ورود بدون رمز عبور؛ کاربر با یک تأیید روی گوشی وارد سایت شما می‌شود

ورود بدون رمز عبور یعنی کاربر نه رمزی می‌سازد، نه رمزی به خاطر می‌سپارد و نه منتظر کد پیامکی می‌ماند. در فینگت، کاربر روی دکمه‌ی «ورود با فینگت» می‌زند، QR را با اپ اسکن می‌کند یا روی همان گوشی تأیید می‌دهد و با نام و شماره‌ی موبایل تأییدشده به سایت شما برمی‌گردد.

بروزرسانی: زمان مطالعه حدود ۱۳ دقیقه نوشته‌ی تیم فنی فینگت

ورود بدون رمز عبور چیست و چه فرقی با ورود معمولی دارد؟

در ورود معمولی، سایت از کاربر چیزی می‌خواهد که او «می‌داند»: یک رمز عبور. مشکل از همین‌جا شروع می‌شود؛ هر چیزی که باید به خاطر سپرده شود، فراموش می‌شود، تکرار می‌شود یا لو می‌رود. ورود بدون رمز عبور این تکیه‌گاه را برمی‌دارد و به‌جایش از چیزی استفاده می‌کند که کاربر «دارد»: گوشی خودش، که با الگو یا اثر انگشت قفل شده است.

به زبان ساده، در یک لاگین بدون رمز سایت از کاربر نمی‌پرسد «رمزت چیست؟»، بلکه از گوشی او می‌پرسد «این ورود را تأیید می‌کنی؟». اگر صاحب گوشی تأیید کند، ورود انجام می‌شود و اگر رد کند یا کاری نکند، هیچ اتفاقی نمی‌افتد. هیچ رشته‌ی مخفی‌ای بین کاربر و سایت رد و بدل نمی‌شود که بشود آن را دزدید یا در سایت دیگری امتحان کرد.

ورود بدون پسورد با کد پیامکی یکی نیست

خیلی از سایت‌های ایرانی برای حذف رمز، سراغ کد یک‌بارمصرف پیامکی رفته‌اند. این روش از رمز ثابت بهتر است، اما هنوز به رسیدن پیامک وابسته است: پیامک دیر می‌رسد، به‌خاطر بلک‌لیست اپراتور اصلاً نمی‌رسد، کاربر باید بین برنامه‌ها جابه‌جا شود و کد را تایپ کند، و سایت برای تک‌تک ورودها هزینه‌ی پیامک می‌دهد. ورود بدون کد پیامکی در فینگت این حلقه را هم حذف می‌کند؛ تأیید در اپ انجام می‌شود و پیامکی برای هر ورود فرستاده نمی‌شود.

ورود بدون رمز عبور یعنی امنیت از «چیزی که کاربر به خاطر می‌سپارد» به «دستگاهی که در دست خود کاربر است» منتقل شود؛ ساده‌تر برای کاربر و کم‌خطرتر برای سایت.

رمز عبور و کد پیامکی کجا به سایت شما ضرر می‌زنند؟

هر صاحب سایتی که آمار صفحه‌ی ثبت‌نام را نگاه کرده باشد، این الگو را می‌شناسد: عده‌ی زیادی تا فرم ثبت‌نام می‌آیند و همان‌جا رها می‌کنند. فرم چندخانه‌ای، شرط‌های عجیب رمز عبور (حرف بزرگ، عدد، علامت) و انتظار برای کد تأیید، هرکدام بخشی از کاربران را از دست شما بیرون می‌برد. کسی که فقط می‌خواست یک سفارش ثبت کند یا یک فایل را دانلود کند، حوصله‌ی ساختن یک رمز تازه را ندارد.

