کاهش هزینه فروشگاه اینترنتی؛ هزینه‌ها را دسته‌بندی کنید، بعد کم کنید

کاهش هزینه فروشگاه اینترنتی با «کم خرج کردن» یکی نیست. فروشگاهی که تبلیغ را قطع می‌کند و مشتری تازه نمی‌گیرد، هزینه‌اش را کم نکرده؛ فقط فروشش را کم کرده است. راه درست این است که هر ردیف خرج را به مشتری و سفارش ببندید و ببینید کجا پول بدون نتیجه می‌رود: سفارش لغوشده، مرجوعی، تماس‌های تکراری پشتیبانی، پیام‌هایی که کسی نمی‌خواند و مشتری‌ای که یک بار می‌خرد و دیگر برنمی‌گردد. این راهنما هشت ردیف رایج را جدا می‌کند و برای هر کدام روش سنجش و اصلاح می‌دهد.

بروزرسانی: زمان مطالعه حدود ۱۲ دقیقه نوشته‌ی تیم فنی فینگت

کاهش هزینه فروشگاه اینترنتی از کجا شروع می‌شود؟

کاهش هزینه فروشگاه اینترنتی با یک پرسش شروع می‌شود: پول من دقیقاً به کجا می‌رود؟ بیشتر صاحبان فروشگاه جواب را فقط برای چند ردیف بزرگ می‌دانند، مثل اجاره‌ی انبار، حقوق و تبلیغ. ردیف‌های کوچک‌تر، مثل کارمزد درگاه، هزینه‌ی بسته‌بندی دوباره، ساعت‌های پشتیبانی و پیامک، جدا حساب نمی‌شوند و در مجموع عدد قابل‌توجهی می‌سازند.

پیش از هر اصلاح، یک دفتر ساده بسازید. برای هر ردیف سه ستون بگذارید: مبلغ ماه، تعداد سفارش یا مشتری که این ردیف به آن‌ها خدمت کرده و هزینه‌ی هر واحد. تقسیم مبلغ بر سفارش، رقمی می‌دهد که مقایسه‌اش با ماه قبل معنی دارد. اگر فروش دو برابر شد و هزینه‌ی پشتیبانی هم دو برابر شد، مشکلی نیست؛ اگر فروش ثابت ماند و پشتیبانی بالا رفت، باید دنبال علت بگردید.

دو نوع هزینه را جدا کنید

  • هزینه‌ی ثابت: اجاره، حقوق، اشتراک ابزارها و هاستینگ. با تعداد سفارش عوض نمی‌شود و کاهشش معمولاً نیاز به تصمیم ساختاری دارد.
  • هزینه‌ی متغیر: کارمزد پرداخت، بسته‌بندی، ارسال، پیامک، تماس پشتیبانی و مرجوعی. با هر سفارش بالا می‌رود و اصلاح فرآیند مستقیم روی آن اثر می‌گذارد.

برای فروشگاهی که تازه رشد می‌کند، هزینه‌های متغیر جای بیشتری برای صرفه‌جویی دارند، چون هر اصلاح کوچک در هر سفارش تکرار می‌شود. اگر هنوز نمی‌دانید فروش از کجا می‌آید و چرا بخشی از بازدیدکننده‌ها نمی‌خرند، راهنمای نرخ تبدیل فروشگاه را کنار این دفتر بخوانید؛ بالا بردن نرخ تبدیل خودش هزینه‌ی هر سفارش را پایین می‌آورد.

قبل از حذف یک خرج بپرسید: این خرج به چه نتیجه‌ای وصل بود و آن نتیجه بدون خرج هم می‌آید؟

هشت ردیف اصلی هزینه‌های فروشگاه اینترنتی

ردیف هزینهنشانه‌ی هدررفتاصلاح اولیهچیزی که باید اندازه بگیرید
جذب مشتری تازهتبلیغ بدون ثبت منبع سفارشقطع کانال‌هایی که سفارش ثبت‌شده ندارندهزینه‌ی هر مشتری جدید به تفکیک کانال
سفارش لغوشده و ناموفقسبدهای رهاشده و پرداخت نیمه‌کارهساده کردن تسویه و یادآوری به‌موقعدرصد سفارش‌های ثبت‌شده که نهایی نمی‌شوند
مرجوعی و تعویضتوضیح ناقص محصول، اندازه‌ی نامشخصعکس و مشخصات دقیق‌تردلیل ثبت‌شده‌ی هر مرجوعی
پشتیبانیپرسش‌های تکراری درباره‌ی وضعیت سفارشاطلاع‌رسانی خودکار وضعیتتعداد تماس و پیام به ازای هر سفارش
ارسال و بسته‌بندیآدرس ناقص و ارسال دوبارهاعتبارسنجی آدرس و شماره‌ی تماسدرصد بسته‌های برگشتی
پیام و اطلاع‌رسانیپیامی که اثر مشخص نداردادغام و انتقال به کانال ارزان‌ترهزینه و نتیجه‌ی هر نوع پیام
ابزار و افزونهاشتراک‌هایی که کسی استفاده نمی‌کندفهرست و حذف موارد تکراریهزینه‌ی سالانه‌ی هر ابزار
ثبت‌نام و حساب جعلیپیامک تأیید برای شماره‌های بی‌مصرفکنترل مسیر ثبت‌نامنسبت حساب‌های ساخته‌شده به حساب‌های خریدار

