افزودن ورود با پیامک به سایت؛ از معماری تا نمونه کد سمت سرور

افزودن ورود با پیامک به سایت از سه تکه ساخته می‌شود: یک فرم دو مرحله‌ای (شماره، بعد کد)، دو آدرس در سرور که کد را بسازند و بررسی کنند، و یک اتصال به پنل پیامکی که کد را برای کاربر بفرستد. کار سختی نیست، ولی جزئیاتش را زیاد اشتباه می‌کنند. این راهنما ترتیب کارها را نشان می‌دهد، هر تصمیم را توضیح می‌دهد، یک نمونه کد کوتاه و مستقل از زبان می‌دهد و آخرش می‌گوید اگر نخواهید همه‌ی این بخش‌ها را خودتان نگه دارید، چه راه دیگری هست.

بروزرسانی: زمان مطالعه حدود ۱۲ دقیقه نوشته‌ی تیم فنی فینگت

افزودن ورود با پیامک به سایت از چه بخش‌هایی ساخته می‌شود؟

هر ورود پیامکی چهار بخش دارد، پس افزودن ورود با پیامک به سایت یعنی ساختن همین چهار بخش: فرم در مرورگر، سرور سایت شما، پنل پیامکی و جدول کاربران. فرم شماره را می‌گیرد. سرور کد می‌سازد و از پنل می‌خواهد آن را بفرستد. کاربر کد را تایپ می‌کند و سرور اگر درست بود، او را وارد می‌کند.

نکته‌ی مهم این است که کد هیچ‌وقت نباید در مرورگر ساخته یا بررسی شود. مرورگر دست کاربر است و کاربر می‌تواند هر چیزی را در آن دستکاری کند. اگر بررسی کد در جاوااسکریپت صفحه باشد، هر کسی با باز کردن ابزار توسعه‌دهنده بدون کد وارد می‌شود. سرور تنها جایی است که می‌توان به آن اعتماد کرد.

نقش هر بخش به زبان ساده

  • فرم: دو صفحه یا دو گام، یکی برای شماره و یکی برای کد. فقط ظاهر و شمارش معکوس دست آن است.
  • سرور: کد را می‌سازد، نگه می‌دارد، تعداد درخواست‌ها را می‌شمارد و ورود را ثبت می‌کند.
  • پنل پیامکی: متن را به شبکه‌ی اپراتور می‌دهد. شما با یک کلید یا نام کاربری به آن وصل می‌شوید.
  • جدول کاربران: هر شماره یک ردیف دارد. اگر ردیف نبود، همان لحظه‌ی ورود ساخته می‌شود.

هر چه با اعتماد و امنیت سروکار دارد، یعنی ساخت کد، شمارش تلاش‌ها و صدور نشست، باید در سرور باشد؛ فرم فقط یک پنجره است.

پیش از شروع: چهار تصمیمی که کار را ساده‌تر می‌کند

اگر این چهار تصمیم از اول روشن باشد، کدنویسی کوتاه می‌شود و بعداً مجبور نیستید جدول‌ها را عوض کنید.

کدام پنل پیامکی؟

پنلی که وب‌سرویس مستند و ارسال با الگو دارد. اگر نمی‌دانید چه چیزی را مقایسه کنید، راهنمای انتخاب بهترین پنل پیامکی معیارها را گفته است.

شماره چگونه ذخیره شود؟

یک قالب واحد انتخاب کنید، مثلاً ۱۱ رقم با صفر اول، و همه‌ی ورودی‌ها را قبل از ذخیره به آن تبدیل کنید.

حساب جدید چه زمانی ساخته شود؟

فقط بعد از درست بودن کد. تا آن لحظه هیچ ردیفی به اسم کاربر نسازید.

نشست ورود چقدر بماند؟

هر چه نشست بلندتر باشد، کاربر کمتر کد می‌خواهد و شما پیامک کمتری می‌فرستید. طول مناسب به حساسیت سایت بستگی دارد.

مراحل راه‌اندازی ورود با کد تایید روی سایت

ترتیب زیر برای هر زبان و چارچوبی جواب می‌دهد. اگر سایتتان را با PHP یا Node می‌نویسید، دو راهنمای ورود با OTP در PHP و ورود با OTP در Node.js همین مراحل را با کد کامل‌تر نشان داده‌اند.