هزینه‌هایی که دیده نمی‌شوند

  • فراموشی رمز: بخش قابل‌توجهی از درخواست‌های پشتیبانی و پیامک‌های «بازیابی رمز» از همین‌جا می‌آید.
  • رمز تکراری: کاربری که یک رمز را در ده سایت به کار برده، با لو رفتن یکی از آن‌ها حساب شما را هم در خطر می‌گذارد.
  • هزینه‌ی پیامک: با بزرگ شدن سایت، هزینه‌ی کد تأیید هر ورود هم بی‌وقفه بالا می‌رود.
  • حساب جعلی: وقتی شماره یا ایمیل درست بررسی نشود، فهرست کاربران پر از حساب‌های بی‌استفاده می‌شود.

ورود بدون رمز عبور هر چهار مورد را هم‌زمان هدف می‌گیرد. رمزی نیست که فراموش شود یا تکرار شود، پیامکی برای هر ورود فرستاده نمی‌شود و شماره‌ای که به سایت می‌رسد پیش‌تر هنگام ثبت‌نام کاربر در اپ فینگت با کد تأیید بررسی شده است.

یک ورود بدون رمز با فینگت، از کلیک تا بازگشت به سایت

مسیر ورود با فینگت شبیه «ورود با گوگل» است: سایت کاربر را به صفحه‌ی ورود فینگت می‌فرستد و بعد از تأیید، او را با یک کد به آدرس بازگشت سایت برمی‌گرداند. فرقش این است که تأیید نه با رمز حساب گوگل، بلکه روی گوشی خود کاربر انجام می‌شود.

  1. ثانیه‌ی اول

    کاربر روی «ورود با فینگت» می‌زند

    دکمه یک لینک ساده به صفحه‌ی ورود فینگت است که شناسه‌ی سایت شما و یک مقدار تصادفی (state) را همراه دارد.

  2. روی کامپیوتر

    ورود با QR کد

    صفحه‌ی ورود یک QR نشان می‌دهد. کاربر آن را با اپ فینگت اسکن می‌کند. اگر دوربین در دسترس نباشد، می‌تواند لینک ورود را کپی کند و روی گوشی باز کند.

  3. روی گوشی

    باز کردن مستقیم اپ

    اگر کاربر با گوشی آمده باشد، به‌جای QR دکمه‌ی باز کردن اپ را می‌بیند و اسکنی لازم نیست.

  4. در اپ

    دیدن جزئیات و تأیید

    اپ نام سایت و اطلاعاتی را که به آن داده می‌شود نشان می‌دهد. کاربر تأیید یا رد می‌کند. اپ خودش با الگو یا اثر انگشت قفل است و هر بار که کاربر از آن بیرون برود دوباره قفل می‌شود.

  5. بازگشت

    برگشت به سایت با یک کد

    مرورگر کاربر با یک کد کوتاه‌عمر به آدرس بازگشتی که در پنل ثبت کرده‌اید برمی‌گردد. سرور شما این کد را با کلید API به نام، شماره‌ی موبایل و شناسه‌ی کاربر تبدیل می‌کند.

درخواست ورود چند دقیقه اعتبار دارد و کد بازگشت از آن هم کوتاه‌تر، حدود دو دقیقه، و فقط یک بار قابل استفاده است. اگر کاربر وسط کار منصرف شود، درخواست خودش منقضی می‌شود و چیزی در سایت شما تغییر نمی‌کند.

مقایسه‌ی ورود با رمز، کد پیامکی و احراز هویت بدون رمز عبور

معیاررمز عبورکد پیامکیورود با فینگت
کار کاربر در هر ورودبه خاطر آوردن و تایپ رمزمنتظر ماندن و تایپ کدیک تأیید در اپ
هزینه برای سایتپشتیبانی و پیامک بازیابی رمزیک پیامک برای هر ورودرایگان
خطر لو رفتنرمز تکراری و فیشینگشنود یا فریب برای گرفتن کدرمزی برای لو رفتن وجود ندارد
اطلاعات تأییدشدهمعمولاً هیچشماره‌ی موبایلنام و شماره‌ی موبایل تأییدشده
وابستگی به اپراتورندارددارد؛ تأخیر و بلک‌لیستندارد؛ فقط اینترنت گوشی
ثبت‌نام کاربر تازهفرم کاملفرم کوتاه + کدحساب با همان تأیید اول ساخته می‌شود

این جدول به این معنا نیست که باید روش فعلی سایت را کنار بگذارید. «ورود با فینگت» یک دکمه کنار روش‌های فعلی شماست؛ کاربرانی که اپ را دارند از آن استفاده می‌کنند و بقیه می‌توانند مثل قبل وارد شوند. با گذشت زمان معمولاً سهم ورود بدون پسورد بیشتر می‌شود، چون کاربر بعد از یک بار تجربه، دلیلی برای برگشتن به رمز نمی‌بیند.