ردیف‌ها را به همین ترتیب لازم نیست جلو ببرید. فروشگاه کوچک معمولاً با سفارش ناموفق و پشتیبانی شروع می‌کند، چون تغییرش به سرمایه نیاز ندارد؛ فروشگاه بزرگ‌تر شاید اول سراغ جذب مشتری برود. نکته‌ی مشترک این است که هر ردیف یک عدد قابل پیگیری دارد.

هزینه جذب مشتری را به منبع سفارش وصل کنید

هزینه جذب مشتری بیشترین سهم را در فروشگاه‌های رو به رشد دارد و بیشترین ابهام را هم. تبلیغ، اینفلوئنسر، سئو و پیام‌های کانال اجتماعی همگی «مشتری می‌آورند»، اما اگر منبع هر سفارش ثبت نشود، نمی‌توانید بگویید کدام ارزان‌تر است.

ساده‌ترین روش این است که هر کانال را با کد تخفیف یا لینک مخصوص جدا کنید و در پایان ماه سفارش‌های ثبت‌شده را بشمارید. این کار دقت تحلیل حرفه‌ای را ندارد، ولی برای تصمیم ماهانه کافی است. کانالی که خرج دارد و سفارش ثبت‌شده‌ای به آن وصل نیست، اولین نامزد کاهش است.

مشتری فعلی ارزان‌ترین مشتری است

برگرداندن مشتری قبلی معمولاً از آوردن مشتری تازه ارزان‌تر تمام می‌شود، به شرط این‌که راهی برای رسیدن به او داشته باشید. این راه می‌تواند حساب کاربری، اعلان یا لیست تماس باشد. اگر کانال مستقیمی با مشتریان خود ندارید، هر بار باید دوباره برای دیده شدن پول بدهید. درباره‌ی ساختن چنین کانالی در صفحه‌های بازگرداندن مشتریان قدیمی و وفاداری مشتری بیشتر می‌خوانید.

نمونه: فروشگاه فرضی لوازم آشپزخانه، ماهانه برای جذب مشتری مبلغی خرج می‌کند و از هر ده سفارش فقط دو سفارش از مشتری تکراری است. اگر با یک اعلان ساده سفارش دوم را کمی بیشتر کند، بدون افزایش تبلیغ تعداد سفارش بالا می‌رود و سهم تبلیغ از هزینه‌ی هر سفارش پایین می‌آید. اعداد این مثال فرضی‌اند؛ فروشگاه شما باید با داده‌ی خودش محاسبه کند.

سفارش ناموفق، سبد رهاشده و مرجوعی؛ هزینه‌ای که فاکتور ندارد

هر سفارشی که ثبت می‌شود ولی نهایی نمی‌شود، هزینه‌ی خودش را دارد: زمان کارمند، موجودی رزروشده، گاهی هزینه‌ی ارسال رفت و برگشت. این هزینه در هیچ فاکتوری نیست، برای همین دیرتر از همه‌ی هزینه‌ها دیده می‌شود.

سه جای معمول نشت

  • فرم تسویه‌ی طولانی: هر فیلد اضافه، تعدادی خریدار را از ادامه‌دادن منصرف می‌کند. فقط اطلاعاتی را بپرسید که برای ارسال و تماس لازم است.
  • اجبار ساخت حساب پیش از خرید: بخشی از مشتری‌ها به همین دلیل می‌روند. مسیر ورود بی‌رمز یا خرید مهمان را با خرید مهمان در ووکامرس مقایسه کنید.
  • نبود اطلاع بعد از ثبت سفارش: مشتری نمی‌داند چه شده و تماس می‌گیرد یا لغو می‌کند.

