ورود با رمز یا موبایل؛ تصمیمی که با پنج سؤال ساده گرفته می‌شود

در بحث ورود با رمز یا موبایل، جواب کوتاه این است: اگر سایتتان کاربرانی دارد که هر روز برمی‌گردند، ورود با رمز عبور معمولاً راحت‌تر و ارزان‌تر است. اگر کاربرانتان گاه‌به‌گاه می‌آیند و شماره‌ی تأییدشده برایتان مهم است، ورود با موبایل بهتر جواب می‌دهد. این جمله جواب کوتاه است، ولی تصمیم درست به چند چیز دیگر هم بستگی دارد: هزینه‌ی پیامک، پشتیبانی رمز فراموش‌شده، نوع کاربران و حساسیت اطلاعات. در این صفحه هر دو روش را کنار هم می‌گذاریم، پنج سؤال تصمیم‌گیری می‌دهیم و نشان می‌دهیم چرا لازم نیست فقط یکی را انتخاب کنید.

بروزرسانی: زمان مطالعه حدود ۱۲ دقیقه نوشته‌ی تیم فنی فینگت

ورود با رمز یا موبایل: جواب کوتاه و قاعده‌ی انتخاب

اگر کاربرانتان در ماه چند بار وارد می‌شوند و نشست‌شان زود تمام می‌شود، رمز عبور بهتر است چون پیامک ندارد. اگر کاربرانتان سالی چند بار می‌آیند، رمزشان را فراموش می‌کنند و شماره‌شان به کار شما می‌آید، ورود با موبایل بهتر است. اگر هر دو گروه را دارید، هر دو را بگذارید.

این قاعده را با یک سؤال ساده هم می‌توان گفت: «کاربر من چه چیزی را راحت‌تر به خاطر می‌آورد، یک رمز یا این‌که گوشی‌اش همیشه همراهش است؟» اغلب کاربران گوشی را فراموش نمی‌کنند، ولی رمز را فراموش می‌کنند. برای همین فروشگاه‌های ایرانی به سمت شماره‌ی موبایل رفتند.

چرا یک جواب مطلق وجود ندارد؟

هر روش هزینه‌ای دارد که در جای دیگری پنهان است. رمز عبور از کاربر یک حافظه می‌خواهد و از شما یک صفحه‌ی بازیابی. پیامک از کاربر صبر می‌خواهد و از شما پول و وابستگی به اپراتور. انتخاب یعنی تصمیم بگیرید کدام هزینه برای کسب‌وکار شما قابل تحمل‌تر است.

کدام روش ورود بهتر است؟ آن‌که هزینه‌ی کمتری را به کاربران پرتکرار و هزینه‌ی کمتری را به شما تحمیل کند؛ برای هر سایت این ترکیب فرق می‌کند.

مقایسه‌ی ورود با رمز عبور و ورود با شماره موبایل در یک جدول

معیاررمز عبورکد پیامکیتأیید در اپ فینگت
کار کاربر در هر ورودتایپ نام و رمز، یا استفاده از رمز ذخیره‌شدهوارد کردن شماره، انتظار برای کد، تایپ کدیک تأیید در اپ
اگر کاربر آن را فراموش کندنیاز به بازیابی رمزندارد؛ فقط گوشی لازم استندارد؛ گوشی و اپ لازم است
هزینه‌ی هر ورود برای سایتنزدیک صفرهزینه‌ی یک یا چند پیامکبدون پیامک برای هر ورود
فرم ثبت‌نامبلندتر: رمز و شرط‌هایشکوتاه: یک شماره و یک کدکوتاه: یک دکمه و یک تأیید
وابستگی به اپراتورنداردکاملبه اینترنت گوشی وابسته است نه به پیامک
خطر لو رفتن رمز در سایت دیگرجدینداردندارد
خطر فریب کاربررمز در صفحه‌ی جعلی تایپ می‌شودکد به تماس‌گیرنده فریبکار گفته می‌شودعددی برای گفتن نیست؛ نام سایت پیش از تأیید دیده می‌شود
شماره‌ی تأییدشده‌ی کاربربه‌طور پیش‌فرض نداریدداریددارید
مناسب کاربر خارج از کشوربلهسخت؛ پیامک ایرانی ممکن است نرسدبله، به شرط داشتن اپ و اینترنت