  1. حساب پنل پیامکی و الگو

    در پنل ثبت‌نام کنید، یک الگوی خدماتی برای کد تایید بسازید و منتظر تأیید آن بمانید. الگو متنی ثابت است که فقط جای کد در آن خالی است.

  2. کلید دسترسی را امن نگه دارید

    کلید وب‌سرویس را در متغیر محیطی یا فایل تنظیمات سرور بگذارید، نه در کد صفحه و نه در مخزن کد عمومی.

  3. جدول کد موقت

    جدولی (یا حافظه‌ی موقتی مثل Redis) بسازید که شماره، چکیده‌ی کد، زمان انقضا و شمارنده‌ی تلاش اشتباه را نگه دارد.

  4. آدرس درخواست کد

    شماره را یکدست کنید، سقف درخواست را بسنجید، کد بسازید، ذخیره کنید و به پنل بدهید. جواب به مرورگر فقط «ارسال شد» است، نه خود کد.

  5. آدرس بررسی کد

    کد را با نسخه‌ی ذخیره‌شده مقایسه کنید. اگر درست بود، کد را حذف کنید، کاربر را پیدا یا بسازید و نشست صادر کنید.

  6. فرم دو گامی

    در گام اول شماره و در گام دوم کد را بگیرید. گام دوم شمارش معکوس و لینک اصلاح شماره دارد.

  7. ثبت رویدادها

    هر درخواست و هر نتیجه را با زمان بنویسید. وقتی کاربری می‌گوید کد نیامده، همین ثبت‌ها به شما می‌گویند مشکل از سایت است یا از شبکه.

  8. آزمایش با شماره‌های واقعی

    با دو اپراتور مختلف و یک شماره‌ی ناصحیح آزمایش کنید. به‌خصوص رفتار سایت را در حالت خطای پنل ببینید.

پس از این هشت قدم، افزودن ورود با پیامک به سایت از نظر فنی تمام شده است. ولی کار هنوز نمونه‌ی آزمایشی است؛ بخش‌های بعدی، یعنی نمونه کد و فهرست اشتباه‌ها، همان چیزی است که آن را به یک ورود قابل اتکا می‌رساند.

اضافه کردن لاگین پیامکی بدون خطر؛ راه‌اندازی تدریجی

اضافه کردن لاگین پیامکی به سایتی که از قبل کاربر دارد، با یک کلید ساده روشن نمی‌شود. اگر یک‌باره همه‌چیز را عوض کنید و ایرادی در ارسال باشد، همه‌ی کاربران را هم‌زمان از دست می‌دهید. یک برنامه‌ی چهارمرحله‌ای ریسک را کم می‌کند.

  1. روز اول

    آزمایش داخلی

    فقط تیم خودتان با شماره‌های مختلف وارد شود. زمان رسیدن پیامک را روی دو اپراتور بنویسید و پیام‌های خطا را بخوانید.

  2. هفته‌ی اول

    نمایش برای بخشی از کاربران

    اگر ابزار آزمایش گروهی دارید، گزینه‌ی تازه را فقط برای بخشی از بازدیدکنندگان نشان دهید. در غیر این صورت آن را کنار فرم قدیمی بگذارید و ببینید چه کسانی می‌زنند.

  3. هفته‌ی دوم

    اتصال حساب‌های قدیمی

    کاربری که قبلاً با ایمیل عضو بوده و حالا با شماره آمده، نباید حساب دوم بگیرد. اگر شماره‌اش در پرونده‌ی قبلی هست، به همان حساب وصل شود؛ اگر نیست، پس از ورود با روش قدیمی شماره را تأیید کند.

  4. ماه اول

    بازبینی عددها

    تعداد پیامک ارسالی، درصد ورودهای موفق و تعداد شکایت‌های «کد نیامد» را کنار هم بگذارید. با همین سه عدد می‌فهمید ورود تازه جواب داده یا باید اصلاح شود.

اگر در این مدت متوجه شدید بخش بزرگی از پیامک‌ها بی‌حاصل است، سقف درخواست را سخت‌تر کنید. اگر کاربران زیادی کد را دیر می‌گیرند، به پنل و نوع خط ارسال نگاه کنید.

نمونه کد سمت سرور برای پیاده‌سازی لاگین با موبایل

قطعه‌ی زیر شبه‌کدی با ظاهر جاوااسکریپت است و فقط ترتیب درست کارها را نشان می‌دهد. نام تابع‌ها فرضی‌اند؛ آن‌ها را با ابزارهای زبان و چارچوب خودتان جایگزین کنید. وب‌سرویس پنل شما شکل دیگری دارد و باید از مستندات همان پنل بخوانید.

