هم برمیگردند. اگر همهی فهرست را پیام بدهید، نمیدانید برگشتنها نتیجهی پیام بود یا عادت مشتری. گروهی کوچک را عمداً بدون پیام بگذارید و نرخ بازگشتشان را با گروه پیامگرفته مقایسه کنید. تفاوت این دو، اثر واقعی کار شماست.
اگر سفارشها همه با تخفیف سنگین آمدهاند، ممکن است تعدادشان بالا باشد ولی سود نه. ارزش سفارش و تعداد سفارش دوم بعد از بازگشت را هم کنار هم بگذارید. اگر مشتری فقط برای تخفیف میآید و بعدش میرود، مسیر را باید عوض کرد، نه تکرار.
فینگت یک پلتفرم بازاریابی مجدد یا شبکهی تبلیغاتی نیست و آگهی بازهدفگیری نشان نمیدهد. دو نقطه دارد که به این مسیر مربوط میشود. اول، ورود بدون رمز: کاربر با تأیید روی گوشی وارد میشود و سایت شما نام، شمارهی موبایل تأییدشده و یک شناسهی ثابت میگیرد؛ این یعنی دستههایی که با حساب و شماره ساخته میشوند، پایهی قابلاعتمادتری دارند. دوم، یک کانال اعلان در اپ فینگت برای کاربرانی که به سایت شما وصل شدهاند.
برای فرستادن پیام از این کانال، از پنل سرویسدهندگان یا API استفاده میشود. پیام تبلیغاتی فقط به کسانی میرسد که برای همان سایت اجازه دادهاند و فقط در اپ اندروید فینگت دیده میشود. مشتری بدون اپ آن را نمیبیند، پس فینگت کنار ایمیل و پیامک مینشیند و جای آنها را نمیگیرد. فینگت پیامک هم نمیفرستد و پنل پیامکی ندارد.
اگر میخواهید دید کلیتری از رابطه با مشتری بسازید، CRM چیست و باشگاه مشتریان را ببینید. اپ را از صفحهی دانلود میگیرید و جزئیات دادهها در حریم خصوصی است.
بازاریابی مجدد با یک پرسش شروع میشود: این مخاطب پیشتر چه کرده و چه اجازهای داده است؟ پیام بعد از جواب آن پرسش ساخته میشود.
ارتباط دوباره با کسانی که پیشتر نشانهای از علاقه دادهاند: سایت را دیده، سبد ساخته، ثبتنام کرده یا خرید کردهاند. این ارتباط میتواند با آگهی، پیامک، ایمیل یا اعلان باشد.
در عمل نزدیکاند. ریمارکتینگ بیشتر به نمایش آگهی به بازدیدکنندگان قبلی اشاره دارد، ولی بازاریابی مجدد معمولاً همهی کانالها را در بر میگیرد، از جمله پیام مستقیم به مشتریان قبلی.
حداقل به فهرست مشتریان با تاریخ آخرین خرید و اجازهی دریافت پیام. اگر رویدادهای سایت مثل سبد خرید هم ثبت میشود، میتوانید دستههای دقیقتری بسازید.
عدد ثابتی وجود ندارد. با سقف کم شروع کنید، مثلاً یک پیام تبلیغاتی در هفته برای هر نفر، و اگر لغو یا شکایت بالا رفت، کمتر کنید.
بدون هیچ شناسهای، فقط آگهی ممکن است. برای پیام مستقیم باید مخاطب را بشناسید و از او اجازه گرفته باشید.
خیر. فینگت یک شبکهی تبلیغاتی نیست. فقط ورود بدون رمز و یک کانال اعلان در اپ برای کاربرانی که به سایت شما وصل شدهاند فراهم میکند.
فقط کاربرانی که اپ اندروید فینگت را دارند و با فینگت به سایت شما وصل شدهاند؛ پیام تبلیغاتی هم فقط وقتی که برای همان سایت اجازه داده باشند.