وضعیت اول
فروشگاه فرضی یک فرم ثبتنام با نام، نام خانوادگی، ایمیل، موبایل، رمز و تکرار رمز دارد. روی گوشی کیبورد حروف برای همهی فیلدها باز میشود و فرم از صفحه بیرون میزند.
یک طراحی فرم ورود خوب سه کار میکند: فقط چیزی میپرسد که واقعاً لازم است، کاربر را با خطای مبهم گیج نمیکند و روی گوشی بدون دردسر پر میشود. بیشتر فرمهایی که کاربر رهایشان میکند، از این سه جا ضربه میخورند، نه از رنگ یا قاب. این صفحه قواعد عملی طراحی صفحه لاگین و ثبتنام را به ترتیب میگوید: فیلدها، برچسبها، کیبورد موبایل، پر شدن خودکار، پیام خطا، دسترسیپذیری، راستبهچپ بودن و تعادل بین امنیت و سرعت. در پایان هم میبینید چرا بعضی سایتها اصلاً فرم را حذف میکنند و یک دکمه میگذارند.
طراحی فرم ورود یعنی تصمیمگیری دربارهی اینکه کاربر چه چیزی بنویسد، کجا بنویسد و اگر اشتباه کرد چه ببیند. هدفش یک چیز است: کاربر در کمترین زمان و با کمترین فکر وارد شود. زیبایی در درجهی دوم است.
ورود و ثبتنام جایی است که کاربر هنوز به شما چیزی نداده و هر مانعی میتواند او را برگرداند. کسی که برای خرید آمده، حوصلهی یادگیری فرم شما را ندارد. پس معیار خوب بودن فرم یک عدد ساده است: چند درصد کسانی که شروع کردند، تمامش کردند؟ این عدد را باید خودتان روی سایتتان اندازه بگیرید.
در بسیاری از سایتها یک ورودی واحد کار هر دو را میکند: کاربر شمارهاش را میزند، اگر حساب دارد وارد میشود و اگر ندارد حسابش ساخته میشود. این طرح یک پرسش اضافه را حذف میکند: «من قبلاً ثبتنام کرده بودم یا نه؟». کاربری که یادش نیست، لازم نیست حدس بزند.
اصل کار: برای هر فیلد از خودتان بپرسید «اگر این را نپرسم، چه چیزی خراب میشود؟». اگر جوابی نداشتید، فیلد را بردارید.
در ux فرم ثبت نام، کوتاهترین فرم معمولاً بهترین است. فیلدی را نگه دارید که بدون آن نتوانید کاربر را بشناسید یا کارتان را انجام دهید. بقیه را به بعد از ورود ببرید، جایی که کاربر دلیل پرسیدنش را میفهمد.
اگر هنوز بین رمز و شمارهی موبایل مردد هستید، مقایسهی ورود با رمز یا موبایل به شما کمک میکند فیلد درست را انتخاب کنید. برای کوتاه کردن مسیر ثبتنام، ثبتنام سریع کاربران را هم ببینید.
متنهای روی فرم همان رابط واقعیاند. اگر این متنها روشن نباشند، زیباترین طراحی صفحه لاگین هم کاربر را گم میکند.
برچسب را بالای فیلد بگذارید. متنی که داخل فیلد است با اولین حرف تایپشده ناپدید میشود و کاربر یادش میرود چه مینوشت.
متن خاکستری داخل فیلد، مثل «۰۹۱۲…»، فقط قالب را نشان میدهد. هیچ دستور مهمی را فقط در آن ننویسید.
بهجای «ارسال» بنویسید «دریافت کد» یا «ورود». کاربر پیش از لمس باید بداند بعدش چه میشود.
در هر صفحه فقط یک دکمهی پررنگ. لینکهایی مثل «رمز را فراموش کردم» ساده و کوچکتر بمانند.
اگر رمز شرط دارد، همان زیر فیلد و پیش از تایپ بنویسید. کاربر نباید بعد از زدن دکمه، شرط را بفهمد.
عبارتهای ساده و محاورهای مؤدب بنویسید. «اعتبارسنجی ناموفق بود» را به «شماره یا کد درست نیست» تبدیل کنید.
بیشتر کاربران ایرانی فرم را روی گوشی پر میکنند. اگر هنگام وارد کردن شماره، کیبورد حروف باز شود، کاربر باید دستی به صفحهی اعداد برود. این یک خرابی کوچک است که صدها بار تکرار میشود.