در مقایسه‌ی ورود با رمز یا موبایل، جدول نشان می‌دهد هیچ ستونی در همه‌ی ردیف‌ها بهتر نیست. رمز عبور از نظر هزینه و استقلال از اپراتور برنده است. کد پیامکی در سادگی ثبت‌نام و دانستن شماره‌ی کاربر جلوتر است. تأیید در اپ بین این دو قرار می‌گیرد، ولی به نصب اپ نیاز دارد. برای دیدن جزئیات هر یک، ورود با پیامک و ورود بدون رمز عبور را مرور کنید.

پنج سؤال برای انتخاب بین رمز عبور یا کد پیامکی

جواب این پنج سؤال را با اعداد سایت خودتان بدهید، نه با حدس. هر جا جواب «بله» شد، به سمت روش مربوط بروید.

  1. کاربران چند وقت یک‌بار وارد می‌شوند؟

    اگر روزانه یا هفتگی، رمز عبور یا نشست طولانی بهتر است. اگر ماهانه یا کمتر، کد پیامکی بهتر است، چون رمزی که کسی مدام به آن نیاز ندارد فراموش می‌شود.

  2. پشتیبانی چند تماس برای رمز فراموش‌شده دارد؟

    اگر پشتیبانی بخش بزرگی از وقتش را صرف بازیابی رمز می‌کند، ورود با شماره‌ی موبایل جلوی این هزینه را می‌گیرد.

  3. هزینه‌ی پیامک در برابر درآمد چقدر است؟

    هزینه‌ی پیامک ورود را با فرمول سایت خودتان حساب کنید. اگر درآمد هر ورود کم است، پیامک به‌صرفه نیست. راه محاسبه در هزینه‌ی پیامک سایت آمده است.

  4. به شماره‌ی تأییدشده نیاز دارید؟

    اگر سفارش فیزیکی، پیگیری یا اعلان دارید، بله. اگر فقط ایمیل و محتوا دارید، شاید نه، و رمز عبور کافی است.

  5. حساب‌ها چقدر ارزش دارند؟

    برای حساب‌های حساس مانند مالی یا مدیریتی، فقط یک روش کافی نیست. لایه‌ی دوم، مثل احراز هویت دومرحله‌ای، را کنار روش اصلی بسنجید.

اگر جواب‌ها مخلوط بود، نتیجه معمولاً همین است: هر دو را بگذارید و ببینید کاربران کدام را انتخاب می‌کنند. تصمیم بر اساس رفتار واقعی کاربران، از هر حدسی دقیق‌تر است.

هزینه‌ی واقعی هر روش را چطور حساب کنیم؟

انتخاب بین رمز عبور یا کد پیامکی وقتی دقیق می‌شود که هزینه‌ها را کنار هم بنویسید. این فهرست را با عددهای خودتان پر کنید؛ عدد حدسی یا عدد سایت دیگران گمراه‌کننده است.

  • تعداد ورود ماهانه نه تعداد کاربران؛ تعداد دفعاتی که کسی وارد می‌شود. کاربری که نشستش مرتب منقضی می‌شود، ماهی چند بار حساب می‌شود.
  • هزینه‌ی پیامک تعداد ورود ضرب در تعرفه‌ی پنل خودتان، با احتساب ارسال دوباره‌ی کدهایی که نرسیده‌اند. تعرفه را از قرارداد بخوانید.
  • تماس‌های بازیابی رمز در یک ماه چند نفر به پشتیبانی نوشتند «رمزم را فراموش کردم»؟ هر تماس چند دقیقه از وقت یک نفر را می‌گیرد.
  • کاربرانی که وسط مسیر رفتند از بین کسانی که بازیابی رمز را شروع کردند، چند نفر برنگشتند؟ این‌ها فروشی‌اند که از دست رفته است.
  • هزینه‌ی کنترل سوءاستفاده ورود پیامکی بدون سقف درخواست، هدف ربات‌هاست. رمز عبور هم ممکن است هدف حدس رمز باشد. وقت نگهداری هر دو را بنویسید.

