ورود یکپارچه SSO چیست؟ یک بار ورود، چند سایت

ورود یکپارچه SSO روشی است که در آن کاربر فقط یک بار هویتش را ثابت می‌کند و بعد بدون وارد کردن دوباره‌ی رمز به چند سایت یا سرویس راه پیدا می‌کند. مثالش را همه دیده‌اند: وقتی وارد یکی از سرویس‌های گوگل می‌شوید، سرویس‌های دیگرش دیگر رمز نمی‌خواهند. این صفحه می‌گوید SSO دقیقاً چیست، چه کسی در آن چه کاری می‌کند، چه انواعی دارد و کجا به درد می‌خورد. در پایان هم صادقانه می‌گوییم ورود با فینگت چه نسبتی با آن دارد: فینگت یک ورود ریدایرکتی شبیه گوگل است، نه یک بسته‌ی کامل SSO سازمانی.

بروزرسانی: زمان مطالعه حدود ۱۲ دقیقه نوشته‌ی تیم فنی فینگت

ورود یکپارچه SSO چیست؟ تعریف به زبان ساده

SSO مخفف single sign on است و یعنی «ورود یگانه». با ورود یکپارچه SSO، کاربر فقط پیش از یک سرویس مرکزی ثابت می‌کند که کیست و آن سرویس به بقیه‌ی سایت‌ها می‌گوید «این آدم را می‌شناسم، راهش بدهید». کاربر به‌جای ساختن و به خاطر سپردن ده رمز، فقط یک ورود دارد.

تصور کنید یک ساختمان اداری با چند شرکت دارید. اگر هر شرکت برای ورود کارت جدا بدهد، کارمند باید چندین کارت نگه دارد. در SSO، نگهبان لابی هویت را یک بار چک می‌کند و برگه‌ی ورود می‌دهد؛ شرکت‌های داخل ساختمان به همان برگه اعتماد می‌کنند.

چرا «sso چیست» این‌قدر پرسیده می‌شود؟

دو گروه این سؤال را می‌پرسند. یکی مدیران فناوری سازمان‌ها که می‌خواهند کارمندان با یک حساب به ایمیل، پروژه و حسابداری برسند. دیگری صاحبان سایت که می‌خواهند کاربر با «حساب جای دیگر» وارد سایتشان شود. هر دو به یک ایده برمی‌گردند، ولی نیازها فرق دارد و جلوتر جدا می‌کنیم.

SSO یعنی هویت را یک جا بسازید و نگه دارید، و بقیه‌ی سایت‌ها فقط نتیجه‌ی تأیید آن جا را بپذیرند.

ورود یکپارچه چطور کار می‌کند؟ سه بازیگر و یک مسیر

در ورود یکپارچه سه نقش وجود دارد. اول کاربر. دوم سرویس هویت‌دهنده، که اسمش Identity Provider یا IdP است و رمز و مدرک را بررسی می‌کند. سوم سایت یا برنامه‌ای که ورود می‌خواهد، که به آن Service Provider یا SP می‌گویند. مسیر ساده‌شده این است:

به زبان ساده، ورود یکپارچه SSO یعنی یک بار هویت را ثابت می‌کنید و بعد بی‌رمز و کد تازه وارد بقیه‌ی سایت‌ها می‌شوید. برای همین ورود یکپارچه SSO فقط وقتی ارزش دارد که چند سایت یا چند بخش یک جمعیت کاربر مشترک داشته باشند.

  1. ۱

    کاربر وارد سایت می‌شود

    کاربر سایت یا برنامه‌ی مقصد را باز می‌کند و روی ورود می‌زند. سایت رمز او را نمی‌خواهد؛ فقط می‌داند باید از هویت‌دهنده بپرسد.

  2. ۲

    هدایت به هویت‌دهنده

    مرورگر کاربر به صفحه‌ی سرویس هویت‌دهنده می‌رود. اگر او پیش‌تر آن‌جا وارد شده باشد، رمز دوباره خواسته نمی‌شود.

  3. ۳

    تأیید هویت

    هویت‌دهنده رمز، کد یا تأیید گوشی را بررسی می‌کند. این تنها جایی است که اطلاعات حساس وارد می‌شود.