مرورگرها با چند ویژگی ساده از شما حرف میشنوند. نوع فیلد و ویژگیهای «inputmode» و «autocomplete» به مرورگر میگویند چه کیبوردی نشان بدهد و چه چیزی را خودش پر کند. اگر کاربر رمزساز یا اطلاعات ذخیرهشدهی مرورگر دارد، با همین ویژگیها فرم با یک لمس پر میشود.
| فیلد | نوع ورودی | تنظیم پیشنهادی | نتیجه برای کاربر |
|---|---|---|---|
| شمارهی موبایل | tel | inputmode عددی، autocomplete=tel، جهت چپبهراست | کیبورد عددی و شمارهی ذخیرهشده پیشنهاد میشود |
| ایمیل | autocomplete=email | کیبوردی با @ و پیشنهاد ایمیل | |
| کد تأیید پیامکی | text | inputmode عددی، autocomplete=one-time-code | کیبورد عددی و پیشنهاد کد از پیامک |
| رمز فعلی | password | autocomplete=current-password | رمزساز مرورگر رمز را پر میکند |
| رمز جدید | password | autocomplete=new-password | مرورگر رمز قوی پیشنهاد میدهد |
| نام کاربری | text | autocomplete=username | رمزساز شناسه را درست جفت میکند |
نمونهی HTML پایین همین جدول را در عمل نشان میدهد. بقیهی قواعد این صفحه روی همین پایه سوار میشود. اگر فرم شما فقط شماره و کد دارد، همین دو فیلد را درست تنظیم کنید و بخش بزرگی از خرابکاری روی گوشی از بین میرود.
قطعهی زیر ساختار حداقلی یک فرم شمارهمحور است. ساختار آن را به قالب سایت خودتان ببرید و ظاهرش را با CSS خودتان بسازید.
<!-- برچسب بالای فیلد است و با for به فیلد وصل میشود -->
<form action="/login" method="post" novalidate>
<label for="phone">شماره موبایل</label>
<!-- tel کیبورد شمارهگیر را باز میکند؛ dir=ltr ارقام را درست میچیند -->
<input id="phone" name="phone" type="tel" inputmode="numeric"
autocomplete="tel" dir="ltr" aria-describedby="phone-hint" required>
<p id="phone-hint">مثال: ۰۹۱۲۱۲۳۴۵۶۷</p>
<!-- پیام خطا در این ناحیه میآید و ابزار صفحهخوان آن را اعلام میکند -->
<p id="phone-error" role="alert"></p>
<button type="submit">دریافت کد</button>
</form>
<!-- فیلد کد تأیید در مرحلهی بعد -->
<input name="code" type="text" inputmode="numeric"
autocomplete="one-time-code" dir="ltr" maxlength="6">یک پیام خطای خوب سه چیز را میگوید: چه اتفاقی افتاد، علتش چیست و کاربر چه کند. در ux لاگین بیشترین نارضایتی از پیامهایی میآید که فقط میگویند «خطا رخ داد».
پیام را زیر فیلد مشکلدار بنویسید و رنگ قرمز را تنها نشانه قرار ندهید؛ کاربر کوررنگ هم باید بفهمد. یک علامت یا متن روشن کنار رنگ بگذارید. پس از خطا، مقدار تایپشده را پاک نکنید تا کاربر مجبور نشود از اول بنویسد.
در ورود با رمز، نگویید «این ایمیل ثبت نشده است» یا «رمز غلط است» جداگانه. با این دو جمله، مهاجم میفهمد کدام ایمیلها حساب دارند. پیام یکسان «شناسه یا رمز درست نیست» ایمنتر است. همین احتیاط در ورود پیامکی هم لازم است.
قاعده: پیام خطا باید کاربر را به قدم بعدی برساند، نه اینکه فقط شکست را اعلام کند.
دسترسیپذیری فقط برای کاربران دارای معلولیت نیست. کسی که زیر نور آفتاب گوشی دارد، با یک دست تایپ میکند یا چشمش ضعیف شده، از همین قواعد سود میبرد.
در فرم فارسی، چیدمان از راست شروع میشود، ولی شمارهی موبایل، ایمیل و کد عددی چپبهراستاند. اگر این دو را بدون فکر قاطی کنید، شمارهها در فیلد به هم میریزند و علامتها جابهجا میشوند. برای فیلد شماره و ایمیل جهت را چپبهراست بگذارید و برچسب را راستچین نگه دارید.
کاربر ممکن است کد را با ارقام فارسی بنویسد، چون کیبوردش فارسی است. سرور باید هر دو نوع رقم را بپذیرد و پیش از مقایسه به یک نوع تبدیل کند. اگر نپذیرد، کاربری که کد درست را وارد کرده خطا میبیند و فکر میکند سایت خراب است.
هر مرحلهی امنیتی کمی اصطکاک میسازد. کار شما حذف همهی اصطکاک نیست؛ اصطکاک را جایی بگذارید که ریسک واقعی هست و از جاهایی که فایده ندارد بردارید.
برای محافظت از فرم در برابر رباتها و ارسال انبوه کد، حملهی پیامکبمبی و امنیت کد یکبارمصرف را ببینید. سقف تعداد درخواست برای هر شماره و هر دستگاه، بدون آزار کاربر عادی، بخش مهمی از همین تعادل است.
جلوگیری از paste در فیلد رمز، رمزساز را از کار میاندازد و کاربر را به رمز سادهتر میکشاند.