وقتی این پنج عدد کنار هم بنشینند، معمولاً روشن می‌شود کدام روش برای کاربران شما ارزان‌تر است. اگر هزینه‌ی پیامک بالا بود، راه‌های کاهش هزینه‌ی پیامک OTP را بررسی کنید.

ورود با رمز عبور کجا هنوز بهترین انتخاب است؟

با همه‌ی مشکلاتش، رمز عبور هنوز جاهایی خوب کار می‌کند. نباید فقط چون «مد شده» آن را کنار گذاشت.

رمز عبور مناسب است وقتی

  • کاربران هر روز وارد می‌شوند و مرورگرشان رمز را به یاد دارد.
  • بخش بزرگی از کاربران خارج از ایران‌اند و پیامک ایرانی به آن‌ها نمی‌رسد.
  • نمی‌خواهید هزینه‌ی پیامک ورود را بپردازید و نمی‌خواهید به اپراتور وابسته باشید.
  • سایت درون یک سازمان است و ورود از چند دستگاه ثابت انجام می‌شود.

رمز عبور دردسر می‌سازد وقتی

  • مشتریان گاه‌به‌گاه می‌آیند و هر بار باید بازیابی رمز بزنند.
  • فرم ثبت‌نام بلند است و کاربر روی گوشی از تایپ رمز خسته می‌شود.
  • تعداد حساب‌های تکراری و جعلی زیاد است و شماره‌ی واقعی ندارید.
  • پشتیبانی شما برای رمزهای فراموش‌شده وقت زیادی می‌گذارد.

ورود با شماره موبایل کجا بهتر جواب می‌دهد؟

ورود با شماره موبایل برای کاربری که یک بار می‌آید، یک بار خرید می‌کند و دو ماه بعد دوباره می‌آید ساخته شده است. این چهار موقعیت را در نظر بگیرید.

فروشگاه با خرید گاه‌به‌گاه

مشتری ماهی یک بار می‌آید. رمزی که سه ماه پیش ساخته، دیگر در ذهنش نیست؛ ولی شماره‌ی خودش را می‌داند.

ثبت‌نام از گوشی

تایپ رمز با شرط‌های «حرف بزرگ و عدد و علامت» روی گوشی آزاردهنده است. یک شماره و یک کد کوتاه‌تر است.

نیاز به پیگیری سفارش

اگر قرار است به مشتری پیام وضعیت بفرستید یا پیک زنگ بزند، شماره باید تأییدشده باشد. تأیید با کد این کار را هم‌زمان انجام می‌دهد.

جلوگیری از حساب چندگانه

وقتی هر شماره فقط یک حساب دارد، سوءاستفاده از تخفیف و حساب‌سازی انبوه سخت‌تر می‌شود. جلوگیری از ثبت‌نام جعلی همین بحث را بازتر می‌کند.

اشتباه‌هایی که انتخاب بین ورود با رمز و پیامک را کج می‌کند

بیشتر تصمیم‌های بد از دلایل بد می‌آید، نه از ندانستن. این پنج دلیل غلط را کنار بگذارید.

«همه‌جا همین است»

همه‌ی سایت‌ها با شما یک کاربر ندارند. فروشگاهی که مشتری روزانه دارد با فروشگاهی که مشتری فصلی دارد فرق می‌کند.

فقط به هزینه‌ی مستقیم نگاه کردن

رمز ظاهراً رایگان است، ولی هزینه‌ی پشتیبانی و رهاشدن بازیابی را دارد. پیامک گران به نظر می‌رسد، ولی ممکن است ثبت‌نام را بیشتر کند. هر دو سمت را بسنجید.

فکر کردن به امنیت مطلق

هیچ‌کدام کامل نیست. رمز می‌تواند لو برود و کد پیامکی با فریب کاربر گرفته شود. راه درست بررسی ریسک‌هاست، نه اعتماد کامل به یک روش.

حذف ناگهانی روش قبلی

اگر ناگهان رمز را برمی‌دارید، کاربران قدیمی گیج می‌شوند. اول روش تازه را کنار روش قبلی بگذارید.

ندیدن کاربران خارج از ایران

کاربری که در خارج است ممکن است پیامک ایرانی دریافت نکند. اگر چنین مخاطبی دارید، رمز یا روش مستقل از پیامک را حتماً نگه دارید.