  4. ۴

    صدور توکن

    هویت‌دهنده یک «توکن» امضاشده می‌سازد؛ برگه‌ای کوتاه‌عمر که می‌گوید این کاربر کیست و این تأیید برای کدام سایت است.

  5. ۵

    بازگشت به سایت

    کاربر با آن برگه یا یک کد کوتاه‌عمر به سایت برمی‌گردد. سایت امضا را بررسی می‌کند و کاربر را وارد می‌کند.

امضا مهم‌ترین قسمت است. سایت مقصد باید مطمئن شود برگه را همان هویت‌دهنده‌ی مورد اعتماد صادر کرده، نه کسی که خودش آن را ساخته. به همین دلیل سایت هرگز نباید فقط به آنچه مرورگر می‌گوید اعتماد کند و باید برگه یا کد را مستقیم از سرور هویت‌دهنده بررسی کند.

توکن، کد و نشست؛ چند اصطلاح که باید بدانید

اگر بخواهید با تیم فنی درباره‌ی single sign on حرف بزنید، این واژه‌ها را کافی است بشناسید.

سرویس هویت‌دهنده (IdP)
جایی که کاربر در آن حساب دارد و هویتش را تأیید می‌کند؛ مثلاً حساب گوگل یا سامانه‌ی هویت یک سازمان.
توکن
یک متن کوتاه‌عمر و امضاشده که نتیجه‌ی تأیید هویت را حمل می‌کند. مثل برگه‌ی ورود موقت است، نه کلید دائمی.
کد یک‌بارمصرف
به‌جای فرستادن خود توکن از طریق مرورگر، گاهی یک کد کوتاه فرستاده می‌شود و سرور سایت آن را در یک درخواست پشت صحنه به اطلاعات کاربر تبدیل می‌کند. این روش ایمن‌تر است.
نشست (Session)
حالتی که پس از ورود، سایت کاربر را برای مدتی به خاطر می‌سپارد تا هر صفحه رمز نخواهد.
آدرس بازگشت
نشانی‌ای که کاربر بعد از تأیید به آن برمی‌گردد. هویت‌دهنده فقط به آدرس‌های ثبت‌شده برمی‌گرداند.
خروج یکپارچه
وقتی کاربر از یک جا خارج می‌شود، از بقیه‌ی سایت‌ها هم خارج شود. پیاده‌سازی‌اش از ورود سخت‌تر است.

انواع ورود یکپارچه به چند سایت

SSO یک محصول واحد نیست؛ چند شکل دارد. اسم‌ها فنی‌اند، ولی کاربردشان ساده است.

SSO سازمانی

کارمندان با حساب سازمانی به ایمیل، مدیریت پروژه و سایر نرم‌افزارها وارد می‌شوند. معمولاً با استانداردهایی مثل SAML یا OpenID Connect ساخته می‌شود و مدیر IT دسترسی‌ها را مرکزی کنترل می‌کند.

ورود با حساب شرکت بزرگ

دکمه‌هایی مثل «ورود با گوگل». سایت خودش حساب نمی‌سازد و به حساب یک سرویس بزرگ تکیه می‌کند. معمولاً با OAuth و OpenID Connect کار می‌کند.

SSO بین سایت‌های یک مجموعه

چند سایت یک مالک و یک حساب مشترک دارند؛ مثل فروشگاه، مجله و فروم یک برند. کاربر یک‌بار وارد می‌شود و در همه‌ی آن‌ها شناخته است.

ورود ریدایرکتی با هویت مستقل

سایت کاربر را به یک سرویس هویت واسط می‌فرستد، آن‌جا تأیید می‌شود و کاربر برمی‌گردد. ورود با فینگت از این دسته است.

ورود روی دستگاه (SSO موبایل)

اپ‌های یک شرکت بعد از یک بار ورود در یکی از آن‌ها، در بقیه هم کاربر را می‌شناسند.

اگر دکمه‌ی «ورود با گوگل» را برای سایت ایرانی می‌سنجید، ورود با گوگل یا شماره موبایل هم ملاحظات دسترسی و اطلاعات دریافتی را بررسی کرده است.

مزایا و معایب ورود یکپارچه SSO

SSO مشکل رمزهای زیاد را حل می‌کند، ولی مشکلات خودش را هم دارد. تصمیم درست یعنی هر دو طرف را ببینید.