امنیت در لاگین بدون رمز: چه چیزی از حساب کاربر محافظت می‌کند؟

حذف رمز عبور وقتی معنا دارد که چیز امن‌تری جایش بنشیند. در فینگت چند لایه‌ی مستقل با هم کار می‌کنند تا ورود فقط با خواست صاحب واقعی حساب انجام شود.

تأیید روی دستگاه خود کاربر

ورود بدون اجازه‌ی کسی که گوشی را در دست دارد و قفل اپ را باز کرده، انجام نمی‌شود. کسی که فقط آدرس سایت یا شماره‌ی کاربر را بداند، راهی برای ورود ندارد.

قفل الگو و اثر انگشت

اپ فینگت با الگو قفل می‌شود و کاربر می‌تواند اثر انگشت را هم فعال کند. اثر انگشت را خود سیستم‌عامل گوشی بررسی می‌کند و هیچ تصویر یا الگویی از آن به سرور فینگت نمی‌رسد.

قفل فوری هنگام خروج

اپ هر بار که کاربر از آن بیرون برود یا آن را ببندد، دوباره قفل می‌شود؛ اگر گوشی باز روی میز بماند، اپ فینگت باز نمی‌ماند.

کد کوتاه‌عمر و یک‌بارمصرف

کدی که به سایت برمی‌گردد فقط چند دقیقه اعتبار دارد، یک بار قابل استفاده است و بدون کلید API مخصوص سایت شما به هیچ اطلاعاتی تبدیل نمی‌شود.

تأیید مالکیت دامنه

هر سایت پیش از اتصال، مالکیت دامنه‌اش را با گذاشتن یک فایل متنی در ریشه‌ی سایت ثابت می‌کند و هر دامنه فقط به یک حساب تعلق دارد؛ پس سایت جعلی نمی‌تواند به نام شما درخواست ورود بسازد.

هشدار شبکه‌ی متفاوت

وقتی درخواست ورود روی یک گوشی ساخته شده ولی تأیید از شبکه‌ی دیگری می‌آید، اپ پیش از تأیید به کاربر هشدار می‌دهد تا فریب «این لینک را باز کن و تأیید بزن» کارساز نباشد.

جزئیات اطلاعاتی که نگه می‌داریم و با چه کسی به اشتراک می‌گذاریم در صفحه‌ی حریم خصوصی فینگت آمده است. خلاصه‌اش این است: هر سایت فقط کاربرانی را می‌بیند که خودشان با فینگت به آن وصل شده‌اند و کاربر پیش از هر تأیید می‌بیند چه چیزی به سایت داده می‌شود.

راه‌اندازی ورود بدون رمز عبور در سایت، در چهار مرحله

برای اضافه کردن ورود بدون رمز عبور به سایت، لازم نیست زیرساخت احراز هویت را از نو بسازید. کل کار در پنل سرویس‌دهندگان و چند دقیقه تنظیم انجام می‌شود.

  1. ثبت‌نام در پنل سرویس‌دهندگان

    ورود به پنل هم با خود فینگت انجام می‌شود. حساب پنل رایگان است و کارت بانکی نمی‌خواهد.

  2. افزودن سایت و تأیید دامنه

    دامنه را وارد می‌کنید، فایل متنی تأیید را از پنل می‌گیرید و در ریشه‌ی سایت می‌گذارید. بعد از تأیید، کلید API سایت ساخته می‌شود.