مرجوعی هم از همین جنس است. بیشتر مرجوعی‌ها یا از نبود اطلاعات دقیق قبل از خرید می‌آیند یا از ناهماهنگی بین توضیح محصول و محصول رسیده. اگر دلیل هر مرجوعی را ثبت کنید، بعد از دو یا سه ماه الگو دیده می‌شود: شاید فقط چند محصول باشند که اغلب برمی‌گردند. اصلاح توضیح همان چند محصول، بیشتر از هر برنامه‌ی کلی کاهش هزینه اثر می‌گذارد.

برای سبدهای رهاشده یادآوری به‌موقع لازم است، ولی یادآوری هم هزینه دارد. شرح کامل راهکارش در سبد خرید رهاشده آمده؛ این‌جا فقط یادآوری کنم که پیام باید به مشتری‌ای برسد که واقعاً سبد پر داشته و اجازه‌ی تماس داده، نه به کل لیست.

کاهش هزینه پشتیبانی با خودکار کردن پرسش‌های تکراری

هزینه پشتیبانی بیشتر از چیزی که فکر می‌کنید به تعداد پرسش‌های تکراری وابسته است. اگر پرسش‌ها را یک ماه دسته‌بندی کنید، معمولاً چند سؤال ثابت بیشترین سهم را دارند: «سفارش من کجاست؟»، «کی می‌رسد؟»، «کد تأیید نیامد»، «چطور مرجوع کنم؟». هر کدام جوابی ثابت دارد که لازم نیست هر بار انسان بدهد.

راه‌های عملی

  • وضعیت سفارش را خودکار و در لحظه‌ی تغییر به مشتری اطلاع بدهید تا مجبور نشود بپرسد.
  • صفحه‌ی ساده‌ی پیگیری بسازید که کد سفارش را بگیرد و وضعیت را نشان دهد.
  • پرسش‌های پرتکرار را در یک صفحه‌ی راهنما جمع کنید و لینکش را در پیام‌ها بگذارید.
  • مشکل ورود و کد تأیید را از ریشه حل کنید؛ بخش زیادی از تماس‌ها دقیقاً همین است.

اعلان وضعیت سفارش یکی از ساده‌ترین جاهایی است که پشتیبانی کم می‌شود. اگر فروشگاه شما وردپرس و ووکامرس است، افزونه‌ی اعلان سفارش توضیح می‌دهد وضعیت سفارش چطور بدون پیامک به کاربری که اپ را دارد می‌رسد.

مرز را هم بدانید: خودکار کردن همه‌ی تماس‌ها ممکن نیست و نباید باشد. مشتری ناراضی یا سفارش پیچیده باید به انسان برسد. هدف این است که وقت پشتیبان برای همین موارد آزاد شود.

مسیر ثبت‌نام و ورود؛ هزینه‌ی پنهان پیامک و حساب جعلی

هر ثبت‌نام و هر ورود با کد پیامکی، یک هزینه‌ی مستقیم دارد و یک هزینه‌ی غیرمستقیم. هزینه‌ی مستقیم قیمت پیامک است. هزینه‌ی غیرمستقیم کاربری است که کد را دیر می‌گیرد، منصرف می‌شود یا با پشتیبانی تماس می‌گیرد. در فروشگاهی که مشتری‌هایش بارها وارد می‌شوند، این دو هزینه در طول ماه جمع می‌شوند.

حساب‌های جعلی هم بی‌هزینه نیستند. اگر هر شماره‌ای بتواند چند بار درخواست کد کند، بخشی از پیامک‌ها به شماره‌هایی می‌رود که هیچ‌وقت نخواهند خرید. راه‌های محدود کردن این رفتار در پیامک بمباران و جلوگیری از ثبت‌نام جعلی آمده است.

ورود بدون رمز با فینگت برای این بخش یک گزینه است: کاربر ورود را روی گوشی خودش تأیید می‌کند و کدی پیامک نمی‌شود. این مسیر برای کاربران دارای اپ هزینه‌ی هر ورود ندارد؛ ولی کاربر بدون اپ هنوز راه دیگری لازم دارد. بنابراین انتظار نداشته باشید سهم پیامک ورود صفر شود؛ هدف کم کردن سهم آن است. دقیق‌تر این مبحث در کاهش هزینه otp بررسی شده است.

هزینه‌ی ابزارها، افزونه‌ها و پیام‌ها؛ فهرست‌برداری و ادغام

فروشگاه‌هایی که چند سال کار کرده‌اند معمولاً مجموعه‌ای از اشتراک‌ها و افزونه‌ها دارند که کسی دلیل بعضی‌شان را به یاد نمی‌آورد. یک فهرست‌برداری ساده می‌تواند چند ردیف را حذف کند، بدون این‌که چیزی از کار فروشگاه بیفتد.