دو آدرس: درخواست کد و تأیید کد
// ---- ۱) POST /auth/sms/request  بدنه: { phone }
async function requestCode(req, res) {
  const phone = normalizePhone(req.body.phone)       // ۰۹۱۲… / +۹۸۹۱۲… / ارقام فارسی → یک قالب
  if (!isValidMobile(phone)) return res.status(400).json({ error: 'شماره معتبر نیست' })

  // سقف درخواست: برای هر شماره و هر IP
  if (await tooManyRequests(phone, req.ip)) return res.status(429).json({ error: 'کمی بعد دوباره تلاش کنید' })

  const code = randomDigits(6)                       // با مولد تصادفی امن، نه Math.random
  await saveCode({ phone, hash: hash(code), expiresAt: Date.now() + 3 * 60_000, attempts: 0 })
  await smsPanel.sendByTemplate(phone, 'login-code', { code })   // نام الگو را از پنل خودتان بگیرید

  res.json({ ok: true })                             // خود کد هرگز در پاسخ نمی‌آید
}

// ---- ۲) POST /auth/sms/verify  بدنه: { phone, code }
async function verifyCode(req, res) {
  const phone = normalizePhone(req.body.phone)
  const row = await loadCode(phone)

  if (!row || row.expiresAt < Date.now()) return res.status(400).json({ error: 'کد منقضی شده است' })
  if (row.attempts >= 5) { await deleteCode(phone); return res.status(429).json({ error: 'تلاش بیش از حد' }) }
  if (!safeEqual(hash(req.body.code), row.hash)) { await addAttempt(phone); return res.status(400).json({ error: 'کد درست نیست' }) }

  await deleteCode(phone)                            // یک‌بارمصرف
  const user = (await findUserByPhone(phone)) || (await createUser({ phone }))   // ثبت‌نام و ورود یکی
  await startSession(res, user.id)                   // کوکی نشست با HttpOnly و Secure
  res.json({ ok: true })
}

سه جزئیات این کد را از یک نمونه‌ی ساده جدا می‌کند. اول، پاسخ درخواست هرگز کد را برنمی‌گرداند. دوم، شمارنده‌ی تلاش اشتباه وجود دارد. سوم، کاربر جدید فقط بعد از رسیدن به آخرین خط ساخته می‌شود. اگر بخواهید درباره‌ی خود رمز یک‌بارمصرف و ساختار درست آن بیشتر بدانید، راهنمای OTP را ببینید.

ساخت فرم ورود با شماره؛ چک‌لیست بخش مرورگر

سمت مرورگر کار کمی دارید، اما همین کار کم تجربه‌ی کاربر را می‌سازد. این موارد را روی گوشی واقعی امتحان کنید، نه فقط روی مانیتور.

  • دو گام روی یک صفحه گام دوم را بدون بارگذاری مجدد صفحه نشان دهید تا کاربر حس نکند فرم از دست رفته است.
  • فوکوس خودکار بعد از نمایش گام دوم، نشانگر باید روی خانه‌ی کد باشد. نباید کاربر دوباره روی آن بزند.
  • خانه‌ی کد با چند ویژگی نوع ورودی را عددی کنید و ویژگی تکمیل خودکار کد یک‌بارمصرف را بگذارید تا گوشی کد رسیده را پیشنهاد دهد.
  • ارقام فارسی اگر کاربر کد را با ارقام فارسی تایپ کرد، سرور آن را به لاتین برگرداند و خطا ندهد.
  • دکمه‌ی ارسال دوباره تا پایان شمارش معکوس غیرفعال بماند. کلیک پشت‌سرهم بی‌دلیل پیامک می‌سازد.
  • اصلاح شماره لینک «شماره اشتباه است» در گام دوم بگذارید و شماره‌ی واردشده را در متن نشان دهید.
  • پیام خطای روشن به‌جای «خطا» بنویسید «کد منقضی شده است؛ کد تازه بخواهید».

اتصال سایت به پنل پیامکی؛ نکته‌های ارسال و هزینه

برای افزودن ورود با پیامک به سایت، اتصال سایت به پنل پیامکی معمولاً با یک درخواست HTTP انجام می‌شود که کلید شما، شماره‌ی گیرنده و نام الگو را می‌برد. تمام پنل‌ها این را دارند، ولی جزئیاتشان فرق می‌کند. پیش از نوشتن کد، دو چیز را از پنل بپرسید: ارسال با الگو چطور کار می‌کند، و اگر پنل جواب ندهد چه خطایی برمی‌گرداند.