دو روش را کنار هم بگذاریم؛ طراحی ورود ترکیبی

در انتخاب ورود با رمز یا موبایل، برای بیشتر سایت‌ها بهترین جواب این است که هر دو را داشته باشید و فرم طوری طراحی شود که کاربر گیج نشود. چند قاعده ساده کمک می‌کند.

  • یک خانه‌ی اول: «شماره موبایل یا ایمیل». سایت از روی نوع ورودی حدس می‌زند کاربر کدام را می‌خواهد.
  • روش پیش‌فرض را بر اساس رفتار بیشتر کاربران انتخاب کنید، ولی دیگری را یک کلیک دورتر بگذارید.
  • اگر کاربری رمز دارد، رمز را اول بخواهید و «ورود با کد پیامکی» را زیر آن بگذارید. این کار پیامک را فقط برای کسانی خرج می‌کند که رمز را فراموش کرده‌اند.
  • روش‌ها باید به یک حساب برسند. اگر کاربر هم با رمز و هم با شماره بیاید، دو حساب نشود. برای این کار، شماره‌ی هر حساب را یکتا نگه دارید.

گذار از رمز به شماره بدون ناراحت کردن کاربران

اگر امروز فقط رمز دارید، سه فاز کافی است. در فاز اول ورود با شماره را کنار فرم فعلی بگذارید. در فاز دوم، پس از ورود با رمز، از کاربر بخواهید شماره‌اش را تأیید کند. در فاز سوم، آمار را ببینید. اگر اکثریت روش تازه را انتخاب کردند، رمز را به یک لینک کوچک تبدیل کنید و اگر نکردند، همان وضعیت را نگه دارید. برای طراحی فرم، ورود با شماره موبایل در وب‌سایت جزئیات بیشتری دارد.

نشانه‌هایی که یعنی وقت عوض کردن روش ورود است

تصمیم امروز درباره‌ی ورود با رمز یا موبایل دائمی نیست. این نشانه‌ها می‌گویند لاگین با رمز یا شماره موبایل فعلی دیگر به کار سایت شما نمی‌خورد و باید دوباره بسنجید.

تماس‌های رمز فراموش‌شده زیاد شده

اگر بخش زیادی از پیام‌های پشتیبانی درباره‌ی رمز است، ورود با شماره‌ی موبایل را کنار رمز بگذارید.

صورت‌حساب پیامک بالا رفته

اگر پیامک ورود به یکی از خرج‌های اصلی تبدیل شده، نشست را طولانی‌تر کنید یا روشی بدون پیامک هر ورود اضافه کنید.

شکایت از نرسیدن کد

وقتی کاربران مرتب می‌گویند کد نمی‌رسد، دیگر فقط یک خرابی نیست؛ ورود شما به شبکه‌ی اپراتور وابسته شده است.

حساب‌های جعلی زیاد

اگر ثبت‌نام با ایمیل الکی پر از حساب بی‌صاحب شده، تأیید شماره راه حل است.

سناریوی نمونه: سه سایت و سه انتخاب متفاوت

سناریوی نمونه

سامانه‌ی حسابداری داخلی یک شرکت

فرض کنید کارمندان هر روز و چند بار وارد پنل می‌شوند، از دو یا سه دستگاه ثابت. رمز عبور با نشست بلند اینجا راحت‌ترین و ارزان‌ترین است. اضافه کردن کد پیامکی فقط هنگام ورود از دستگاه جدید، لایه‌ی دوم مناسبی می‌سازد.

سناریوی نمونه

فروشگاه آنلاین لوازم خانگی

فرض کنید مشتری‌ها سالی دو سه بار خرید می‌کنند و بیشتر از گوشی می‌آیند. ورود با شماره‌ی موبایل کم‌خرج‌ترین راه برای فرم ثبت‌نام کوتاه و شماره‌ی تأییدشده برای پیگیری سفارش است. رمز عبور برای این سایت بیشتر بار اضافه است تا فایده.

سناریوی نمونه

سایت آموزشی با دانشجویان داخل و خارج

فرض کنید بخشی از دانشجویان خارج از ایران‌اند. صاحب سایت هر دو روش را نگه می‌دارد و بررسی می‌کند چه کسی کدام را می‌زند. در خارج از کشور رمز، در داخل شماره انتخاب می‌شود. هیچ‌کدام کنار گذاشته نمی‌شود.

