بازاریابی مجدد چیست و چطور با مشتریان قبلی دوباره در تماس باشیم؟

بازاریابی مجدد یعنی پیام‌دادن دوباره به کسانی که قبلاً با کسب‌وکار شما تماس داشته‌اند: سایت را دیده‌اند، سبد ساخته‌اند، ثبت‌نام کرده‌اند یا خرید کرده‌اند. در فارسی گاهی به آن ریمارکتینگ هم می‌گویند. ایده ساده است؛ کسی که یک بار آمده، از کسی که هرگز نیامده به شما نزدیک‌تر است. ولی «ساده» به معنای «بی‌دردسر» نیست: همین نزدیکی اگر بد مدیریت شود، به مزاحمت تبدیل می‌شود. در این صفحه می‌بینیم مخاطبان سایت را چطور دسته‌بندی کنید، برای هر دسته چه پیامی بفرستید، کانال را چطور انتخاب کنید و حد مزاحمت کجاست.

بروزرسانی: زمان مطالعه حدود ۱۰ دقیقه نوشته‌ی تیم فنی فینگت

بازاریابی مجدد چیست؟

بازاریابی مجدد شیوه‌ای است که در آن به‌جای دنبال‌کردن مخاطب ناآشنا، به مخاطبی برمی‌گردید که قبلاً نشانه‌ای از علاقه داده است. نشانه می‌تواند ساده‌ترین چیز باشد: صفحه‌ی یک کالا را دیده، فرم را نیمه‌کاره گذاشته، سبد ساخته یا یک بار خرید کرده است.

دو معنای نزدیک به هم در بازار وجود دارد و بهتر است جدا شوند. معنای اول، که بیشتر در تبلیغات آنلاین شنیده می‌شود، نمایش آگهی به بازدیدکنندگان قبلی در سایت‌ها و شبکه‌های دیگر است. معنای دوم، که این صفحه بیشتر درباره‌ی آن است، ارتباط مستقیم با مشتریان قبلی از راه پیام است: پیامک، ایمیل، اعلان و پیام‌رسان. هر دو بر یک اصل بنا شده‌اند: داده‌ی رفتار مخاطب را نگه دارید و بعداً به کار ببرید.

بازاریابی مجدد با «بازگرداندن مشتری» یکی است؟

نه کاملاً. بازگرداندن مشتریان قدیمی روی کسانی تمرکز دارد که خرید کرده‌اند و ساکت شده‌اند. بازاریابی مجدد دایره‌ی بزرگ‌تری است: شامل کسانی می‌شود که هنوز خرید نکرده‌اند ولی نشانه‌ای داده‌اند، کسانی که تازه خریده‌اند و باید خرید بعدی را ببینند و کسانی که مدت‌هاست ساکت‌اند. بازگرداندن مشتری یکی از زیرمجموعه‌های بازاریابی مجدد است.

بازاریابی مجدد را با یک سؤال بسنجید: این مخاطب پیش‌تر چه کاری کرده که الان حق دارد از من این پیام را بگیرد؟

مخاطبان سایت را به چند دسته تقسیم کنید

اشتباه رایج این است که همه‌ی کسانی را که روزی به سایت آمده‌اند در یک فهرست بریزند و برایشان یک پیام بفرستند. دسته‌بندی ساده‌ی زیر پایه‌ی هر کار جدی است و با داده‌ای که احتمالاً همین حالا دارید ساخته می‌شود.

بازدیدکننده‌ی بدون اقدام

صفحه‌ای را دیده ولی چیزی نخواسته. اگر او را نمی‌شناسید، راهی جز آگهی ندارید.

ثبت‌نام‌کرده‌ی بدون خرید

حساب ساخته ولی سفارش نداده. این گروه را بشناسید و می‌توانید پیام مستقیم بدهید.

سبد رهاشده

کالا انتخاب کرده و نخریده. نزدیک‌ترین گروه به خرید است؛ برایش سبد خرید رها شده را ببینید.

خریدار تازه

یک بار خرید کرده. موقع مناسبی برای پیشنهاد مکمل یا درخواست نظر است.

خریدار تکراری

چند بار خرید کرده. پیام باید قدردان و ویژه باشد، نه فروش‌محور.