مزایا

  • کاربر یک ورود دارد و رمزهای کمتری فراموش می‌کند.
  • پشتیبانی کمتر درگیر «رمزم را فراموش کردم» می‌شود.
  • سیاست امنیتی، مثل تأیید دومرحله‌ای، یک بار و در یک جا اعمال می‌شود.
  • وقتی کارمندی می‌رود، با بستن یک حساب دسترسی‌اش به همه‌ی سیستم‌ها قطع می‌شود.
  • سایت مقصد لازم نیست رمز کاربران را نگه دارد و خطر نشت رمز در آن کم می‌شود.

معایب و ریسک‌ها

  • هویت‌دهنده نقطه‌ی حساس است؛ اگر از کار بیفتد، ورود به همه‌ی سایت‌ها مختل می‌شود.
  • اگر حساب مرکزی لو برود، مهاجم به همه‌جا می‌رسد؛ پس حفاظت اضافه لازم است.
  • راه‌اندازی و نگهداری مخصوصاً در سطح سازمانی هزینه و تخصص می‌خواهد.
  • سایت به یک سرویس بیرونی وابسته می‌شود و مسیر دسترسی کاربر به آن مهم می‌شود.
  • خروج یکپارچه و مدیریت نشست‌ها پیچیده است.

درباره‌ی لایه‌ی حفاظتی روی حساب مرکزی، احراز هویت دومرحله‌ای و امنیت کد یک‌بارمصرف را ببینید.

SSO، OAuth و ورود با پیامک؛ این‌ها یک چیز نیستند

این سه اسم اغلب با هم قاطی می‌شوند. SSO هدف است: «یک بار ورود، چند جا». OAuth و OpenID Connect قراردادهایی هستند که می‌توان با آن‌ها SSO ساخت. ورود با پیامک یک روش تأیید هویت است و می‌تواند خودش داخل هویت‌دهنده‌ی SSO کار کند.

به زبان ساده: SSO می‌گوید «چه می‌خواهیم»، OAuth می‌گوید «چطور اجازه بدهیم»، پیامک می‌گوید «چطور ثابت کنیم این آدم کیست». یک سیستم می‌تواند هر سه را هم‌زمان داشته باشد. جزئیات تفاوت ورود ریدایرکتی و ورود پیامکی در تفاوت OAuth و ورود با پیامک آمده است.

چه زمانی SSO لازم است؟

  • چند نرم‌افزار داخلی دارید و کارمندان باید با یک حساب به همه برسند.
  • چند سایت زیر یک برند دارید و کاربر نباید هر جا ثبت‌نام جدا کند.
  • نیاز دارید دسترسی افراد را از یک نقطه ببندید یا باز کنید.
  • قوانین امنیتی داخلی شما کنترل مرکزی را می‌خواهد.

اگر فقط یک سایت دارید و می‌خواهید ثبت‌نام را ساده کنید، SSO کامل معمولاً زیاد است. یک ورود ساده با شماره‌ی موبایل یا یک ورود ریدایرکتی کفایت می‌کند.

ورود با فینگت چه نسبتی با SSO دارد؟

ورود با فینگت یک ورود ریدایرکتی شبیه دکمه‌ی گوگل است؛ نه یک بسته‌ی کامل SSO سازمانی. این را صریح بگوییم تا اشتباه انتظار نداشته باشید. فینگت پروتکل SAML، مدیریت سازمانی کارمندان یا خروج یکپارچه‌ی چندنرم‌افزاره عرضه نمی‌کند.

آنچه فینگت دارد، همان الگوی پایه‌ی ورود یکپارچه برای کاربران عادی است. کاربر یک اپ دارد که شماره‌اش را یک بار تأیید کرده است. هر سایت متصل او را به صفحه‌ی فینگت می‌فرستد، کاربر در اپ تأیید می‌کند و سایت اطلاعات او را می‌گیرد. پس کاربر برای هر سایت رمز یا کد پیامکی تازه ندارد.

مسیر فنی در چند خط

  • سایت کاربر را به نشانی finget.ir/auth با شناسه‌ی سایت و یک مقدار تصادفی state می‌فرستد.
  • روی کامپیوتر QR نشان داده می‌شود؛ روی گوشی دکمه‌ی باز کردن اپ.
  • کاربر نام سایت و اطلاعاتی را که داده می‌شود می‌بیند و تأیید می‌کند.
  • مرورگر با یک کد کوتاه‌عمر (حدود دو دقیقه) و یک‌بارمصرف به آدرس بازگشت سایت می‌رود.
  • سرور سایت با کلید API آن کد را به نام، شماره‌ی تأییدشده و یک شناسه‌ی ثابت تبدیل می‌کند.