راه سوم: ورود با تأیید در اپ، نه رمز و نه پیامک هر ورود

اگر رمز را به‌خاطر فراموشی و پیامک را به‌خاطر هزینه دوست ندارید، گزینه‌ی سومی هم هست. در فینگت کاربر یک بار شماره‌اش را هنگام ثبت‌نام در اپ با کد تأیید می‌کند. بعد در سایت شما روی «ورود با فینگت» می‌زند، با اسکن QR یا باز کردن اپ ورود را تأیید می‌کند و سایت شما نام، شماره‌ی تأییدشده و شناسه‌ی ثابت کاربر را می‌گیرد.

نکته‌ی مهم این است که این فقط یک روش دیگر کنار رمز و پیامک است، نه جایگزین اجباری. دکمه‌ی فینگت کنار فرم فعلی قرار می‌گیرد. کاربرانی که اپ دارند ورود بی‌پیامک را برمی‌گزینند و بقیه همان روش قبلی را ادامه می‌دهند. اپ با الگو قفل می‌شود، اثر انگشت اختیاری است و هر بار که کاربر از اپ بیرون برود دوباره قفل می‌شود.

هزینه و محدودیت‌ها

ثبت‌نام در پنل، اتصال سایت و ورودهای نامحدود رایگان است. فینگت پیامک نمی‌فرستد و پنل پیامکی نیست. اپ فعلاً فقط برای اندروید منتشر شده و از صفحه‌ی دانلود در دسترس است؛ پس کاربران بدون آن اپ باید راه دیگری داشته باشند. برای دیدن گزینه‌های دیگر جایگزین پیامک، جایگزین پیامک برای ورود را مرور کنید.

پرسش‌های متداول درباره ورود با رمز یا موبایل

ورود با رمز یا موبایل: کدام امن‌تر است؟

هیچ‌کدام مطلقاً امن‌تر نیست. رمز عبور با لو رفتن یا رمز تکراری در خطر است و کد پیامکی با فریب کاربر یا تعویض سیم‌کارت. برای حساب‌های حساس، دو لایه‌ی مستقل را کنار هم بگذارید.

می‌شود هر دو روش را روی یک سایت داشت؟

بله، و برای بیشتر سایت‌ها توصیه می‌شود. فقط باید هر دو روش به یک حساب برسند تا کاربر دو حساب نداشته باشد؛ معمولاً شماره‌ی یکتا همین کار را می‌کند.

پیامک هر ورود برای سایت پرهزینه است؟

بستگی به تعداد ورود و تعرفه‌ی پنل شما دارد. تعداد ورود ماهانه، میانگین پیامک برای هر ورود و تعرفه را ضرب کنید. برای کاربران پرتکرار با نشست طولانی، هزینه کم می‌شود.

اگر کاربر رمزش را فراموش کند چه می‌شود؟

در ورود با رمز، باید بازیابی رمز با پیامک یا ایمیل داشته باشید. در ورود با شماره‌ی موبایل چنین مرحله‌ای لازم نیست، چون چیزی برای فراموشی وجود ندارد.

ورود با شماره موبایل برای کاربران خارج از ایران مناسب است؟

همیشه نه. پیامک ایرانی ممکن است برای شماره‌ها یا سیم‌کارت‌های خارج از کشور نرسد. برای مخاطب بین‌المللی، رمز یا روشی مستقل از پیامک را هم نگه دارید.

از کدام شروع کنم اگر سایتم تازه است؟

ورود با شماره‌ی موبایل معمولاً برای شروع کوتاه‌ترین فرم و شماره‌ی تأییدشده را می‌دهد. اگر کاربران شما ورودهای پرتکرار دارند، بعداً رمز یا نشست بلند را هم اضافه کنید.

فینگت جای رمز و پیامک را می‌گیرد؟

جایگزین اجباری نیست؛ یک روش سوم است. کاربر با تأیید در اپ وارد می‌شود و سایت شماره‌ی تأییدشده را می‌گیرد. فینگت پیامک نمی‌فرستد، بنابراین بهتر است کنار روش فعلی بماند.