مشتری غیرفعال

مدتی است نخریده. با پیام‌های متفاوت از بقیه سراغش بروید.

هر دسته به داده‌ی متفاوتی نیاز دارد. دسته‌ی اول فقط با شناسه‌ی ناشناس مرورگر مشخص می‌شود و دسته‌های بعد به حساب کاربری یا شماره‌ی تأییدشده وابسته‌اند. هر چه مشتری را زودتر بشناسید، گزینه‌های ارتباط شما بیشتر است؛ به همین دلیل جمع‌آوری شماره‌ی مشتری پایه‌ی بسیاری از این کارهاست.

ساختن مخاطب از رویدادهای سایت؛ یک نمونه‌ی کد

اگر رویدادهای سایت را ثبت می‌کنید، دسته‌بندی بالا را می‌شود با یک تابع کوچک ساخت. نمونه‌ی زیر با Node.js و بدون کتابخانه‌ی خارجی اجرا می‌شود. ساختار رویدادها فرضی است و باید با ثبت رویدادهای خودتان هماهنگ شود.

تقسیم کاربران به دسته‌ی «سبد رهاشده»، «خریدار» و «فقط بازدید» (Node.js)
const events = [
  { user: 'u1', type: 'view_product', at: '2026-11-10' },
  { user: 'u1', type: 'add_to_cart', at: '2026-11-10' },
  { user: 'u2', type: 'view_product', at: '2026-11-11' },
  { user: 'u3', type: 'add_to_cart', at: '2026-11-09' },
  { user: 'u3', type: 'purchase', at: '2026-11-09' },
]

function buildAudiences(list) {
  const byUser = new Map()
  for (const e of list) {
    if (!byUser.has(e.user)) byUser.set(e.user, new Set())
    byUser.get(e.user).add(e.type)
  }
  const audiences = { abandoned: [], buyers: [], viewersOnly: [] }
  for (const [user, types] of byUser) {
    if (types.has('purchase')) audiences.buyers.push(user)
    else if (types.has('add_to_cart')) audiences.abandoned.push(user)
    else audiences.viewersOnly.push(user)
  }
  return audiences
}

console.log(buildAudiences(events))
// { abandoned: [ 'u1' ], buyers: [ 'u3' ], viewersOnly: [ 'u2' ] }

در عمل رویدادها از پایگاه داده یا یک ابزار تحلیل می‌آیند و هر دسته یک بازه‌ی زمانی هم دارد؛ مثلاً «سبد رهاشده در هفت روز گذشته». ولی اصل کار همین است: رفتار را به یک دسته‌ی روشن تبدیل کنید و بعد برای هر دسته یک پیام بنویسید.

کانال‌های بازاریابی مجدد و تفاوتشان

کانالچه کسی را می‌رساندنیازمندملاحظه
آگهی بازهدف‌گیری در شبکه‌های تبلیغاتیبازدیدکننده‌ی ناشناس همابزار تبلیغات و بودجه‌ی روزانههزینه‌ی هر نمایش یا کلیک؛ مخاطب ممکن است آگهی تکراری را آزاردهنده بداند
پیامکهر کسی که شماره‌اش پیش شماستپنل پیامکی و اجازه‌ی گیرندهقاعده‌های پیامک تبلیغاتی و هزینه‌ی هر پیام
ایمیلکسی که ایمیل دادهسرویس ارسال ایمیلنرخ دیده‌شدن در ایران پایین‌تر است
اعلان اپکاربران اپابزار اعلان و اجازه‌ی کاربرفقط کسانی که اپ را دارند
پیام در همان سایتکسی که دوباره به سایت می‌آیدکد در سایتمخاطب باید خودش برگردد

انتخاب کانال را مخاطب تعیین می‌کند، نه شما. اگر مشتری‌تان بیشتر در پیام‌رسان است، آنجا؛ اگر شماره‌ی تلفن همه‌چیز است، پیامک. تفاوت پیامک و اعلان را در این مقایسه بخوانید.