  3. تعیین آدرس بازگشت

    آدرسی از سایتتان را که کاربر بعد از تأیید به آن برمی‌گردد (callback) در پنل ثبت می‌کنید.

  4. گذاشتن دکمه‌ی ورود

    در وردپرس و ووکامرس افزونه‌ی فینگت را نصب می‌کنید؛ دکمه خودکار در فرم ورود ووکامرس می‌نشیند و هر جای دیگر را با شورت‌کد یا ابزارک انتخاب می‌کنید. در بقیه‌ی سایت‌ها یک لینک در صفحه‌ی ورود و یک درخواست از سمت سرور کافی است.

افزونه‌ی وردپرس علاوه بر دکمه، کاربرانی را که از قبل با همان شماره‌ی موبایل در سایت حساب دارند به حساب قبلی‌شان وصل می‌کند؛ حساب‌های مدیریتی هیچ‌وقت خودکار وصل نمی‌شوند. شورت‌کد و ابزارک هم دارد تا دکمه را هر جای سایت بگذارید.

اتصال فنی ورود بدون پسورد: یک لینک و یک درخواست API

اگر سایتتان وردپرسی نیست، ورود با فینگت با هر زبان و فریم‌ورکی پیاده می‌شود؛ PHP، Node.js، Python، Go یا هر چیز دیگری که بتواند یک درخواست HTTP بفرستد. دو قطعه‌ی زیر کل منطق کار را نشان می‌دهد.

دکمه‌ی ورود در صفحه‌ی ورود سایت (state را تصادفی بسازید و در نشست کاربر نگه دارید)
<a href="https://finget.ir/auth?client_id=SITE_ID&state=RANDOM_STATE">
  ورود با فینگت
</a>
در آدرس بازگشت: تبدیل code به اطلاعات کاربر، فقط از سمت سرور
curl -X POST https://finget.ir/api/v1/auth/token \
  -H "Authorization: Bearer fg_live_…" \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{"code": "CODE_FROM_CALLBACK"}'

# پاسخ
{ "user": { "id": "fgu_…", "name": "…", "phone": "09…" }, "isNew": true }

شناسه‌ی fgu_ برای هر کاربر در سایت شما ثابت است؛ آن را کنار حساب کاربر ذخیره کنید و دفعه‌ی بعد با همان شناسه پیدایش کنید. فیلد isNew نشان می‌دهد کاربر اولین بار است به سایت شما وصل می‌شود، پس می‌توانید همان لحظه حسابش را بسازید و ثبت‌نام و ورود را یکی کنید. اطلاعات تازه‌ی کاربر را هم هر وقت لازم شد با شناسه‌اش از API می‌گیرید.

state را حتماً هنگام بازگشت با مقداری که در نشست کاربر گذاشته‌اید مقایسه کنید و کلید API را هرگز در کد سمت مرورگر نگذارید. مستندات کامل و نمونه‌کد در پنل، بخش مستندات، آمده است.

ورود بدون رمز در عمل؛ سه سناریوی نمونه

سناریوی نمونه

فروشگاه ووکامرسی با سبدهای رهاشده

مریم یک فروشگاه لوازم آرایشی روی ووکامرس دارد. بیشتر مشتری‌هایش از موبایل خرید می‌کنند و موقع پرداخت، فرم ثبت‌نام و کد پیامکی را نیمه‌کاره رها می‌کردند. با نصب افزونه، دکمه‌ی «ورود با فینگت» در صفحه‌ی ورود و تسویه‌حساب ظاهر شد. مشتری‌ای که اپ را دارد با یک لمس وارد می‌شود، نام و شماره‌اش خودکار در حساب می‌نشیند و وضعیت سفارش هم بعداً به‌صورت اعلان در اپ به دستش می‌رسد.