کاربری که یک خطای کوچک دارد نباید همهچیز را از اول بنویسد.
تصویرهای تار و پرسشهای گیجکننده بیشتر کاربر واقعی را اذیت میکند تا ربات را.
کاربر نمیداند باید کدام را بزند و گاهی دو حساب میسازد.
شرط را پیش از تایپ نشان بدهید، نه بعد از زدن دکمه.
پنج دکمهی ورود، سه بنر و یک پاپآپ، کاربر را از هدف دور میکند.
کاربر نمیداند چقدر وقت دارد یا کی میتواند کد تازه بگیرد.
این روایت فرضی است و فقط ترتیب تصمیمگیری را نشان میدهد.
فروشگاه فرضی یک فرم ثبتنام با نام، نام خانوادگی، ایمیل، موبایل، رمز و تکرار رمز دارد. روی گوشی کیبورد حروف برای همهی فیلدها باز میشود و فرم از صفحه بیرون میزند.
صاحب فروشگاه فیلدها را به شمارهی موبایل و کد تأیید کاهش میدهد. کیبورد عددی و autocomplete را تنظیم میکند و نام را به مرحلهی ثبت آدرس میبرد.
پیامها را کنار فیلد و به زبان ساده مینویسد و ارقام فارسی را هم میپذیرد. دکمهی «دریافت کد دوباره» با شمارنده اضافه میشود.
او قبل و بعد را میسنجد: سهم کسانی که فرم را شروع و تمام کردند، تعداد پیامهای پشتیبانی دربارهی ورود و زمان میانگین تکمیل. تغییری که اثری نداشته باشد برمیگردد.
اگر بخواهید تجربه کاربری ثبت نام را تا حد ممکن کوتاه کنید، میتوانید فرم را کنار بگذارید و یک دکمهی «ورود با فینگت» بگذارید. کاربر به صفحهی فینگت میرود، با اپ خودش تأیید میکند و نام، شمارهی تأییدشده و شناسهی ثابتش به سایت شما میرسد. فیلدی برای تایپ نیست، پس خطای تایپی هم نیست.
فینگت جایگزین اجباری فرم فعلی نیست. دکمه را کنار فرم فعلی بگذارید و کاربرانی که اپ ندارند مثل قبل وارد شوند. اپ فعلاً فقط برای اندروید است. مراحل اتصال:
ثبتنام در پنل سرویسدهندگان رایگان است و ورود به خود پنل هم با فینگت انجام میشود.
دامنه را اضافه میکنید. در وردپرس افزونه خودش تأیید را جواب میدهد و در سایتهای دیگر یک فایل متنی در ریشهی سایت لازم است.
آدرسی که کاربر بعد از تأیید به آن برمیگردد را ثبت میکنید و کلید سایت را میگیرید.
در ووکامرس دکمه خودکار در فرم ورود میآید و با شورتکد [finget_login] هر جای دیگر هم قرار میگیرد. در سایتهای دیگر یک لینک و یک درخواست سمت سرور کافی است.
جزئیات نصب روی ووکامرس در فرم ورود ووکامرس و تغییر ظاهر فرم وردپرس در صفحه ورود وردپرس آمده است. اپ را از صفحهی دانلود میگیرید.
عدد ثابتی وجود ندارد؛ قاعده این است که فقط فیلدهای لازم را بپرسید. برای بیشتر سایتها شمارهی موبایل و یک مدرک تأیید کافی است و بقیهی اطلاعات را میشود بعد از ورود و در لحظهی نیاز گرفت.
بهتر است یک روش را اصلی و بزرگتر نشان بدهید و دیگری را کوچکتر کنار آن بگذارید. چند دکمهی هماندازه کاربر را مجبور به فکر کردن میکند. مقایسهی روشها در صفحهی ورود با رمز یا موبایل آمده است.
معمولاً فیلد از نوع متن ساده است. نوع tel را همراه inputmode عددی بگذارید، تا گوشی کیبورد اعداد را نشان دهد. برای کد پیامکی هم autocomplete با مقدار one-time-code کمک میکند.
پیامی که هویت حسابها را لو نمیدهد. بهجای «این ایمیل ثبت نشده»، بنویسید «شناسه یا رمز درست نیست». همزمان باید جلوی تلاشهای پیاپی را با سقف درخواست بگیرید.
در بیشتر سایتها بله. یک ورودی واحد که حساب را در صورت نبودن بسازد، کاربر را از حدس زدن نجات میدهد و تعداد صفحهها را کم میکند.
برای کاربرانی که اپ را دارند بله؛ فقط یک دکمه و یک تأیید باقی میماند. ولی چون اپ فعلاً برای اندروید است، بهتر است روش قبلی کنارش بماند.
نه. ثبتنام در پنل، اتصال سایت و ورودهای نامحدود رایگان است و برای هر ورود پیامک فرستاده نمیشود.