پیام مناسب هر مرحله

بازاریابی مجدد بیشتر شبیه یک گفت‌وگوی چندمرحله‌ای است تا یک اعلان. این ترتیب برای فروشگاه اینترنتی رایج است و برای کسب‌وکارهای دیگر هم با کمی تغییر کار می‌کند.

  1. بعد از بازدید

    اگر شناخته‌شده است، پیامی مرتبط با همان کالا یا دسته بفرستید؛ نه یک پیام عمومی. اگر ناشناس است، فقط آگهی ملایم.

  2. بعد از سبد رها شده

    یک یادآوری کوتاه و بدون فشار همان روز یا روز بعد؛ در صورت لزوم دومی با دلیل تازه.

  3. بعد از خرید

    اول تشکر و اطلاع از وضعیت سفارش؛ چند روز بعد، درخواست نظر؛ سپس پیشنهاد مکمل.

  4. در دوره‌ی سکوت

    یادآوری مرتبط با زمان طبیعی خرید بعدی و دلیل جدید، مثلاً کالای تازه.

  5. برای مشتری وفادار

    اطلاع زودهنگام از موجودی تازه، به‌جای تخفیف مدام؛ دلیلی برای اینکه احساس کند ویژه است.

پیام‌های بعد از خرید گاهی بیش از بقیه نادیده گرفته می‌شوند، حال آن‌که مشتری تازه‌خریده بیشترین توجه را دارد. اگر وضعیت سفارش را از قبل به شکل خودکار اطلاع می‌دهید، این پیام‌ها خودشان بخشی از رابطه‌اند؛ اطلاع‌رسانی بعد از خرید را ببینید.

تناوب و مزاحمت؛ مرز بازاریابی مجدد و آزار

هیچ فرمول جهانی برای تعداد پیام وجود ندارد. ولی چند قاعده‌ی کلی کمک می‌کند. اگر مخاطب بعد از چند پیام پاسخ نداده، پیام بیشتر معمولاً به او فشار می‌آورد و کمکی نمی‌کند. پیام‌های متوالی که فقط تخفیف را بلندتر می‌کنند، به مخاطب می‌آموزند منتظر بماند. و کسی که اشتراک پیام را لغو کرده، باید همان لحظه از همه‌ی فهرست‌های تبلیغاتی خارج شود.

سقف تعداد پیام

برای هر کانال یک سقف داخلی بنویسید و آن را رعایت کنید؛ مثلاً «هر مشتری در هر هفته حداکثر یک پیام تبلیغاتی». این قاعده را در ابزارتان یا در برنامه‌ی کاری تیم ثبت کنید تا هنگام شلوغی کمپین‌ها فراموش نشود.

دو کمپین هم‌زمان

اگر چند کمپین جدا دارید، مثلاً یکی برای سبد رهاشده و یکی برای مشتری غیرفعال، ممکن است یک نفر در هر دو بیفتد. پیش از ارسال، فهرست‌ها را مقایسه کنید و برای هر نفر فقط یک پیام را اولویت بدهید.

ساعت ارسال

پیام تبلیغاتی را در ساعت‌های نامناسب نفرستید. فاصله‌ی شب و سحر برای هیچ کانالی مناسب نیست. اگر شک دارید، بهترین زمان ارسال پیامک را ببینید.

اجازه‌ی گیرنده و حریم خصوصی

بازاریابی مجدد با داده‌ی شخصی سروکار دارد، پس رعایت چند نکته ضروری است. قوانین دقیق بسته به کانال و مقررات متفاوت است؛ اگر درباره‌ی شرایط حقوقی مطمئن نیستید، از متخصص یا اپراتور و پنل پیامکی خود بپرسید.

  • از مشتری بپرسید هنگام ثبت‌نام یا خرید، روشن بگویید پیام تبلیغاتی هم می‌فرستید و اجازه را جدا از شرایط خرید بگیرید.
  • لغو را آسان کنید هر پیام تبلیغاتی باید راه ساده‌ی قطع داشته باشد و لغو باید فوراً اعمال شود.
  • فقط داده‌ی لازم را نگه دارید هر چه بیشتر نگه دارید، مسئولیت بیشتری دارید.
  • پیام خدماتی را جدا نگه دارید اطلاع وضعیت سفارش یا کد ورود با پیام تبلیغاتی فرق دارد؛ جدا مدیریت‌شان کنید.
  • شفاف بگویید در صفحه‌ی حریم خصوصی بنویسید چه داده‌ای نگه می‌دارید و برای چه.