سناریوی نمونه

سامانه‌ی آموزشی با حساب‌های اشتراکی

یک آموزشگاه آنلاین متوجه شده بود چند نفر با یک رمز وارد یک حساب دوره می‌شوند. ورود بدون رمز عبور این مسیر را بست؛ چون ورود به تأیید روی گوشی صاحب حساب نیاز دارد، دادن رمز به دوستان دیگر معنایی ندارد و هر ورود با شماره‌ی موبایل تأییدشده‌ی همان دانشجو گره خورده است.

سناریوی نمونه

پنل سازمانی که پیامک‌هایش گران شده بود

یک پنل اداری برای هر ورود کارکنان کد پیامکی می‌فرستاد و صبح‌ها، هم‌زمان با ورود همه، پیامک‌ها دیر می‌رسید. با اضافه شدن ورود با QR کد، کارمند پشت کامپیوتر QR را با گوشی اسکن می‌کند و در چند ثانیه وارد است؛ هزینه‌ی پیامک ورود حذف شد و صف تماس‌های «کد نیامد» هم از بین رفت.

اشتباه‌های رایج در پیاده‌سازی احراز هویت بدون رمز

بررسی نکردن state

اگر مقدار state را هنگام بازگشت بررسی نکنید، مهاجم می‌تواند کاربر را با ورود خودش به سایت شما بفرستد. state را تصادفی بسازید، در نشست نگه دارید و بعد از بازگشت مقایسه کنید.

تبدیل کد در مرورگر

درخواست تبدیل code به اطلاعات کاربر باید از سرور شما با کلید API برود. گذاشتن کلید در جاوااسکریپت صفحه یعنی هر کسی بتواند آن را بردارد.

ساختن حساب تازه برای کاربر قدیمی

اگر کاربر از قبل با همان شماره در سایت حساب دارد، او را به حساب قبلی وصل کنید، نه این‌که حساب دوم بسازید. افزونه‌ی وردپرس این کار را خودکار انجام می‌دهد.

حذف ناگهانی روش قبلی

کاربرانی که هنوز اپ را ندارند نباید پشت در بمانند. دکمه‌ی ورود با فینگت را کنار روش فعلی بگذارید و بگذارید کاربران خودشان راه ساده‌تر را انتخاب کنند.

ورود بدون رمز عبور برای کدام سایت‌ها مناسب است؟

بیشتر سایت‌هایی که کاربر در آن‌ها حساب دارد از ورود بدون رمز عبور سود می‌برند، اما سود همه یک‌اندازه نیست. این دو ستون کمک می‌کند ببینید سایت شما کجای ماجراست.

مناسب است اگر

  • فروشگاه اینترنتی دارید و بیشتر خریدها از موبایل انجام می‌شود.
  • هزینه‌ی پیامک کد تأیید ورود برایتان قابل توجه شده است.
  • به شماره‌ی موبایل تأییدشده‌ی کاربر برای سفارش، ارسال یا پشتیبانی نیاز دارید.
  • می‌خواهید بعد از ورود، اعلان سفارش و پیام را مستقیم به اپ کاربر بفرستید.
  • سایتتان وردپرسی است و نمی‌خواهید کد بنویسید.

شاید اولویت نباشد اگر

  • سایت شما حساب کاربری ندارد و فقط محتوا نمایش می‌دهد.
  • کاربرانتان عمدتاً بدون گوشی هوشمند یا بدون اینترنت گوشی کار می‌کنند.
  • به اطلاعاتی بیشتر از نام و شماره‌ی موبایل در لحظه‌ی ورود نیاز دارید؛ فعلاً همین دو مورد به سایت داده می‌شود.

اپ فینگت فعلاً برای اندروید منتشر شده و از صفحه‌ی دانلود اپ فینگت با کافه‌بازار، مایکت یا فایل مستقیم در دسترس است. فهرست بقیه‌ی راهکارها را هم در صفحه‌ی راهکارها می‌بینید.