رفتار درست وقتی پنل خطا می‌دهد

پنل ممکن است زمانی کند شود یا اعتبار شما تمام شود. در این حالت به کاربر نگویید «کد فرستاده شد». یک پیام صادقانه بدهید و خطا را برای خودتان ثبت کنید. بهتر است اعتبار باقی‌مانده‌ی پنل را هم زیر نظر بگیرید و وقتی از حدی پایین‌تر رفت، به خودتان هشدار برسد.

هزینه را از اول حساب کنید

هزینه‌ی هر ورود برابر است با تعداد پیامک‌های لازم ضرب در تعرفه‌ی پنل شما. تعرفه را از قرارداد خودتان بخوانید و عدد حدسی ننویسید. متن کوتاه یک بخش حساب می‌شود و متن بلند چند بخش. توضیح بیشتر درباره‌ی ارسال از راه برنامه‌نویسی در راهنمای وب‌سرویس پیامک آمده است و راه‌های کم کردن مصرف را کاهش هزینه‌ی پیامک OTP جمع کرده است.

اشتباه‌هایی که ورود پیامکی تازه‌ساز را خراب می‌کند

بیشتر مشکل‌ها بعد از انتشار دیده می‌شوند، یعنی وقتی ترافیک واقعی می‌آید. این پنج مورد را از همین حالا بررسی کنید.

بدون سقف درخواست

ربات‌ها فرم را پیدا می‌کنند و برای هزاران شماره کد می‌خواهند. هزینه‌ی این پیامک‌ها از جیب شما می‌رود. دلایل و راه مقابله را در پیامک‌بمبینگ ببینید.

ساخت کد با تابع تصادفی معمولی

تابع‌هایی که برای امنیت طراحی نشده‌اند، قابل حدس‌اند. همیشه مولد تصادفی امن زبان را استفاده کنید.

نشان دادن وجود یا نبود حساب

پیامی مثل «این شماره عضو نیست» به غریبه‌ها می‌گوید چه کسی مشتری شماست. جواب یکسان بدهید.

فراموش کردن انقضای کد قدیمی

وقتی کد تازه می‌سازید، کد قبلی همان شماره باید باطل شود. در غیر این صورت چند کد هم‌زمان معتبر می‌مانند.

نداشتن راه پشتیبان

گاهی پیامک نمی‌رسد. اگر کاربر راه دیگری ندارد، از سایت می‌رود. علت‌های رایج را در کد تایید نمی‌آید مرور کرده‌ایم.

سناریوی نمونه: افزودن ورود پیامکی به یک فروشگاه کوچک

سناریوی نمونه

فروشگاه لوازم آشپزخانه با سایت اختصاصی

فرض کنید فروشگاهی سایتش را با یک چارچوب سبک نوشته و تا امروز ورود با ایمیل و رمز دارد. برای افزودن ورود با پیامک به سایت، برنامه‌نویس در یک هفته دو آدرس تازه می‌نویسد، الگوی پیامک را در پنل ثبت می‌کند و فرم را دو گامی می‌کند. روش قدیمی را برنمی‌دارد و کنار آن می‌گذارد. در هفته‌ی اول به‌جای حذف، فقط تعداد ورودهای هر روش را می‌شمارد. اگر بیشتر کاربران روش تازه را برگزینند، فرم قدیمی را کم‌کم کوچک می‌کند. این رفتار از خطر ناراحت کردن مشتریان قدیمی جلوگیری می‌کند.

سناریوی نمونه

سایت رزرو با بار شبانه

فرض کنید سایت رزروی هر شب پیش از تعطیلات پر از درخواست می‌شود. تیم قبل از آن سقف درخواست هر IP را کم می‌کند، پیام «کد فرستاده شد» را با شمارش معکوس نشان می‌دهد و اعتبار پنل را با هشدار ساده زیر نظر می‌گیرد. هدف این است که شلوغی به صف‌های پیامکی بی‌دلیل و درخواست تکراری تبدیل نشود.