تفاوت‌های روشن با SSO سازمانی

  • هر کاربر یک شناسه‌ی جدا برای هر سایت دارد؛ شناسه‌ی او در دو سایت یکی نیست.
  • ورود با فینگت یک بار برای هر ورود تأیید می‌گیرد و «نشست مشترک بین سایت‌ها» نمی‌سازد.
  • مدیریت مرکزی کارمندان و ساختار سازمانی در آن نیست.
  • اپ فعلاً فقط برای اندروید است.

این سادگی، برای فروشگاه و سایت محتوایی که فقط می‌خواهند ثبت‌نام و ورود ساده بدهند، مزیت است. برای سازمانی که باید دسترسی ۵۰۰ نفر را مرکزی کند، ابزار درست نیست.

چطور بفهمیم سایت ما SSO کامل می‌خواهد یا ورود ساده؟

پنج سؤال زیر را به ترتیب جواب بدهید. جایی که جواب «بله» شد، نتیجه روشن می‌شود.

  1. کاربران شما کارمندان یک سازمان‌اند؟

    اگر بله و باید دسترسی‌ها را مرکزی ببندید، سراغ SSO سازمانی بروید و با تیم IT یا یک ارائه‌دهنده‌ی تخصصی مشورت کنید.

  2. چند سایت یا برنامه با یک حساب مشترک دارید؟

    اگر بله، SSO بین سایت‌های یک مجموعه ارزش دارد. اگر فقط یکی دارید، فعلاً لازم نیست.

  3. هدف شما ثبت‌نام ساده‌ی مشتری است؟

    اگر بله، ورود با شماره‌ی موبایل یا ورود ریدایرکتی مثل فینگت کفایت می‌کند. ورود با شماره موبایل را ببینید.

  4. تیم فنی نگهداری دارید؟

    پیاده‌سازی و نگهداری هویت‌دهنده‌ی خودتان کار دائمی است. بدون تیم، سرویس آماده بهتر است.

  5. اگر هویت‌دهنده در دسترس نباشد چه می‌شود؟

    همیشه یک راه ورود جایگزین بگذارید تا قطعی یک سرویس همه‌ی کاربران را بیرون نگذارد.

اگر پاسخ شما «ورود ساده‌ی مشتری» بود، ورود بدون رمز عبور و سیستم عضویت سایت مسیر شروع منطقی‌تری‌اند.

اشتباه‌های رایج هنگام راه‌اندازی ورود یکپارچه

اعتماد به جواب مرورگر

سایت باید توکن یا کد را روی سرور و با هویت‌دهنده بررسی کند. هر چیزی که فقط مرورگر بگوید قابل جعل است.

توکن بلندمدت

برگه‌ی ورود باید کوتاه‌عمر و یک‌بارمصرف باشد. توکنی که روزها معتبر بماند، اگر لو برود دردسر بزرگ می‌شود.

آدرس بازگشت باز و بی‌قید

هویت‌دهنده فقط باید به آدرس‌های ثبت‌شده برگرداند، وگرنه نتیجه‌ی ورود به جای دیگری می‌رود.

فراموش کردن مقدار state

مقدار تصادفی رفت‌وبرگشتی جلوی جعل درخواست را می‌گیرد. حذف کردنش حفره می‌سازد.

بی‌راه‌ماندن کاربر

اگر تنها راه ورود SSO است و آن از کار بیفتد، کاربر هیچ راهی ندارد. راه پشتیبان بگذارید.

اشتباه گرفتن ورود با اعطای دسترسی

اینکه هویت تأیید شد، به معنای اجازه‌ی انجام هر کاری نیست. سطح دسترسی را جدا کنید.

سناریوی نمونه: یک شرکت با سه نرم‌افزار و یک فروشگاه

این دو روایت فرضی‌اند و فقط برای مقایسه‌ی نیازها نوشته شده‌اند.