نمونه: آموزشگاه فرضی زبان

این نمونه فرضی است و فقط ترتیب تصمیم‌ها را نشان می‌دهد.

سناریوی نمونه

نمونه: وضعیت

آموزشگاهی فرضی ثبت‌نام‌های زیادی دارد ولی بسیاری از کسانی که صفحه‌ی دوره را دیده‌اند، ثبت‌نام نمی‌کنند. فهرستی از شماره‌ها نیز دارد، چون ثبت‌نام برای آزمون تعیین سطح شماره می‌گیرد.

سناریوی نمونه

نمونه: دسته‌ها

سه دسته ساخته می‌شود: کسانی که آزمون سطح داده ولی ثبت‌نام نکرده‌اند، دانشجویان دوره‌ی تمام‌شده و دانشجویان قدیمی که یک سال گذشته.

سناریوی نمونه

نمونه: پیام‌ها

دسته‌ی اول نتیجه‌ی سطح و پیشنهاد دوره‌ی متناسب را می‌گیرد. دسته‌ی دوم اطلاع از دوره‌ی بعدی را. دسته‌ی سوم یک پیام ساده با نشان‌دادن دوره‌ی تازه.

سناریوی نمونه

نمونه: حد

هر نفر در ماه حداکثر یک پیام تبلیغاتی می‌گیرد و هر پیام راه قطع دارد. نتیجه را از شمار ثبت‌نام بعد از هر پیام می‌سنجند.

اشتباه‌های رایج در بازاریابی مجدد

فهرست واحد و پیام واحد

مخاطبی که فقط بازدید کرده با مشتری وفادار فرق دارد؛ پیام باید فرق داشته باشد.

ادامه‌ی آگهی بعد از خرید

اگر کسی خرید کرده و هنوز همان آگهی را می‌بیند، آزرده می‌شود. فهرست خریداران را از فهرست آگهی کم کنید.

شماره‌ی تأییدنشده

اگر شماره فقط تایپ شده باشد، شاید مال کس دیگری باشد و پیام تبلیغاتی به شخص اشتباه برسد. به شماره‌ی تأییدشده تکیه کنید.

نادیده گرفتن لغو

کسی که گفته نمی‌خواهد، باید همان‌لحظه خارج شود.

بدون سنجش

اگر نمی‌دانید بعد از پیام چند نفر کار کرده‌اند، نمی‌توانید بفهمید ارزشش را دارد یا نه.

تکیه بر یک کانال

اگر همه‌چیز فقط پیامک است و فیلتر یا قطع شود، رابطه قطع می‌شود. حداقل یک کانال دوم هم نگه دارید.

سنجش نتیجه‌ی بازاریابی مجدد

بدون سنجش، بازاریابی مجدد فقط یک عادت پرهزینه است. لازم نیست داشبوردهای پیچیده بسازید؛ برای هر دسته‌ی مخاطب چند عدد ساده کافی است: چند نفر پیام را گرفتند، چند نفر دوباره به سایت آمدند، چند نفر سفارش دادند و چند نفر اشتراک پیام را لغو کردند.

گروه شاهد را فراموش نکنید

بسیاری از مشتریان قبلی حتی بدون پیام شما هم برمی‌گردند. اگر همه‌ی فهرست را پیام بدهید، نمی‌دانید برگشتن‌ها نتیجه‌ی پیام بود یا عادت مشتری. گروهی کوچک را عمداً بدون پیام بگذارید و نرخ بازگشتشان را با گروه پیام‌گرفته مقایسه کنید. تفاوت این دو، اثر واقعی کار شماست.

فقط تعداد سفارش را نبینید

اگر سفارش‌ها همه با تخفیف سنگین آمده‌اند، ممکن است تعدادشان بالا باشد ولی سود نه. ارزش سفارش و تعداد سفارش دوم بعد از بازگشت را هم کنار هم بگذارید. اگر مشتری فقط برای تخفیف می‌آید و بعدش می‌رود، مسیر را باید عوض کرد، نه تکرار.