اگر نمی‌خواهید خودتان نگهش دارید: دو راه آماده

افزودن ورود با پیامک به سایت کار یک هفته است، ولی نگهداری‌اش دائمی است: تغییر پنل، اضافه شدن اپراتور، حمله‌ی ربات‌ها، شکایت‌های «کد نیامد». اگر سایتتان وردپرسی است، افزونه این بار را برمی‌دارد؛ ورود با موبایل در وردپرس انتخاب‌ها را مرور کرده است.

راه دوم این است که برای ورود اصلاً به پیامک تکیه نکنید. با فینگت، کاربر یک بار شماره‌اش را هنگام ثبت‌نام در اپ تأیید می‌کند. بعد از آن، در سایت شما روی «ورود با فینگت» می‌زند، پشت کامپیوتر QR را اسکن می‌کند یا روی گوشی اپ را باز می‌کند و ورود را تأیید می‌کند. سایت شما نام، شماره‌ی موبایل تأییدشده و یک شناسه‌ی ثابت کاربر را می‌گیرد، بی‌آن‌که پیامکی برای آن ورود فرستاده شود.

کار سمت سایت شما

  • ثبت‌نام رایگان در پنل سرویس‌دهندگان و اضافه کردن سایت.
  • اثبات مالکیت دامنه. افزونه‌ی وردپرس خودش این را جواب می‌دهد؛ در سایت‌های دیگر یک فایل متنی در ریشه‌ی سایت می‌گذارید.
  • ثبت آدرس بازگشت و برداشتن کلید API.
  • یک لینک به صفحه‌ی ورود فینگت و یک درخواست سمت سرور که کد کوتاه‌عمر بازگشتی را به اطلاعات کاربر تبدیل می‌کند.

ثبت‌نام در پنل، اتصال سایت و ورودهای نامحدود رایگان است. فینگت پنل پیامکی نیست؛ پیامک نمی‌فرستد و ورود را بدون پیامک انجام می‌دهد. پس بهترین چیدمان معمولاً این است که ورود پیامکی کنار آن بماند تا کاربرانی که اپ ندارند هم وارد شوند. اپ فعلاً برای اندروید است و از صفحه‌ی دانلود نصب می‌شود. برای تصمیم‌گیری بین روش‌ها، جایگزین پیامک برای ورود را ببینید.

پرسش‌های متداول درباره افزودن ورود با پیامک به سایت

افزودن ورود با پیامک به سایت چقدر زمان می‌برد؟

برای برنامه‌نویسی که پنل پیامکی را آماده دارد، نسخه‌ی اولیه یک تا دو روز است. آزمایش با اپراتورهای مختلف، سقف درخواست و پیام‌های خطا معمولاً به همین اندازه وقت می‌خواهد.

کد تایید را در مرورگر بررسی کنم یا در سرور؟

فقط در سرور. هر چیزی که در مرورگر باشد قابل دستکاری است. مرورگر فقط شماره و کد را می‌فرستد و جواب «درست» یا «نادرست» را نشان می‌دهد.

کد را در پایگاه داده چطور نگه دارم؟

بهتر است چکیده‌ی هش‌شده‌ی آن را همراه شماره، زمان انقضا و شمارنده‌ی تلاش نگه دارید و بعد از استفاده یا انقضا حذفش کنید. کد را در لاگ ننویسید.

برای هر کاربر چند پیامک در روز مجاز کنم؟

عدد ثابتی وجود ندارد. سقف را از رفتار کاربران خودتان بسنجید. معمولاً چند درخواست در ساعت برای هر شماره و سقفی جدا برای هر IP کافی است و ارسال مجدد باید فاصله‌ی زمانی داشته باشد.

اگر شماره‌ی کاربر جدید بود، حساب چطور ساخته شود؟

بعد از تأیید درست کد و در همان درخواست. تا پیش از تأیید کد هیچ ردیف کاربری نسازید تا شماره‌های ساختگی جدول شما را پر نکنند.

برای سایت وردپرسی هم باید کد بنویسم؟

لازم نیست. افزونه‌های ورود با موبایل و افزونه‌ی فینگت همین کار را آماده انجام می‌دهند. اگر از فینگت استفاده کنید، دکمه خودکار در فرم ورود ووکامرس می‌آید و جاهای دیگر با شورت‌کد یا ابزارک.

فینگت می‌تواند جای پنل پیامکی را بگیرد؟

خیر. فینگت پیامک نمی‌فرستد و پنل پیامکی نیست. فقط ورود و ثبت‌نام را با تأیید در اپ انجام می‌دهد تا پیامکِ هر ورود لازم نباشد.