روش فهرست‌برداری

  • همه‌ی ابزارها، افزونه‌ها و اشتراک‌های ماهانه و سالانه را در یک جدول بنویسید.
  • کنار هر کدام بنویسید چه کاری می‌کند و چه کسی از آن استفاده می‌کند.
  • مواردی که دو کار مشابه می‌کنند را با هم مقایسه کنید؛ بیشتر وقت‌ها یکی کافی است.
  • هر افزونه‌ی اضافه روی سرعت سایت هم اثر دارد؛ سایت کندتر یعنی خریدار از دست رفته.

پیام‌ها هم همین‌طورند. اگر سه افزونه‌ی مختلف هر کدام برای تغییر وضعیت سفارش پیامی می‌فرستند، مشتری سه پیام می‌گیرد و شما سه بار هزینه می‌دهید. راه‌های جمع‌کردن مصرف در کاهش هزینه پیامک و هزینه پیامک فروشگاه مفصل آمده است.

پیش از انتقال پیام به کانال دیگر، این را بدانید که پیام‌های حساس و فوری، مثل کد ورود و پرداخت، معمولاً در پیامک می‌مانند. فقط پیام‌هایی که فوری نیستند و گیرنده کانال دیگری دارد، گزینه‌ی انتقال‌اند.

نمونه: یک فروشگاه فرضی چطور هزینه‌هایش را بازنگری کرد

سناریوی نمونه

نمونه: فروشگاه پوشاک با ماهانه چند صد سفارش

در این نمونه‌ی فرضی، صاحب فروشگاه سه ماه داده جمع می‌کند و می‌بیند بخش بزرگی از تماس‌های پشتیبانی درباره‌ی وضعیت سفارش است. او اعلان خودکار وضعیت را فعال می‌کند. دلیل بیشترین مرجوعی را هم چند محصول با جدول سایز ناقص می‌یابد و توضیحشان را اصلاح می‌کند. در ردیف تبلیغ، کانالی که سفارشی به آن وصل نبود را قطع می‌کند و بودجه‌اش را به کانالی می‌دهد که کد تخفیف مخصوص داشت. هیچ‌کدام از این‌ها کاهش «خرج» به‌معنای قطع کار نبود؛ همه حذف هدررفت بود. اعداد واقعی این فروشگاه فرضی نیست و هر فروشگاه باید با داده‌ی خودش بسنجد.

اشتباه‌های رایج در کم کردن هزینه‌های فروشگاه

قطع یکجای تبلیغ

اگر هزینه‌ی جذب مشتری را بدون سنجش قطع کنید، چند هفته بعد فروش افت می‌کند و کل صرفه‌جویی از بین می‌رود. اول منبع سفارش‌ها را ببینید.

صرفه‌جویی در کیفیت اطلاعات محصول

عکس و توضیح ضعیف ارزان است، اما مرجوعی و تماس پشتیبانی را بالا می‌برد.

انتخاب ارزان‌ترین سرویس بدون بررسی

سرویس ارسال یا پرداخت ارزان که دیر یا ناپایدار کار کند، هزینه‌ی دیگری می‌سازد: مشتری ناراضی.

نگاه فقط به مجموع ماهانه

مجموع هزینه با رشد فروش بالا می‌رود و فریب می‌دهد. هزینه‌ی هر سفارش را مقایسه کنید.

اجرای همه‌ی اصلاح‌ها هم‌زمان

اگر پنج چیز را یک‌جا عوض کنید، نمی‌فهمید کدام جواب داد. هر ماه یکی دو تغییر کافی است.

فهرست کنترل ماهانه برای کاهش هزینه فروشگاه اینترنتی

  • هزینه‌ی هر سفارش را با ماه قبل مقایسه کردم و جهش‌ها را دلیل‌یابی کردم.
  • منبع سفارش هر کانال تبلیغاتی ثبت شده است.
  • دلیل مرجوعی‌ها و سفارش‌های لغوشده ثبت و مرور شد.
  • پرسش‌های تکراری پشتیبانی دسته‌بندی شد و برای پرتکرارترین‌ها پاسخ یا اطلاع خودکار هست.
  • اشتراک‌ها و افزونه‌های بدون کاربر مرور شد.
  • مصرف پیامک و تعداد حساب‌های ساخته‌شده‌ی بدون خرید بررسی شد.
  • برای ماه بعد فقط یکی دو تغییر انتخاب شد تا اثرش قابل سنجش باشد.