نقش فینگت در بازاریابی مجدد

فینگت یک پلتفرم بازاریابی مجدد یا شبکه‌ی تبلیغاتی نیست و آگهی بازهدف‌گیری نشان نمی‌دهد. دو نقطه دارد که به این مسیر مربوط می‌شود. اول، ورود بدون رمز: کاربر با تأیید روی گوشی وارد می‌شود و سایت شما نام، شماره‌ی موبایل تأییدشده و یک شناسه‌ی ثابت می‌گیرد؛ این یعنی دسته‌هایی که با حساب و شماره ساخته می‌شوند، پایه‌ی قابل‌اعتمادتری دارند. دوم، یک کانال اعلان در اپ فینگت برای کاربرانی که به سایت شما وصل شده‌اند.

برای فرستادن پیام از این کانال، از پنل سرویس‌دهندگان یا API استفاده می‌شود. پیام تبلیغاتی فقط به کسانی می‌رسد که برای همان سایت اجازه داده‌اند و فقط در اپ اندروید فینگت دیده می‌شود. مشتری بدون اپ آن را نمی‌بیند، پس فینگت کنار ایمیل و پیامک می‌نشیند و جای آن‌ها را نمی‌گیرد. فینگت پیامک هم نمی‌فرستد و پنل پیامکی ندارد.

اگر می‌خواهید دید کلی‌تری از رابطه با مشتری بسازید، CRM چیست و باشگاه مشتریان را ببینید. اپ را از صفحه‌ی دانلود می‌گیرید و جزئیات داده‌ها در حریم خصوصی است.

بازاریابی مجدد با یک پرسش شروع می‌شود: این مخاطب پیش‌تر چه کرده و چه اجازه‌ای داده است؟ پیام بعد از جواب آن پرسش ساخته می‌شود.

پرسش‌های متداول درباره بازاریابی مجدد

بازاریابی مجدد چیست؟

ارتباط دوباره با کسانی که پیش‌تر نشانه‌ای از علاقه داده‌اند: سایت را دیده، سبد ساخته، ثبت‌نام کرده یا خرید کرده‌اند. این ارتباط می‌تواند با آگهی، پیامک، ایمیل یا اعلان باشد.

ریمارکتینگ با بازاریابی مجدد فرق دارد؟

در عمل نزدیک‌اند. ریمارکتینگ بیشتر به نمایش آگهی به بازدیدکنندگان قبلی اشاره دارد، ولی بازاریابی مجدد معمولاً همه‌ی کانال‌ها را در بر می‌گیرد، از جمله پیام مستقیم به مشتریان قبلی.

برای شروع به چه داده‌ای نیاز دارم؟

حداقل به فهرست مشتریان با تاریخ آخرین خرید و اجازه‌ی دریافت پیام. اگر رویدادهای سایت مثل سبد خرید هم ثبت می‌شود، می‌توانید دسته‌های دقیق‌تری بسازید.

هر چند وقت یک بار پیام بفرستم؟

عدد ثابتی وجود ندارد. با سقف کم شروع کنید، مثلاً یک پیام تبلیغاتی در هفته برای هر نفر، و اگر لغو یا شکایت بالا رفت، کمتر کنید.

می‌توانم به بازدیدکننده‌ی ناشناس پیام بدهم؟

بدون هیچ شناسه‌ای، فقط آگهی ممکن است. برای پیام مستقیم باید مخاطب را بشناسید و از او اجازه گرفته باشید.

فینگت می‌تواند آگهی بازهدف‌گیری نشان دهد؟

خیر. فینگت یک شبکه‌ی تبلیغاتی نیست. فقط ورود بدون رمز و یک کانال اعلان در اپ برای کاربرانی که به سایت شما وصل شده‌اند فراهم می‌کند.

اعلان فینگت برای چه کسانی نشان داده می‌شود؟

فقط کاربرانی که اپ اندروید فینگت را دارند و با فینگت به سایت شما وصل شده‌اند؛ پیام تبلیغاتی هم فقط وقتی که برای همان سایت اجازه داده باشند.