سناریوی نمونه

شرکت با سه نرم‌افزار داخلی

شرکت فرضی ۴۰ نفره‌ای حسابداری، مدیریت پروژه و ایمیل جدا دارد. هر کارمند سه رمز دارد و وقتی کسی می‌رود، سه حساب باید جدا بسته شود. این‌جا SSO سازمانی منطقی است: یک حساب مرکزی و بستن دسترسی از یک نقطه.

سناریوی نمونه

فروشگاه اینترنتی کوچک

فروشگاه فرضی دیگری فقط می‌خواهد مشتری بدون رمز و فرم بلند ثبت‌نام کند. مدیریت مرکزی کارمند لازم ندارد. یک دکمه‌ی ورود ریدایرکتی مثل «ورود با فینگت» کنار روش فعلی کار او را راه می‌اندازد؛ SSO کامل برایش بار اضافه است.

راه‌اندازی ورود ریدایرکتی با فینگت روی سایت

اگر نیاز شما از نوع دوم است، اتصال کوتاه است و هزینه ندارد.

  1. ساخت حساب در پنل

    در پنل سرویس‌دهندگان ثبت‌نام کنید. ورود به خود پنل هم با فینگت است و کارت بانکی نمی‌خواهد.

  2. ثبت سایت و اثبات مالکیت

    در وردپرس افزونه خودش تأیید را جواب می‌دهد. در سایت‌های دیگر یک فایل متنی در ریشه‌ی سایت لازم است.

  3. تعیین آدرس بازگشت

    نشانی صفحه‌ای را که کاربر پس از تأیید به آن برمی‌گردد ثبت کنید و کلید API را بردارید.

  4. گذاشتن دکمه

    در ووکامرس دکمه خودکار در فرم ورود می‌آید و با شورت‌کد [finget_login] هر جای دیگر. در سایت‌های دیگر لینک و درخواست سمت سرور کافی است.

برای وردپرس، افزونه ورود وردپرس جزئیات بیشتری دارد و برنامه‌نویس‌ها می‌توانند ورود OTP با PHP را هم ببینند. اپ از صفحه‌ی دانلود در دسترس است.

پرسش‌های متداول درباره ورود یکپارچه SSO

sso چیست و با ورود معمولی چه فرقی دارد؟

SSO یعنی کاربر یک بار هویتش را به یک سرویس مرکزی ثابت می‌کند و بقیه‌ی سایت‌ها به آن تکیه می‌کنند. در ورود معمولی هر سایت جدا رمز یا کد می‌گیرد و حساب جدا نگه می‌دارد.

ورود یکپارچه همان ورود با گوگل است؟

دکمه‌ی ورود با گوگل یک شکل رایج ورود یکپارچه است، ولی SSO مفهوم گسترده‌تری است. SSO سازمانی، ورود با حساب شرکت‌های بزرگ و ورود ریدایرکتی مثل فینگت همه زیر این عنوان می‌گنجند.

فینگت یک SSO کامل است؟

نه. فینگت ورود ریدایرکتی شبیه گوگل است: کاربر در اپ تأیید می‌کند و سایت نام، شماره‌ی تأییدشده و شناسه‌ی ثابت می‌گیرد. مدیریت سازمانی کارمندان و پروتکل‌هایی مثل SAML را ندارد.

آیا ورود یکپارچه امن‌تر است؟

می‌تواند باشد، چون رمز کمتری لو می‌رود و سیاست‌های امنیتی یک جا اعمال می‌شود. ولی حساب مرکزی هدف باارزشی است و باید با تأیید دومرحله‌ای و قفل مناسب حفاظت شود.

اگر هویت‌دهنده قطع شود چه می‌شود؟

ورود به سایت‌های وابسته مختل می‌شود. به همین دلیل بهتر است یک راه ورود جایگزین مستقل کنار آن داشته باشید.

برای فروشگاه کوچک SSO لازم است؟

معمولاً نه. فروشگاه یک سایت دارد و نیازی به مدیریت مرکزی کارمندان ندارد. یک ورود ساده با موبایل یا دکمه‌ی ورود ریدایرکتی کفایت می‌کند.

ورود با فینگت هزینه دارد؟

نه. ثبت‌نام در پنل، اتصال سایت و ورودهای نامحدود رایگان است و برای هر ورود پیامکی فرستاده نمی‌شود. اپ فعلاً فقط برای اندروید است.