بعد از ورود چه؟ ارتباط با کاربرانی که بدون رمز وارد شده‌اند

ورود بدون رمز فقط پایان مسیر ورود نیست، شروع یک کانال ارتباطی است. وقتی کاربری با فینگت به سایت شما وصل شد، می‌توانید از پنل یا با API برایش اعلان بفرستید: وضعیت سفارش، یادآوری، هشدار امنیتی یا پیام پشتیبانی. این اعلان‌ها در اپ فینگت روی گوشی کاربر می‌رسند و برخلاف پیامک، بابت هر پیام هزینه‌ای نمی‌دهید.

پیام تبلیغاتی و کد تخفیف فقط برای کسانی فرستاده می‌شود که خودشان اجازه‌ی پیام تبلیغاتی از سایت شما را داده‌اند و هر وقت بخواهند می‌توانند آن را پس بگیرند. هر سایت هم فقط کاربران خودش را می‌بیند؛ نه فهرست کاربران سایت‌های دیگر را و نه اطلاعاتی فراتر از آنچه کاربر تأیید کرده است. شرایط کامل استفاده در قوانین و مقررات فینگت آمده است.

در ووکامرس، افزونه‌ی فینگت بدون هیچ کار اضافه وضعیت سفارش، بازپرداخت و یادداشت فروشنده را به اپ مشتری می‌فرستد. یعنی همان کاربری که بدون رمز و بدون کد پیامکی ثبت‌نام کرده، تا رسیدن بسته هم در جریان می‌ماند.

پرسش‌های متداول درباره ورود بدون رمز عبور

ورود بدون رمز عبور با فینگت برای سایت من هزینه دارد؟

نه. ثبت‌نام در پنل سرویس‌دهندگان، اتصال سایت، ورود و ثبت‌نام نامحدود کاربران و ارسال اعلان رایگان است و کارت بانکی هم نمی‌خواهیم.

کاربری که اپ فینگت ندارد چطور وارد می‌شود؟

دو راه دارد: اپ را نصب کند، با شماره‌ی موبایل ثبت‌نام کند و همان‌جا ورود را تأیید کند، یا از روش ورود فعلی سایت شما استفاده کند. ورود با فینگت جایگزین اجباری روش‌های دیگر نیست.

اگر کاربر گوشی‌اش را گم کند چه می‌شود؟

اپ فینگت با الگو یا اثر انگشت قفل است و هر بار با خروج از اپ دوباره قفل می‌شود؛ پس کسی که گوشی را پیدا کند بدون باز کردن قفل نمی‌تواند ورودی را تأیید کند. کاربر روی گوشی تازه با همان شماره‌ی موبایل دوباره وارد اپ می‌شود.

سایت من چه اطلاعاتی از کاربر می‌گیرد؟

نام، شماره‌ی موبایل تأییدشده و یک شناسه‌ی یکتا که برای آن کاربر در سایت شما ثابت می‌ماند. کاربر پیش از تأیید می‌بیند چه چیزی به سایت داده می‌شود.

ورود با QR کد روی موبایل هم کار می‌کند؟

روی موبایل اسکن لازم نیست. صفحه‌ی ورود تشخیص می‌دهد کاربر با گوشی آمده و به‌جای QR دکمه‌ی باز کردن اپ را نشان می‌دهد؛ تأیید در اپ انجام می‌شود و کاربر به سایت برمی‌گردد.

برای سایت غیروردپرسی باید چه کدی بنویسم؟

یک لینک در صفحه‌ی ورود که به finget.ir/auth می‌رود و در آدرس بازگشت، یک درخواست POST از سمت سرور برای تبدیل کد به اطلاعات کاربر. با هر زبان برنامه‌نویسی قابل پیاده‌سازی است و نمونه‌کد کامل در مستندات پنل هست.

احراز هویت بدون رمز عبور از ورود پیامکی امن‌تر است؟

در ورود پیامکی، کد می‌تواند با فریب از کاربر گرفته شود. در فینگت چیزی برای گفتن یا تایپ کردن وجود ندارد؛ تأیید فقط روی گوشی قفل‌شده‌ی خود کاربر انجام می‌شود، اپ نام سایت را پیش از تأیید نشان می‌دهد و کد بازگشت بدون کلید API سایت بی‌استفاده است.