نقش فینگت در کاهش هزینه فروشگاه اینترنتی

فینگت یک ابزار برای کاهش همه‌ی هزینه‌های فروشگاه نیست و ادعایش را هم نمی‌کند. اپ تماس رایگان صوتی و تصویری است که ورود بی‌رمز را هم دارد و برای صاحبان سایت یک پنل و افزونه‌ی وردپرس و ووکامرس عرضه می‌کند. سه جا می‌تواند به فروشگاه کمک کند.

اول، ورود: کاربری که اپ را دارد، ورود را روی گوشی تأیید می‌کند و پیامک کد دریافت نمی‌کند. دکمه‌ی ورود در فرم ورود ووکامرس خودکار می‌آید و در جاهای دیگر با کد کوتاه [finget_login] یا ابزارک‌ها اضافه می‌شود. حساب مدیر وردپرس هرگز با فینگت وارد نمی‌شود. دوم، اعلان: به کاربرانی که به سایت وصل شده‌اند می‌توانید از پنل یا API اعلان بفرستید و هزینه‌ی هر پیام ندارد؛ ارسال همگانی برای هر سایت سقف روزانه دارد. سوم، گفت‌وگو: مشتری می‌تواند از مرورگر یا اپ با فروشگاه تماس صوتی یا تصویری بگیرد.

محدودیت‌ها شفاف است: اپ فعلاً برای اندروید است، کاربر بدون اپ هنوز پیامک یا مسیر دیگری لازم دارد و فینگت پنل پیامک یا خط پیامکی نمی‌فروشد. ثبت‌نام در پنل رایگان است. برای شروع، صفحه‌ی دانلود اپ و اتصال سایت را ببینید.

پرسش‌های متداول درباره کاهش هزینه فروشگاه اینترنتی

کاهش هزینه فروشگاه اینترنتی را از کجا شروع کنم؟

از ثبت هزینه‌ی هر ردیف به ازای هر سفارش. بدون این عدد نمی‌دانید کدام ردیف رشد کرده است. بعد بزرگ‌ترین و قابل‌اصلاح‌ترین ردیف را انتخاب کنید؛ در بیشتر فروشگاه‌ها سفارش ناموفق، مرجوعی و پشتیبانی تکراری زودتر از بقیه جواب می‌دهند.

آیا قطع تبلیغات بهترین راه کاهش هزینه فروشگاه است؟

معمولاً نه. اگر تبلیغ سفارش می‌آورد، قطعش فروش را کم می‌کند. بهتر است هزینه جذب مشتری را به تفکیک کانال بسنجید و فقط کانال‌های بدون سفارش ثبت‌شده را کم یا حذف کنید.

هزینه پشتیبانی چطور کم می‌شود؟

با شناسایی پرسش‌های پرتکرار و پاسخ خودکار به آن‌ها، مثل اطلاع وضعیت سفارش، صفحه‌ی پیگیری و راهنمای مرجوعی. موارد پیچیده را برای انسان نگه دارید.

هزینه‌های پنهان فروشگاه اینترنتی کدامند؟

سفارش لغوشده، مرجوعی، ارسال دوباره‌ی بسته‌ی برگشتی، ساعت‌های پشتیبانی، پیامک مصرف‌شده برای حساب‌های بی‌مصرف و اشتراک ابزارهای فراموش‌شده. هیچ‌کدام معمولاً به‌صورت یک ردیف جدا در حساب‌ها دیده نمی‌شوند.

فینگت چه مقدار از هزینه‌های فروشگاه را کم می‌کند؟

عدد ثابتی نمی‌شود گفت چون به فروشگاه شما بستگی دارد. فینگت فقط بخش ورود، اعلان و تماس را برای کاربران دارای اپ از مسیر پیامک بیرون می‌برد. ادعا نمی‌کنیم همه‌ی هزینه‌ها را کم کند.

پنل پیامکی را حذف کنم تا هزینه کم شود؟

خیر، پیامک هنوز برای کاربران بدون اپ و پیام‌های حساس لازم است. بهتر است مصرف را بسنجید و فقط پیام‌های قابل‌انتقال را به کانال دیگر ببرید.

چه‌قدر وقت لازم است تا اثر کاهش هزینه‌ها دیده شود؟

معمولاً یک تا دو ماه کامل، چون هزینه‌ی هر سفارش با نوسان فصلی تغییر می‌کند. هر ماه یکی دو تغییر انجام دهید و با ماه قبل مقایسه کنید.